5 Bài toán hay từ hình thang cân và tam giác - Nguyễn Huy Hoạt

NBS: Phạm Huy Hoạt 3-1-2014 ---- Bài toán hay về hình thang & tam giác

1

5 BÀI TOÁN HAY TỪ HÌNH THANG CÂN &TAM GIÁC

GIỚI THIỆU: Trong phần hình học lớp 8 và nhiều bài luyện tập chúng ta ít gặp “Hình thang cân”, nhưng hình thang cân trong thực tế có khá nhiều (Cái thang, mặt cắt của tòa tháp…). Một số bài tập khó giải về hình tam giác nếu biết ứng dụng tính chất hình thang sẽ thuận lợi hơn nhiều khi giải. NBS chọn 5 bài tiêu biểu giới thiệu để các bạn tham khảo. NBS tạm gọi 3 bài đầu như “Bổ đề”

Từ định nghĩa:

(*)Hình thang là tứ giác có 2 cạnh đối diện song song nhau. (**)Hình thang cân là hình thang có:

- 2 góc ở đáy bằng nhau (C = D) - 2 cạnh bên bằng nhau ( AC = BD) - 2 đường chéo bằng nhau (AD =CB)

1./BÀI TOÁN 1 (Bổ đề 1a) “Trong một hình thang cân, hai đường trung trực của 2 đáy trùng nhau”

CM: Có hình thang cân ABCD; Kéo dai 2 cạnh bên Cho cắt nhau tại S,  Ta có 2 tam giác cân SAB và SCD (đương nhiên vì SCD = CDS và SAB=SBA) - Đường cao SE của SAB vừa là trung tuyến vừa là trung trực của AB, vừa là phân giác của S - Đường cao SF của SCD vừa là trung tuyến vừa là trung trực của CD, vừa là phân giác của S  Vậy Trung trực Em của SAB trùng trung trực Fm của SCD (ĐPCM)

2/. BÀI TOÁN 2 (Bổ đề 1b) “Trong một tứ giác, nếu hai trung trực của 2 cạnh đối nhau không trùng nhau thì tứ giác đó không phải là hình thang cân”

CM: Thực chất Bổ đề 1b là phần đảo của 1a, tuy nhiên chứng minh 1b không đơn giản như CM cho 1a. Hãy xét 2 trường hợp: TH1: Giải sử -Tứ giác ABCD có 2 đường trung trực Em //Fn

DeThi.edu.vn

NBS: Phạm Huy Hoạt 3-1-2014 ---- Bài toán hay về hình thang & tam giác

2

AB//CD và AB<CD  ABCD là hình thang. Nhưng không phải là hình thang cân, vì nếu lấy CD làm đáy cho  cân SCD  SDC < BDC - Tứ giác ABCD có 2 đường trung trực Em //Fn AB//CD và AB=CD  ABCD là hình bình hành  Chứng tỏ nếu 2 trung trực // nhau thì không có hình thang cân (ĐPCM)

TH 2: Giải sử : Tứ giác ABCD có trung trực Em cắt trung trực Fn tại P  ta có EPF mà nếu kéo dài AB và CD thì AB sẽ cắt CD tại một điểm Q để AQD = EPF (2 góc có cặp cạnh vuông góc nhau)  AB không // CD  ABCD không phải là hình thang theo định nghĩa(*), càng không thể là hình thang cân, theo định nghĩa (**) (ĐPCM)

3/. BÀI TOÁN 3 (Bổ đề 2)

Cho tứ giác ABCD có 2 đường chéo AC =BD, kèm theo:

- a/ Nếu 2 cạnh bên AD =BC thì tứ giác đó là hình thang cân - b/ Nếu 2 góc ở đáy D =C thì tứ giác đó là hình thang cân *CM: a/Theo điều kiện bài toán 2 tam giác ADC và BDC có: AC=BD; AB=BC; DC chung ADC = BDC A1 = B1; D2 = C2 Tứ giác ABCD nội tiếp đường tròn D2 = B2 (chắn 2 cung AD=BC)  AB//DC (góc so le bằng nhau).  Theo định nghia(**)ABCD là hình thang cân (đpcm)

b/ Trên 2 đường chéo AC, BD dựng 2 đường trung trực, 2 trung trực cắt nhau tại O  O cách đều A,B, C, D ( vì AC=BD tạo ra 4 tam giác vuông bằng nhau)  Tứ giác ABCD nội tiếp được trong đường tròn O. A2=D2 (cùng chắn cung BC) mà A2=B2 (IAB cân) D2 =B2 AB//DC  ABCD là hình thang; và vì có D = C nên:

DeThi.edu.vn