Sáng kiến kinh nghiệm Phương pháp giải các bài tập phần địa lí tự nhiên 10 - Năm học 2013-2014 - Phan Văn Động

1

A. PHẦN MỞ ĐẦU.

I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI.

Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi là một quá trình ôn luyện, ngoài việc giáo

viên phải nắm được các kĩ năng kiến thức vững chắc thì còn phải phụ thuộc vào

nguồn học sinh có chất lượng hay không. Đối với môn Địa Lí số học sinh tham

gia thi hầu hết là các học sinh bị loại từ các đội tuyển khác, thậm chí ý thức học

tập của nhiều em chưa cao, kĩ năng tính toán yếu. Vì thế để có được sản phẩm

học sinh giỏi ở các môn nói chung và môn Địa Lí nói riêng, người giáo viên phải

dày công nghiên cứu, trang bị cho học sinh về phương pháp học tập, kiến thức, kĩ

năng tốt nhất.

Trong khi đó Sách giáo khoa chưa phải là phương tiện cung cấp đầy đủ kiến

thức cho học sinh, đặc biệt là các dạng bài tập về tự nhiên như cách tính ngày giờ

trên Trái Đất trong sách giáo khoa Địa Lí 10 lại quá ít, không đảm bảo cho việc

rèn luyện kĩ năng làm bài tập cho học sinh. Trong khi đó dạng bài tập này đóng

vai trò không thể thiếu trong nội dung ôn thi học sinh giỏi vòng tỉnh, đặc biệt là

vòng quốc gia.

Thông qua việc bồi dưỡng học sinh giỏi từ năm 2008 đến nay, thông qua kết

quả học tập của học sinh dự thi học sinh giỏi vòng tỉnh và vòng quốc gia tôi nhận

thấy ngoài một số ưu điểm cơ bản của học sinh còn một số hạn chế nhất định cả

về kiến thức, tư duy địa lí và kĩ năng,... Bởi vậy một trong những vấn đề không

kém phần quan trọng là giải bài tập Địa lí tự nhiên 10. Xuất phát từ tình hình thực

tế trên tôi quyết định chọn đề tài : PHƯƠNG PHÁP GIẢI CÁC BÀI TẬP

PHẦN ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN 10 nhằm cung cấp một phần kĩ năng làm bài tập cho

học sinh góp phần đưa chất lượng môn Địa Lí ngày càng cao.

1. Cơ sở lí luận.

Trong chương trình Địa lí 10, nội dung khái quát về vũ trụ, hệ Mặt Trời, Trái

Đất trong hệ Mặt Trời và các hệ quả của chuyển động của Trái Đất rất hạn chế,

nhưng nó lại đóng vai trò rất quan trọng việc tiếp thu kiến thức của học sinh.

Thông qua kiến thức học sinh có thể giải thích được các vấn đề về các hiện tượng

tự nhiên. Vì vậy để nâng cao việc tiếp thu kiến thức của học sinh trong phần Địa

DeThi.edu.vn

2

lí tự nhiên 10, đặc biệt là chương II: Vũ trụ. Hệ quả các chuyển động của Trái Đất

nhằm củng cố thêm phần kiến thức, kĩ năng làm bài tập,... cho đội tuyển học sinh

giỏi môn Địa nói riêng và học sinh khối 10 nói chung thêm hoàn chỉnh. Đó củng

là cơ sở chuẩn bị cho đội tuyển thi học sinh giỏi khi lên 11 và thi học sinh giỏi

vòng quốc gia.

2. Cơ sở thực tiễn.

Thực tế trong chương trình Địa lí 10, khi học sinh tìm hiểu qua nội dung

chương II: Vũ trụ. Hệ quả các chuyển động của Trái Đất, học sinh chỉ có thể nắm

được kiến thức và giải thích được một số vấn đề về tự nhiên. Nhưng học sinh

không thể ứng dụng được nhiều các dạng bài tập tính giờ trên Trái Đất, hoặc tính

ngày Mặt Trời lên thiên đỉnh do nội dung trong sách giáo khoa không đề cập,

hoặc đề cập quá ít, đều này không chỉ ảnh hưởng đến học sinh khối lớp mà còn

ảnh hưởng đến đội tuyển thi học sinh giỏi môn Địa trong việc vận dụng kiến thức

vào thực tiễn.

Do đó, để nâng cao hiệu quả giảng dạy, đặc biệt là đối với đội tuyển thi học

sinh giỏi vòng tỉnh và vòng quốc gia thì việc cung cấp kiến thức, kĩ năng cho học

sinh phải được giáo viên dày công nghiên cứu, tìm tòi, sáng tạo để hệ thống lại

kiến thức giúp cho học sinh khắc sâu kiến thức, rèn luyện kĩ năng để giải quyết

các vấn đề trên.

II. MỤC ĐÍCH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

- Nhằm thực hiện hướng dẫn nhiệm vụ trọng tâm và phương hướng nhiệm vụ

năm học của nhà trường trong năm học, nhiệm vụ của giáo viên hướng dẫn học

sinh thi đạt kết quả cao trong các kỳ thi học sinh giỏi. Khích lệ cổ vũ phong trào

thi đua học tập của học sinh trong nhà trường, tạo tiền đề để thành lập đội tuyển

học sinh giỏi môn Địa lí và công tác bồi dưỡng các đội tuyển Địa Lí 10,11.

- Xác định được phương hướng ôn tập cho học sinh, giúp cho học sinh vượt lên

chính mình khi tham dự đội tuyển học sinh giỏi môn Địa lí. Đồng thời giúp học

sinh nâng cao kiến thức, kỹ năng tìm ra phương hướng học tập …