Chuyên đề phép trừ hai số nguyên

Trang 1

BÀI 3. PHÉP TRỪ HAI SỐ NGUYÊN

Mục tiêu

 Kiến thức

+ Hiểu quy tắc trừ hai số nguyên.

 Kĩ năng

+ Thực hiện được phép trừ hai số nguyên.

+ Vận dụng được quy tắc dấu ngoặc và quy tắc chuyển vế trong tính toán.

Trang 2

I. LÍ THUYẾT TRỌNG TÂM

1. Hiệu của hai số nguyên

Quy tắc

Muốn trừ số nguyên a cho số nguyên b, ta cộng a với số

đối của b.

  a b a b   

2. Quy tắc dấu ngoặc

Quy tắc

Khi bỏ dấu ngoặc có dấu " "  đằng trước, ta phải đổi dấu

tất cả các số hạng trong dấu ngoặc

Chú ý: Phép trừ trong  không phải bao

giờ cũng thực hiện được, còn trong 

luôn thực hiện được.

  3 5 3 5 2.    

+ Dấu " "  thành dấu " " 

+ Dấu " "  thành dấu " " 

Khi bỏ dấu ngoặc có dấu " "  đằng trước thì dấu của các

số hạng trong ngoặc vẫn giữ nguyên.

3. Tính chất của đẳng thức

+ Nếu a b  thì . a c b c   

+ Nếu a c b c    thì a b 

+ Nếu a b  thì b a 

4. Quy tắc chuyển vế

Quy tắc

Khi chuyển một số hạng từ vế này sang vế kia của một

đẳng thức, ta phải đổi dấu số hạng đó

+ Dấu " "  thành dấu " " 

+ Dấu " "  thành dấu " " 

Chú ý: Trong một tổng đại số, ta có thể

thay đổi tùy ý vị trí các số hạng kèm theo

dấu của chúng.

a b c b a c b c a     

Trong một tổng đại số, ta có thể đặt dấu

ngoặc để nhóm các số hạng một cách tùy ý

với chú ý rằng nếu trước dấu ngoặc là dấu

" "  thì phải đổi dấu tất cả các số hạng

trong ngoặc

    a b c a b c a b c        

Trang 3

SƠ ĐỒ HỆ THỐNG HÓA

II. CÁC DẠNG BÀI TẬP

Dạng 1. Thực hiện phép trừ hai số nguyên

Phương pháp giải

Muốn trừ số nguyên a cho số nguyên b, ta cộng a với số

đối của b.

  a b a b    .

  3 5 3 5   

2. 

  3 5 3 5   

8. 

Ví dụ mẫu

Ví dụ 1. Tính

a) 3 7 ; b)   1 2  ;

c)   3 4  ; d) 0 7  ;

e) 5 0 ; g)    3 5   .

Hướng dẫn giải

a)   3 7 3 7 4    ; b)   1 2 1 2 3   ;

c)   3 4 3 4 7     ; d)0 7 7  ;

e) 5 0 5   ; g)      3 5 3 5 2      .

A B C D    A B   D C  

Chuyển vế đổi dấu

 

Khi bỏ dấu ngoặc, đằng trước dấu ngoặc có dấu trừ

ta phải đổi dấu các số trong dấu ngoặc

  A B C A B C      

  A B C A B C      

Khi bỏ dấu ngoặc, đằng trước dấu ngoặc có dấu cộng

ta giữnguyên các sốtrong dấu ngoặc

  A B A B   

Trang 4

Ví dụ 2. Nhiệt độ ở Sa Pa hôm qua là 2 C  , hôm nay nhiệt độ giảm 4 C  . Hỏi nhiệt độ hôm nay ở Sa Pa

là bao nhiêu độ?

Hướng dẫn giải

Do nhiệt độ hôm nay giảm 4 C  so với hôm qua nên ta có

  2 4 2 4 2 C     .

Vậy nhiệt độ hôm nay ở Sa Pa là 2 C  .

Ví dụ 3. Thực hiện phép tính

a)     3 9 10    ; b)    100 60 40   .

Hướng dẫn giải

a)        3 9 10 3 9 10      

  12 10  

2 .

b)      100 60 40 100 60 40     

  160 40  

120  .

Ví dụ 4. Tìm số nguyên x biết

a) 12 5 x   ; b) 3 0 x   ;

c) 1 4 x  ; d) 25 13 x   .

Hướng dẫn giải

a)

12 5 x  

5 12 x  

  5 12 x  

7 x .

c)

1 4 x 

4 1 x  

3 x  .

b)

3 0 x  

0 3 x  

  0 3 x  

3 x .

d)

25 13 x  

  25 13 x  

25 13 x  

38 x  .

Ví dụ 5. Tìm các số nguyên x, biết

a) 13 32 76 x    ; b) 1 5 0 x    ;

c)      13 12 63 x     .

Hướng dẫn giải