Đề cương ôn tập học kì 1 Ngữ văn Lớp 8 - Năm học 2022-2023

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP NGỮ VĂN 8 HK I

Năm học: 2022 – 2023 A. HỆ THỐNG KIẾN THỨC

I. PHẦN VĂN BẢN 1. Thơ Việt Nam đầu thế kỉ XX

TT Văn bản

Tác giả Hoàn cảnh

Thể thơ Nội dung Ý nghĩa

1 Đập đá ở Côn Lôn

Phan Châu Trinh (1872- 1926)

1908, khi tác giả bị bắt và đày ra Côn Đảo.

Thất ngôn bát cú

Cảm nhận một hình tượng đẹp lẫm liệt, ngang tàng của người anh hùng cứu nước dù gặp bước nguy nan vẫn không sờn lòng đổi chí.

Nhà tù của đế quốc thực dân không thể khuất phục ý chí, nghị lực và niềm tin lí tưởng của người chiến sĩ yêu nước.

TT Văn bản

Tác giả Thể loại

PTBĐ Nội dung Ý nghĩa văn bản

1 Cô bé bán diêm

An-đec-xen (1805-1875) Nhà văn Đan Mạch.

Truyện ngắn

Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm

Tác phẩm truyền cho chúng ta lòng thương cảm sâu sắc đối với một em bé bất hạnh.

Truyện thể hiện niềm thương cảm sâu sắc của nhà văn đối với những số phận bất hạnh. 2 Chiếc lá cuối cùng.

O Hen-ri (1862-1910) Nhà văn Mĩ.

Truyện ngắn

Tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm

Truyện làm cho chúng ta rung cảm trước tình yêu thương cao cả giữa những con người nghèo khổ.

Là câu chuyện cảm động về tình yêu thương giữa những người nghệ sĩ nghèo. Qua đó tác giả thể hiện quan niệm của mình về mục đích của sáng tạo nghệ thuật

TT Văn bản Đề tài PTBĐ Ý nghĩa 1 Thông tin về Ngày Trái Đất năm 2000

Bảo vệ môi trường

Nghị luận kết hợp với thuyết minh

Nhận thức về tác dụng của một hành động nhỏ, có tính khả thi trong việc bảo vệ môi trường Trái Đất.

DeThi.edu.vn

2Ôn dịch, thuốc lá

(Nguyễn Khắc Viện)

Phòng chống thuốc lá

Nghị luận kết hợp với thuyết minh

Với những phân tích khoa học, tác giả đã chỉ ra tác hại của việc hút thuốc lá đối với đời sống con người, từ đó phê phán và kêu gọi mọi người ngăn chặn tệ nạn hút thuốc lá.

3

Bài toán dân số (Thái An)

Dân số Nghị luận kết hợp tự sự, thuyết minh.

Văn bản nêu lên vấn đề thời sự của đời sống hiện đại: Dân số và tương lai của dân tộc, nhân loại. II. PHẦN TIẾNG VIỆT:

Tên bài Khái niệm/đặc điểm. Tác dụng - Phân loại - Lưu ý - Ví dụ Trợ từ là những từ chuyên đi kèm một từ ngữ trong câu để nhấn mạnh hoặc biểu thị thái độ đánh giá sự vật, sự việc được nói đến ở từ ngữ đó.

Lưu ý: Phân biệt trợ từ với từ loại khác phải dựa vào văn cảnh

- Chính anh ấy đã gây ra vụ tai nạn đó. (có trợ từ) - Chị Dậu là nhân vật chính trong tác phẩm Tắt đèn. (không có trợ từ)

Thán từ

- là những từ dùng để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của người nói hoặc dùng để gọi đáp. Thán từ thường đứng đầu câu, có khi nó được tách ra thành một câu đặc biệt.

- Thán từ bộc lộ tình cảm, cảm xúc: a, ái, ơ, ôi, ô hay, than ôi, -Thán từ gọi đáp: này, ơi, vâng, dạ,.

- Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu? (Thán từ bộc lộ cảm xúc) -Vâng! Ông giáo dạy phải! (Thán từ gọi đáp)

Tình thái từ

- là những từ được thêm vào câu để cấu tạo câu nghi vấn, cầu cầu khiến, câu cảm thán và để biểu thị sắc thái tình cảm của người nói.

Tình thái từ nghi vấn: à, ư, hả, hử, - Tình thái từ cầu khiến: đi, nào, với Tình thái từ cảm thán: thay, sao… - Tình thái từ biểu thị sắc thái tình cảm: a, nhé, cơ,..

Lưu ý: Khi sử dụng tình thái từ phải phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp (quan hệ tuổi tác, thứ bậc xã hôi, tình cảm…) - Cần phân biệt tình thái từ với thán từ.

Nói quá - là biện pháp tu từ phóng đại mức độ quy mô, tính chất của sự vật hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.

- Sử dụng trong ca dao, tục ngữ, thành ngữ, trong thơ văn châm biếm, hài hước và cả trong thơ văn trữ tình.

Lưu ý: phân biệt nói quá và nói khoác. Cày đồng đang buổi ban trưa, Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.

DeThi.edu.vn