Kiến thức trọng tâm học kỳ II môn Ngữ văn 7 - Năm học 2018-2019

1

KIẾN THỨC TRỌNG TÂM - NGỮ VĂN 7- HỌC KÌ 2 – NĂM HỌC: 2018 – 2019

A. Phần văn bản *Nắm được tác giả, tác phẩm, nghệ thuật và nội dung chính các văn bản sau: 1. Tục ngữ: a. Khái niệm tục ngữ: Những câu nói dân gian ngắn gọn, ổn định, có nhịp điệu, hình ảnh, thể hiện những kinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt (tự nhiên, lao động sản xuất, con người và xã hội). b. Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất: -Hình thức (nghệ thuật): lối nói ngắn gọn, có vần, có nhịp điệu, giàu hình ảnh, các vế thường đối xứng nhau cả về hình thức lẫn nội dung. -Nội dung: phản ánh, truyền đạt những kinh nghiệm quý báu của nhân dân trong việc quan sát các hiện tượng thiên nhiên và trong lao động sản xuất. - Học sinh nắm được ý nghĩa của những câu tục ngữ đã học. c. Tục ngữ về con người và xã hội: - Hình thức: giàu hình ảnh so sánh, ẩn dụ - Nội dung: Luôn chú ý tôn vinh giá trị con người, đưa ra nhận xét, lời khuyên về những phẩm chất và lối sống mà con người cần phải có. - Học sinh nắm được ý nghĩa của những câu tục ngữ đã học. 2. Các văn bản nghị luận, truyện, bút kí:

Văn bản Tác giả Thể loại Nội dung Nghệ thuật Tinh thần yêu nước của nhân dân ta

Hồ Chí Minh ( 1890- 1969)

Nghị luận (chứng minh)

Bằng những dẫn chứng cụ thể, phong phú, giàu sức thuyết phục trong lịch sử dân tộc và cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, bài văn đã làm sáng tỏ một chân lý: “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý báu của ta”.

Bài văn là một mẫu mực về lập luận, bố cục và cách dẫn chứng của thể văn nghị luận.

Sự giàu đẹp của tiếng Việt

Đặng Thai Mai (1902- 1984)

Nghị luận Bằng những lí lẽ, chứng cứ chặt chẽ và toàn diện, bài văn đã chứng minh sự giàu có và đẹp đẽ của tiếng Việt trên nhiều phương diện: ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp. Tiếng Việt, với những phẩm chất bền vững và giàu khả năng sáng tạo trong quá trình phát triển lâu dài của nó, là một biểu hiện hùng hồn sức sống của dân tộc.

Kết hợp khéo léo giữa giải thích, chứng minh với bình luận. Các lí lẽ, dẫn chứng cụ thể, thuyết phục, tính khoa học cao. Đức tính giản dị của Bác Hồ

Phạm Văn Đồng(1906 -2000)

Nghị luận chứng minh

Giản dị là đức tính nổi bật ở Bác Hồ: giản dị trong đời sống, trong quan hệ với mọi người, trong lời nói và bài viết. Ở Bác, sự giản dị hoà hợp với đời sống tinh thần phong phú, với tư tưởng và tình cảm cao đẹp.

Bài văn vừa có những chứng cứ cụ thể và nhận xét sâu sắc, vừa thấm đượm tình cảm chân thành. Ý nghĩa của văn chương

Hoài Thanh (1909- 1982)

Nghị luận Tác giả khẳng định: Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là tình cảm, là lòng vị tha. Văn chương là hình ảnh của sự sống muôn hình vạn trạng và sáng tạo ra sự sống, gây những tình cảm không có, luyện những tình cảm sẵn

Lối văn nghị luận vừa có lí lẽ, vừa có cảm xúc, hình ảnh, dẫn dắt vấn đề

DeThi.edu.vn

2

có. Đời sống tinh thần của nhân loại nếu thiếu văn chương thì sẽ rất nghèo nàn.

tự nhiên, hấp dẫn. Sống chết mặc bay

Phạm Duy Tốn (1883- 1924)

Truyện ngắn hiện đại

Sống chết mặc bay đã lên án gay gắt tên quan phủ “lòng lang dạ thú” và bày tỏ niềm cảm thương trước cảnh “nghìn sầu muôn thảm” của nhân dân do thiên tai và cũng do thái độ vô trách nhiệm của kẻ cầm quyền gây nên.

Lời văn cụ thể, sinh động, khéo léo trong việc vận dụng kết hợp hai phép tương phản và tăng cấp trong nghệ thuật. Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu

Nguyễn Ái Quốc

Truyện ngắn

Tác phẩm đã khắc hoạ được hai nhân vật có tính cách đại diện cho hai lực lượng xã hội hoàn toàn đối lập nhau ở nước ta thời Pháp thuộc: - Va-ren: gian trá, lố bịch, đại diện cho thực dân Pháp phản động ở Đông Dương. - Phan Bội Châu: kiên cường, bất khuất, xứng đáng là “bậc anh hùng, vị thiên sứ, đấng xả thân vì độc lập”, tiêu biểu cho khí phách dân tộc Việt Nam.

Giọng văn sắc sảo, hóm hỉnh và khả năng tưởng tượng, hư cấu.

Ca Huế trên sông Hương

Hà Ánh Minh

Bút kí Cố đô Huế nổi tiếng không phải chỉ có các danh lam thắng cảnh và di tích lịch sử mà còn nổi tiếng bởi các làn điệu dân ca và âm nhạc cung đình. Ca Huế là một hình thức …