Chuyên đề bài tập Vật lý Khối 10 - Chương I Động học chất điểm

1

CHƢƠNG I. ĐỘNG HỌC CHẤT ĐIỂM CHỦ ĐỀ 1: CHUYỂN ĐỘNG THẲNG ĐỀU A. TÓM TẮT KIẾN THỨC I. CHUYỂN ĐỘNG CƠ 1. Chuyển động cơ

Là sự thay đổi vị trí của vật so với vật khác (vật mốc) theo thời gian. 2. Chất điểm

Là vật có kích thước rất nhỏ so với phạm vi chuyển động của nó. Khi vật được coi là chất điểm thì kích thước của vật coi như tập trung tại một điểm. 3. Quỹ đạo

Là đường mà chất điểm chuyển động vạch ra trong không gian gọi là quỹ đạo. II. CÁCH XÁC ĐỊNH VỊ TRÍ CỦA MỘT VẬT TRONG KHÔNG GIAN Để xác định vị trí của một vật trong không gian, ta cần:

 Chọn một vật làm mốc.  Một hệ trục tọa độ gắn với vật làm mốc. Trong trường hợp nếu biết quỹ đạo của vật thì ta chọn một vật làm mốc và một chiều dương trên quỹ đạo đó. III. CÁCH XÁC ĐỊNH THỜI GIAN TRONG CHUYỂN ĐỘNG 1. Mốc thời gian

Là thời điểm mà ta bắt đầu đo thời gian. 2. Thời điểm và thời gian

Nếu chọn mốc thời gian là thời điểm t  0 thì số chỉ của thời điểm bằng với số đo khoảng thời gian đã trôi qua kể từ mốc thời gian. IV. HỆ QUY CHIẾU Một hệ quy chiếu gồm có:

 Một vật làm mốc.  Một hệ tọa độ gắn với vật làm mốc.  Mốc thời gian.  Đồng hồ. V. CHUYỂN ĐỘNG THẲNG ĐỀU 1. Tốc độ trung bình

  tb

s Quãng đường đi được v t Thời gian chuyển động

Đơn vị của tốc độ trung bình là: m/s; km/h; m/p; ... Ý nghĩa: cho biết mức độ nhanh hay chậm của chuyển động. 2. Chuyển động thẳng đều

 Có quỹ đạo là đường thẳng.  Tốc độ trung bình như nhau trên mọi quãng đường. Chú ý: Khi nói đến tốc độ của vật trên một quãng đường hoặc trong một khoảng thời gian nào đó tức là nói đến tốc độ trung bình của vật. 3. Quãng đƣờng đi đƣợc của chuyển động thẳng đều

s vt  s tỉ lệ thuận với t

2 m 1 s

2 m 1 s

2 m 1 s

2 m 1 s

2 m 1 s

2 m 1 s

DeThi.edu.vn

2

VI. PHƢƠNG TRÌNH CHUYỂN ĐỘNG CỦA CHUYỂN ĐỘNG THẲNG ĐỀU Nếu chọn mốc thời gian là 0t 0  là lúc vật bắt đầu chuyển động thì phương trình chuyển động thẳng đều của vật là:

0 x x vt  

0 x : là tọa độ của vật tại thời điểm 0t Chú ý: 0 x 0  : Nếu vật ở gốc tọa độ 0 x 0  : Nếu vật ở phía dương của trục Ox 0 x 0  : Nếu vật ở phía âm của trục Ox v là vận tốc của vật v 0  : Nếu vật chuyển động theo chiều dương của trục Ox v 0  : Nếu vật chuyển động theo chiều âm của trục Ox VII. ĐỒ THỊ TỌA ĐỘ - THỜI GIAN CỦA CHUYỂN ĐỘNG THẲNG ĐỀU Từ phương trình chuyển động thẳng đều: 0 x x vt    Nếu v > 0 → vật chuyển động theo chiều dương  Nếu v < 0 → vật chuyển động ngược chiều dương (theo chiều âm) DẠNG 1: TỐC ĐỘ TRUNG BÌNH

tb

s v t 

Tốc độ trung bình khi vật chuyển động trên các đoạn đường với các tốc độ khác nhau:

1 2 n 1 1 2 2 n n tb

1 2 n 1 2 n

s s s ... s v t v t ... v t v t t t ... t t t ... t               

BÀI TẬP ÁP DỤNG Bài 1: Một ôtô chạy liên tục, trong 2 giờ đầu ôtô chạy với tốc độ 80 km/h, trong một giờ sau ôtô chạy với tốc độ 50 km/h. Tính tốc độ trung bình của ôtô trong cả quá trình đó. Bài 2: Xe ôtô xuất phát từ A lúc 8 giờ, chuyển động thẳng tới B lúc 9 giờ 30 phút. Biết khoảng cách từ A tới B bằng 90 km. Tính tốc độ trung bình của xe trên đoạn đường AB.

x  N M O s

0 x

x

0 x

O t

x

O

0 x

t

x

DeThi.edu.vn