Phương pháp giải bài tập Sinh học lớp 12 - Trao đổi chéo kép

Phương pháp giải loại bài tập trao đổi chéo kép có tần số trao đổi chéo kép (F1 dị hợp 3 cặp gen x phân tích)

1. Bài toán thuận: Biết KQ Fb XĐ trình tự gen, tính tần số

Đầu bài: F1(Aa,Bb,Cc) x (aa,bb,cc)  Fa: Cho KH ta KG

Bước 1: Nhận dạng quy luật

Bước 2; Sắp xếp các tổ hợp giao tử ngược nhau

Bước 3: chọn 2 KH lớn nhất  XĐ t. fần gen

Bước 4: Chọn nhóm KH tái tổ hợp  XĐ gen nằm giữa

Bước 5: Tính khoảng cách các gen trên NST. Hệ số Nhiễu I Hệ số trùng hợp CC

A-B-C=120 cho 2 lớp KH LKG

Giống P

ABC=120 abc=125

A-B-cc=10 cho 4 lớp KH LKG + HVG 1 cặp

AbC=65 aBc=68

Thấy 2 cặp TĐC đơn đều có Ab và aB đều đi với nhau AB cùng phía 2 đầu gen C giữa

+ KCA-C = 



KH

aC Ac =

525

) 12 62 ( ) 63 10 (    =

0,28=28%=28cM

+KCC-B= 



KH

Cb cB =

525

) 10 68 ( ) 65 12 (    =

0,295=29,5%=29,5cM

A-bbC-=65 Cho 6 lớp KH TĐC đơn ở 2 điểm, ko có TĐC Kép

TĐC đơn

Abc=63 aBC=62

+ Hệ số Nhiễu I= 1-CC + Hệ số trùng hợp

CC= fképLT

fképQS = lythuyet socatheTDC

thucte socatheTDC

aabbC-=12 Số cá thể TĐC thực tế=  min KH

=  12 10 =22

aabbcc=125 Số cá thể TĐC lý thuyết =

KH X XKC KC 2 1 =

0,28x0,295x525=43,365 A-bbcc=63 aaB-C-=62 aaB-cc=68 Tổng =525

Cho 8 lớp KH TĐC đơn 2 điểm+TĐC kép

TĐC kép

ABc=10 abC=12

abc ABC

KL:

acb ACB

CC= lythuyet socatheTDC

thucte socatheTDC = 365 , 43

22

= 0,51

Hệ số trùng hợp CC

+ Người ta nhận thấy các gen trên NST có khuynh hướng liên kết là chủ yếu, nên hiện tượng TĐC kép xảy ra trong thực tế thường thấp hơn tỷ lệ lý thuyết.

VD: fTĐC kép thực tế: 22/525=4,2% đáng lẽ ra chúng = 28%x29%=8,26%

Tỷ lệ giữa con số thực tế và lý thuyết gọi là hệ số trùng hợp CC=4,2/8,26=0,51

DeThi.edu.vn

Hệ số trùng hợp càng nhỏ khi lực liên kết càng lớn, nó sẽ bằng không khi liên kết hoàn toàn và bằng 1 khi các gen không chịu một lực khống chế nào cả.

Ở Những cơ thể mà giới tính được xác định bởi cặp NST GT thì hiện tượng bắt chéo hầu như chỉ xảy ra ở giới đồng giao tử, không xảy ra hoặc xảy ra với những tỷ lệ không đáng kể ở giới dị giao tử

Nhiễu I (Interference) Thường thì sự trao đổi chéo ở một chỗ làm giảm xác suất trao đổi chéo thứ hai gần kề nó. Đó là hiện tượng nhiễu.

Tài liệu tham khảo:

- Thầy Nguyễn Bá Chiêu-GV Chuyên Sinh Lê Hồng Phong Nam Định. Chuyên đề đã báo cáo Hội nghị các trường Chuyên khu vực phía Bắc năm 2006.

- Chú giải Di truyền học của tác giả: Đỗ Lê Thăng và Đinh Đoàn Long NXB GD năm 2007 (tr.118- 119)

- Chọn Lọc và hướng dẫ giải bài tập Di truyền học của tác giải: Đỗ Lê Thăng-Hoàng Thị Hòa-Nguyễn Thị Hồng Vân NXB GD năm 2007. (tr49-56)

- Những kiến thức cơ bản về di truyền học của tác giả: Đỗ Sỹ Mai NXB GD năm 1998. (tr92,93)

2. Bài toán ngược: Biết trình tự gen Tỷ lệ các loại giao tử hoặc KH của Fb

VD: Xét ba gen liên kết theo trật tự: AB=30cM,BC=20cM. Nếu 1 thể dị hợp tử về 3 gen aBc

AbC được

lai phân tích thì tỷ lệ các KH theo lý thuyết là bao nhiêu? Giải sử rằng tần số của các cá thể có TĐC kép =Tích các tần số TĐC (I=0) Giải: Bước 1: Tính tần số TĐC kép - ABC+abc=0,3x0,2=0,06 => ABC=abc=0,03 Bước 2: Tính fđơn A-B - fTĐC A-B= fđơn A-B+fkép=> fđơn A-B=0,3-0,06=0,24 => ABc=abC=0,12 - fTĐC B-C= fđơn B-C+fkép=> fđơn B-C=0,2-0,06=0,14 => Abc=aBc=0,07 Bước 3: tỷ lệ Kh LKG hoàn toàn: AbC+aBc=1-(0,24+0,14+0,06)=0,56 => AbC=aBc=0,28 Lưu ý: Nếu I=0,2

Có I+CC=1 => CC=1-0,2=0,8 mà CC= fképLT

fképQS => f kép LT=CC x f kép thực tế=0,8x0,06=0,048

=> ABC=abc=0,024

fđơn A-B=0,3-0,048=0,252 => ABc=abC=0,126 fđơn B-C=0,2-0,048=0,152=> Abc=aBc=0,076

AbC+aBc=1-(0,252+0,152+0,048)=0,548 => AbC=aBc=0,274

Câu 8. (2,0 điểm)

Trong một cá thể giả định, con cái thân bè, lông trắng, thẳng được lai với con đực thân mảnh, lông đen, quăn tạo ra F1 thân mảnh, lông trắng, thẳng. Cho con cái F1 giao phối với con đực thân bè, lông đen, quăn thu được đời sau:

Thân mảnh, lông trắng, thẳng Thân mảnh, lông đen, thẳng

169

19

DeThi.edu.vn