Đề cương ôn tập học kỳ II - Môn ngữ văn Lớp 8

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HK II - MÔN NGỮ VĂN 8

A. HỆ THỐNG KIẾN THỨC

I/ PHÂN MÔN VĂN

Lập bảng thống kê các văn bản tác phẩm văn học Việt Nam

TT Tên văn

bản

Tác giả Thể loại Giá trị nội dung Giá trị nghệ thuật

1 Nhớ rừng

(Thơ mới)

Thế Lữ

(1907-1989)

Thơ

tám chữ

Mượn lời con hổ bị nhốt

trong vườn bách thú để

diễn tả sâu sắc nỗi chán

ghét thực tại tầm thường,

tù túng và khao khát tự do

mãnh liệt của nhà thơ,

khơi gợi lòng yêu nước

thầm kín của người dân

mất nước thuở ấy.

Bút pháp lãng

mạn rất truyền

cảm, sự đổi mới

câu thơ, vần

điệu, nhịp điệu,

phép tương phản,

đối lập. Nghệ

thuật tạo hình

đặc sắc.

2 Quê hươg

(Thơ mới)

Tế Hanh

(sinh 1921)

Thơ

tám chữ

Tình yêu quê hương trong

sáng, thân thiết được thể

hiện qua bức tranh tươi

sáng, sinh động về một

làng quê miền biển, trong

đó nổi bật lên hình ảnh

khỏe khoắn, đầy sức sống

của người dân chài và

sinh hoạt làng chài.

Lời thơ bình dị,

hình ảnh thơ mộc

mạc mà tinh tế

lại giàu ý nghĩa

biểu trưng (cánh

buồm - hồn làng,

thân hình nồng

thở vị xa xăm,

nghe chất muối

thấm dần trong

thớ vỏ,…)

3 Khi con tu

hú

Tố Hữu

(1920-2002)

Thơ lục

bát

Tình yêu cuộc sống và

khát vọng tự do của

Giọng thơ tha

thiết, sôi nổi,

DeThi.edu.vn

(Thơ

Cáchmạng)

người chiến sĩ cách mạng

trẻ tuổi trong nhà tù.

tưởng tượng rất

phong phú, dồi

dào.

4 Tức cảch

Pác Bó

(Thơ

cách

mạng)

Hồ Chí Minh

(1890-1969)

Đường

luật thất

ngôn tứ

tuyệt

Tinh thần lạc quan, phong

thái ung dung của Bác Hồ

trong cuộc sống cách

mạng đầy gian khổ ở Pác

Bó. Với Người, làm cách

mạng và sống hòa hợp

với thiên nhiên là một

niềm vui lớn.

Giọng thơ hóm

hỉnh, tươi vui,

(vẫn sẵn sàng,

thật là sang), từ

láy miêu tả

(chông chênh);

vừa cổ điển vừa

hiện đại.

5 Ngắm

trăng

(Vọng

Nguyệt;

trích Nhật

kí trong tù)

Hồ Chí Minh Thất

ngôn tứ

tuyệt

(chữ

Hán)

Tình yêu thiên nhiên, yêu

trăng đến say mê và

phong thái ung dung của

Bác Hồ ngay trong cảnh

tù ngục cực khổ, tối tăm.

Nhân hóa, điệp

từ, câu hỏi tu từ

và đối lập.

6 Đi đường

(Tẩu Lộ;

trích Nhật

kí trong tù)

Hồ Chí Minh Thất

ngôn tứ

tuyệt

chữ

Hán

(dịch

lục bát)

Ý nghĩa tượng trưng và

triết lí sâu sắc: Từ việc đi

đường núi gợi ra chân lí

đường đời; vượt qua gian

lao chồng chất sẽ tới

thắng lợi vẻ vang.

Điệp từ (tẩu lộ,

trùng san), tính

đa nghĩa của

hình ảnh, câu

thơ, bài thơ.

7 Chiếu dời

đô (Thiên

đô chiếu)

(1010)

Lí Công Uẩn

(Lí Thái Tổ)

(974-1028)

Chiếu

- Chữ

Hán

Nghị

Phản ánh khát vọng về

một đất nước độc lập,

thống nhất đồng thời

phản ánh ý chí tự cường

Kết câu chặt chẽ,

lập luận giàu sức

thuyết phục, hài

hòa tình - lí: trên

DeThi.edu.vn

luận

trung

đại

của dân tộc Đại Việt đang

trên đà lớn mạnh.

vâng mệnh trời-

dưới theo ý dân

8 Hịch tướng

sĩ

(Dụ chư tì

tướng hịch

văn)

(1285)

Hưng Đạo

Vương Trần

Quốc Tuấn

(1231?-1300)

Hịch

Chữ

Hán

Nghị

luận

trung

đại

Tinh thần yêu nước nồng

nàn của dân tộc ta trong

cuộc kháng chiến chống

quân Mông - Nguyên

xâm lược (thế lỉ XIII), thể

hiện qua lòng căm thù

giặc, ý chí quyết chiến

quyết thắng, trên cơ sở

đó, tác giả phê phán

khuyết điểm của các tì

tướng, khuyên bảo họ

phải ra sức học tập binh

thư, rèn quân chuẩn bị sát

thát. Bừng bừng hào khí

Đông A.

Áng văn chính

luận xuất sắc, lập

luận chặt chẽ, lí

lẽ hùng hồn,

đanh thép, nhiệt

huyết chứa chan,

tình cảm thống

thiết, rung động

lòng người sâu

xa; đánh vào

lòng người, lời

hịch trở thành

mệnh lệnh của

lương tâm, người

nghe được sáng

trí, sáng lòng.

9 Nước Đại

Việt ta

(trích Bình

Ngô đại

cáo)

(1428)

Ức Trai

Nguyễn trãi

(1380-1442

Cáo

Chữ

Hán

Nghị

luận

trung

đại

Ý thức dân tộc và chủ

quyền đã phát triển tới

trình độ cao, ý nghĩa như

một bản tuyên ngôn độc

lập: nước ta là đất nước

có nền văn hiến lâu đời,

có lãnh thổ riêng, phong

tục riêng, có chủ quyền,

có truyền thống lịch sử.

Lập luận chặt

chẽ, chứng cứ

hùng hồn, xác

thực, ý tứ rõ

ràng, sáng sủa và

hàm súc, kết tinh

cao độ tinh thần

và ý thức …