Tài liệu ôn thi học sinh giỏi cấp tỉnh môn Lịch sử Lớp 9

ÔN THI HSG CẤP TỈNH MÔN LỊCH SỬ

Rất tiếc là năm nay tỉnh không tổ chức kỳ thi học sinh giỏi. Tuy vậy, xin chia sẻ cùng Thầy cô và các em học sinh một vài vấn đề về việc xử lý các dạng câu hỏi thường gặp trong đề thi HSG.

Thực tế trong các dạng câu hỏi lịch sử thường gặp trong các kỳ thi HSG, chúng ta thường phải đối mặt với dạng câu phân tích, so sánh, trình bày, nêu, chứng minh, suy nghĩ của anh chị, câu hỏi liên hệ....là những dạng câu phổ biến nhất. Các dạng câu này lại cũng có những cách trình bày khác nhau mà các em HS dễ nhầm lẫn. Ở đây tôi chỉ xin nói về 5 dạng câu phổ biến nhất.

1. Dạng câu phân tích là dạng câu hỏi phổ biến, ví dụ em hãy phân tích tính chất của chiến tranh thế giới thứ hai?

Với dạng câu này, trước hết các xác định nội dung chính mà câu hỏi cần phân tích, nó là gì? "tính chất, tính đúng đắn, sáng tạo, điểm mới, bước phát triển"..của sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử.

2. Dạng câu so sánh là dạng cậu thường gặp, người ta cần kiểm tra mức độ thông tin mà các em nắm được về 2 hay nhiều giai đoạn, sự kiện, hiện tượng, hội nghị, nghị quyết, chiến lược chiến tranh, nhân vật lịch sử...để từ đó nắm được nội dung chính, đồng thời có được đánh giá chung và riêng về sự kiện đó.

3. Dạng câu trình bày là dạng câu dễ ăn điểm nhất, người ta thường yêu cầu các em trình bày về một sự kiện, hiện tượng, nhân vật, giai đoạn lịch sử cụ thể nào đó, ví dụ hãy trình bày những hoạt động của NAQ từ 1919 đến 1929 và ý nghĩa của những hoạt động đó? dạng câu này thường là liệt kê sự kiện, nhưng cũng cần có đánh giá, nhận định về giai đoạn hay sự kiện cụ thể có tính bước ngoặt hay có ý nghĩa trọng đại chứng tỏ sự thay đổi về chất hoặc lượng của sự kiện...

4. Dạng câu chứng minh là dạng câu hỏi người ta đưa ra những nhận định về sự kiện, hiện tượng, nhân vật, giai đoạn... và bắt chúng ta bằng những lý lẽ của mình dựa trên nội dung sự kiện có thật để chứng tỏ rằng nhận định đó là đúng hay sai, qua đó kiểm tra khả năng tư duy, mạch phân tích cũng như mức độ nhận biết, thông hiểu lịch sử của các em, ví dụ hãy chứng minh cách mạng Tháng Tám không phải là cuộc cách mạng ăn may?

DeThi.edu.vn

5. Dạng đề liên hệ thực tế (kiểu đề mở) là kiểu đề thường gặp trong một số năm gần đây, thường là câu hỏi về những vấn đề thời sự nóng bỏng và bắt chúng ta qua đó phải có được cái nhìn đúng đắn, khách quan và đánh giá đúng đắn về sự kiện, hiện tượng, qua đó rút ra bài học kinh nghiệm và quan điểm cá nhân, nhưng cũng yêu cầu các em phải có kỹ năng phân tích, tổng hợp, viết lách sao cho lưu loát. Đề không yêu cầu các em phải ghi nhớ máy móc mà trên cơ sở những sự kiện Lịch sử rút ra những nhận xét theo sự hiểu biết của bản thân.

Thông thường trong một bài thi gồm từ 3 tới 5 câu sẽ gần như bao hàm tất cả các dạng đề trên, chúng ta hướng dẫn các em trình bày như thế nào??

VỀ CÁCH TRÌNH BÀY.

Tựu chung có cách trình bày phổ biến như sau.

1. Dạng câu so sánh các em nhất thiết nên lập bảng, tuy nhiên trước khi lập bảng cần có mở bài, và nếu đã có mở bài thì nhất thiết phải có kết bài, thân bài chính là phần lập bảng. Tuy nhiên nếu thời gian quá gấp hoặc câu điểm không cao, các em có thể bỏ qua mở bài, làm ngay bảng so sánh và kết thúc bài cần có vài câu đánh giá chung. Cũng có thể đưa phần giống nhau ra ngoài bảng, chỉ đưa phần khác nhau vào trong bảng cũng khoa học.

2. Dạng câu phân tích và chứng minh nhất thiết phải có đủ 3 phần mở, thân, kết bài. Trong câu nên hạn chế sử dụng gạch đầu dòng mà nên sử dụng các ngôn ngữ chuyển tiếp có giá trị tương đương nhau như, một là, hai là, ba là; thứ nhất, thứ hai, thứ ba, hoặc các câu chuyển ý.(lưu ý chỉ học sinh giỏi, có khả năng chuyển ý tốt mới nên sử dụng cách chuyển ý, nếu không sẽ lủng củng, ngây ngô), nhưng nếu kém về phần chuyển ý thì có thể sử dụng gạch đầu dòng, nhưng phải sử dụng cho các ý tương đương nhau và mang tính khoa học một chút. Trong 2 dạng câu này nhất thiết các em nên có đánh giá, nhận định của bản thân để làm nội dung bài thêm phong phú.

3. Dạng câu nêu hoặc trình bày thường …