Đề cương ôn tập giữa học kì 1 Ngữ văn Lớp 8 - Năm học 2022-2023

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP GIỮA HỌC KÌ I

MÔN: NGỮ VĂN 8

Năm học: 2022 - 2023

Phần A: Văn bản I. Giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật của các tác phẩm

1. Tức nước vỡ bờ – Ngô Tất Tố a. Giá trị nội dung

- Vạch trân bộ mặt tàn ác, bất nhân của xã hội phong kiến đương thời khi đề ra những thứ thuế vô lí cho người dân nông dân vô tội.

- Đồng thời ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ nông dân, vừa giàu tình yêu thương vừa có sức sống tiềm tàng mạnh mẽ. b. Giá trị ghệ thuật

- Tình huống truyện đặc sắc, có kịch tính cao. - Cách kể chuyện, miêu tả nhân vật chân thực, sinh động. Nghệ thuật tương phản làm nổi bật tính cách nhân vật

- Ngòi bút hiện thực sinh động, ngôn ngữ đối thoại đặc sắc. 2. Lão Hạc – Nam Cao a. Giá trị nội dung

+ Tác phẩm phản ánh hiện thực số phận người nông dân trước CMT8 qua tình cảnh của lão Hạc: nghèo túng, không có lối thoát, phải chọn cái chết để bảo toàn tài sản cho con và không phiền hà hàng xóm.

+ Tác phẩm thể hiện tấm lòng yêu thương, trân trọng đối với người nông dân trong xã hội của nhà văn Nam Cao.

+ Cảm thông, trân trọng, ngợi ca vẻ đẹp tiềm ẩn của người nông dân trong cảnh khốn cùng vẫn giàu lòng tự trọng. b. Giá trị nghệ thuật

+ Sử dụng ngôi kể thứ nhất, người kể là nhân vật hiểu, chứng kiến toàn bộ câu chuyện và cảm thông với LH.

+ Nghệ thuật phân tích tâm lí già dặn, kể chuyện chân thực, màu sắc trữ tình đan xen triết lí sâu sắc.

+ Xây dựng được nhân vật có tính cá thể hóa cao 3. Chiếc lá cuối cùng (O Hen-ri) a. Nội dung: Truyện ca ngợi tình yêu thương cao cả giữa những con người nghèo khổ. Tôn vinh giá trị, sức mạnh của nghệ thuật chân chính mang đến niềm vui và hạnh phúc cho con người.. b. Nghệ thuật

• Cốt truyện dàn dựng chu đáo, tình tiết sắp xếp khéo léo, hấp dẫn

• Nghệ thuật đảo ngược tình huống truyện hai lần đã tạo ra hứng thú với người đọc II. Cảm thụ văn chương

1. Viết đoạn văn cảm nhận về các nội dung sau: a. Chị Dậu trong đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” trích “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố b. Lão Hạc trong truyện ngắn cùng tên “Lão Hạc” của nhà văn Nam Cao. c. Kiệt tác “Chiếc lá cuối cùng” của cụ Bơ-men

Phần II: Tiếng Việt

DeThi.edu.vn

Nhận diện và thực hành: 1. Từ tượng hình, từ tượng thanh

- Từ tượng hình là từ gợi tả hình ảnh, dáng vẻ, trạng thái của sự vật. Từ tượng thanh là từ mô phỏng âm thanh của tự nhiên, của con người.

- Từ tượng hình, từ tượng thanh gợi được hình ảnh, âm thanh cụ thể, sinh động, có giá trị biểu cảm cao; thường được 2. Trợ từ, thán từ * Trợ từ: là những từ chuyên đi kèm một từ ngữ trong câu để nhấn mạnh hoặc biểu thị thái độ đánh giá sự vật, sự việc được nói đến ở từ ngữ đó.

VD: những, có, chính, đích, ngay… * Thán từ: là những từ dùng để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của người nói hoặc dùng để gọi đáp. Thán từ thường đứng ở đầu câu, có khi nó được tách ra từ một câu đặc biệt.

Thán từ gồm hai loại chính:

+ Thán từ bộc lộ tình cảm, cảm xúc: a, ái, ôi, ô hay, than ôi, trời ơi… + Thán từ gọi đáp: này, ơi, vâng, dạ, ừ… 3. Tình thái từ:

Tình thái từ là những từ được thêm vào câu để cấu tạo câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán và để biểu thị cá sắc thai tình cảm của người nói.

Tình thái từ gồm một số loại đáng chú ý như sau:

+ Tình thái từ nghi vấn: à, ư, hả, hử, chứ, chăng… + Tình thái từ cầu khiến: đi, nào, với… + Tình thái từ cảm thán: thay, sao… + Tình thái từ biểu thị sắc thái tình cảm: a, nhé, cơ, mà… Phần III: Tập làm văn Chú ý: Viết bài văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm Đề 1: Hãy kể một kỉ niệm tuổi học trò mà em nhớ mãi

Đề mở, HS xây dựng cốt truyện đảm bảo có sự việc mở đầu, sự việc phát triển, sự việc cao trào và sự việc kết thúc. Mỗi sự việc học sinh chủ động dự kiến các yếu tố miêu tả và biểu cảm cho phù hợp Đề 2: Đóng vai chị dậu kể lại đoạn trích tức nước vỡ bờ” của Ngô Tất Tố. a. Mở bài - Giới thiệu về hoàn cảnh gia đình hiện tại: thuộc hạng cùng đinh b. Thân bài - Gia đình tôi vốn nghèo, nay phải nộp thuế cho chồng những ba đồng bạc khiến gia đình tôi khốn đốn. - Vì không có tiền đóng suất sưu nên chồng tôi bị bắt ra ngoài đính, …