Đề cương ôn tập bài Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành

1

RỪNG XÀ NU (Nguyễn Trung Thành) I.Tìm hiểu chung. 1.Tác giả -Nguyễn Trung Thành (Nguyên Ngọc ) là bút danh của nhà văn Nguyễn Văn Báu.Là nhà văn gắn bó với mảnh đất Tây Nguyên suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ.Tình yêu và sự hiểu biết sâu sắc về mảnh đất này là tiền đề để nhà văn sáng tác những tác phẩm có giá trị về thiên nhiên và cuộc sống con người nơi đây. -Cảm hứng chủ đạo trong trang văn của Nguyễn Trung Thành là cảm hứng về quê hương đất nước và con người Việt Nam anh hùng. 2.Tác phẩm. a.Xuất xứ và hoàn cảnh sáng tác. -Tác phẩm ra đời năm 1965 ở khu căn cứ quân giải phóng miền Trung Bộ.Đây là thời điểm diễn ra cuộc đổi quân đầu tiên ở Mĩ,ngày bắt đầu cuộc chiến tranh cục bộ của Mĩ ở miền Nam nước ta. -Rừng xà nu được viết trong ngày sôi sục nghiêm trang lo lắng quyết liệt hào hứng hào hùng,dân tộc ta bước vào cuộc kháng chiến một mất một còn với đế quốc Mĩ.Tuy các nhân vật trong tác phẩm đều có nguyên mẫu trong đời thực nhưng không vì thế mà ý nghĩa khái quát của hình tượng bị giản dị.Những con người trong tác phẩm kể cả cây xà nu,rừng xà nu đều là hiện thân của đất nước anh hùng. b.Tóm tắt tác phẩm. -Truyện mở đầu là cảnh rừng xà nu bạ ngàn trong tầm đại bác của giặc đang ưỡn tấm ngực lớn ra che chở cho làng Xô man.Sau ba năm đi lực lượng Tnú được cấp trên cho phép về thăm làng một đêm.Bé Heng đã trở thành một giao liên chững chạc nhanh nhẹn đã đưa Tnú vào làng.Đêm hôm đó tại nhà cụ Mết,cụ Mết đã kể cho dân làng nghe về cuộc đời Tnú và cũng là một đoạn đời của làng Xô man trong kháng chiến.Hồi đó Mĩ - Diệm khủng bố gắt gao,được anh Quyết dìu dắt Tnú cùng Mai tham gia nuôi giấu cán bộ của Đảng,trong một lần đi liên lạc cho cách mạng Tnú bị giặc bắt.Ba năm sau anh vượt ngục trở về làng lúc này anh Quyết đã hy sinh.Mai và Tnú lấy nhau.Thực hiện lời dặn của anh Quyết trước lúc hy sinh Tnú và dân làng Xô man mài giáo mác chuẩn bị chiến đấu.Nghe tin giặc kéo về làng khủng bố bắt vợ con anh tra tấn tàn bạo cho đến chết ngay trước mắt anh.Căm hờn cháy bỏng Tnú đã nhảy xổ ra trước mặt bọn lính nhưng không cứu được mẹ con Mai.Giặc bắt anh cuốc giẻ tẩm nhựa xà nu đốt mười đầu ngón tay.Trước cảnh tượng ấy cụ Mết cùng thanh niên trong làng nổi dậy giết sạch bọn lính cứu Tnú.Sau đó Tnú rời làng gia nhập lục lượng quân giải phóng chiến đấu dũng cảm giết chết kẻ thù bằng bàn tay cụt đốt.Câu chuyện kết thúc bằng hình ảnh cụ Mết và Dít tiễn Tnú trở lại đơn vị.Trước mắt họ là những cánh rừng xà nu chạy đến tận chân trời. II.Đọc hiểu văn bản. 1.Ý nghĩa nhan đề và hình tượng cây xà nu. a,Ý nghĩa nhan đề. -Xà nu là loại cây thuộc họ thông có sức sống mạnh mẽ dẻo dai mọc thành rừng ở Tây Nguyên.Nguyễn Trung Thành lấy một hình ảnh quen thuộc tiêu biểu của đất Tây Nguyên là rừng xà nu để đặt tên cho truyện ngắn.Đây là một sáng tạo đặc sắc của nhà văn.Xà nu vừa là hình anh trung tâm có vẻ đẹp riêng vừa có ý nghĩa biểu tượng cho người dân Tây Nguyên.Qua bức tranh thiên nhiên rừng xà nu hiện lên thật hùng vĩ với sức sống mãnh liệt sinh sôi nảy nở không ngừng bất chấp đại bác tàn phá mỗi ngày.Nhà văn muốn khẳng định phẩm chất anh hùng kiên cường bất khuất của người dân Tây Nguyên vượt qua mọi thử thách đau thương quật khởi đi theo đảng theo cách mạng bảo vê quê hương đất nước. -Nhan đề còn gợi chủ đề và cảm hứng sử thi cho tác phẩm. b,Hình tượng cây Xà nu -Trong tác phẩm có khoảng 20 lần nhà văn nhắc trực tiếp hoặc gián tiếp đến cây xà nu và những biến thể khác nhau như củi xà nu,khói xà nu,lửa xà nu,nhựa xà nu,lá xà nu...

DeThi.edu.vn