Vật Lí 12 - SGVB18 - bản mẫu - Bộ sách giáo khoa Chân trời sáng tạo

4

AN TOÀN PHÓNG XẠ

(3 tiết) 18 Bài

MỤC TIÊU 1. Kiến thức

– Biển cảnh báo khu vực có chất phóng xạ: biển năm 1974 và năm 2007. – Các quy tắc cơ bản cần thực hiện để đảm bảo an toàn phóng xạ:

+ Giảm thiểu thời gian tiếp xúc với nguồn phóng xạ. + Giữ khoảng cách phù hợp đến nguồn phóng xạ. + Sử dụng các màn chắn, trang phục bảo hộ để đảm bảo che chắn phóng xạ.

2. Năng lực

a. Năng lực vật lí

Nhận thức vật lí:

+ Nhận biết được dấu hiệu vị trí có phóng xạ thông qua các biển báo. + Nêu được các nguyên tắc an toàn phóng xạ; tuân thủ quy tắc an toàn phóng xạ. b. Năng lực chung

Năng lực tự chủ và tự học: Chủ động, tích cực thực hiện các nhiệm vụ được đặt ra cho các nhóm; tự điều chỉnh thái độ, hành vi của bản thân, bình tĩnh và có cách cư xử đúng khi giao tiếp trong quá trình làm việc nhóm.

3. Phẩm chất chủ yếu

Chăm chỉ: Tích cực tìm tòi, sáng tạo trong học tập, có ý thức vượt qua khó khăn để đạt kết quả tốt trong học tập.

Dựa vào mục tiêu của bài học và nội dung các hoạt động của SGK, GV lựa chọn phương pháp và kĩ thuật dạy học phù hợp để tổ chức các hoạt động học tập một cách hiệu quả và tạo hứng thú cho HS trong quá trình tiếp nhận kiến thức, hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất liên quan đến bài học.

A. PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC

– Phương pháp dạy học: dạy học hợp tác. – Kĩ thuật dạy học: chia nhóm, phòng tranh, công đoạn.

B. TỔ CHỨC DẠY HỌC

Khởi động GV đặt vấn đề theo gợi ý trong SGK. Ngoài ra, GV có thể sử dụng thiết bị đa phương tiện có nội dung liên quan để dẫn dắt HS vào bài học.

Lưu ý: GV có thể nhắc lại những ứng dụng quan trọng của công nghệ hạt nhân, đồng thời sử dụng thêm các thông tin liên quan đến một số thảm hoạ hạt nhân khác như: Goiania tại Brazil năm 1987; Chernobyl tại Ukraine năm 1986; Three Mile Island, Pennsylvania tại Mỹ năm 1979; Windscale Fire tại Anh năm 1957 và Kyshtym tại Nga năm 1957.

5

Hình thành kiến thức mới

1. TÁC HẠI CỦA CÁC TIA PHÓNG XẠ

Hoạt động 1: Tìm hiểu tác hại của các tia phóng xạ Nhiệm vụ: HS nêu được một số tác hại của ba loại tia phóng xạ: tia α, tia β và tia γ. Tổ chức dạy học: – GV có thể sử dụng phương pháp dạy học hợp tác với kĩ thuật công đoạn để định hướng cho HS nhắc lại các tính chất đã học của ba loại tia phóng xạ, từ đó nêu được một số tác hại của ba loại tia phóng xạ này.

– HS làm việc theo nhóm (GV có thể chia lớp ra 03 nhóm, số thành viên trong nhóm tuỳ thuộc vào tình hình thực tế lớp học).

– HS trao đổi nhóm để trả lời câu Thảo luận 1. HS chuẩn bị theo nhóm các tính chất và các tác hại của ba loại tia phóng xạ vào giấy A1 hoặc A2:

+ Nhóm 1 tìm hiểu cho tia α. + Nhóm 2 tìm hiểu cho tia β. + Nhóm 3 tìm hiểu cho tia γ, đồng thời trả lời câu Thảo luận 2.

– Sau khi kết thúc thời gian thảo luận, các nhóm lần lượt chuyển sản phẩm cho nhóm khác theo 02 vòng để đánh giá, góp ý sản phẩm của nhóm bạn:

+ Vòng 1: Nhóm 1 → Nhóm 2, Nhóm 2 → Nhóm 3, Nhóm 3 → Nhóm 1. + Vòng 2: Nhóm 2 → Nhóm 3, Nhóm 3 → Nhóm 1, Nhóm 1 → Nhóm 2. – Sau khi kết thúc thời gian nhận xét, lần lượt từng nhóm trình bày sản phẩm thảo luận. – GV nhận xét, đánh giá. Sau đó, GV tổng kết lại kiến thức và yêu cầu HS ghi chép vào vở. – Tuỳ vào tình hình thực tế năng lực của HS, GV có thể triển khai hoạt động tìm hiểu phần Mở rộng ngay tại lớp hoặc yêu cầu HS đọc thêm tại nhà.

Gợi ý trả lời câu Thảo luận 1: Một số tính chất cơ bản của các tia phóng xạ: – Điểm chung: Hiện tượng phóng xạ có tính tự phát và ngẫu nhiên, không bị tác động của các yếu tố bên ngoài như nhiệt độ, áp suất môi trường,…

– Điểm khác biệt:

+ Tia α: Có khả năng ion hoá mạnh các nguyên tử khác trên đường đi của nó và nhanh chóng mất năng lượng. Vì vậy, tia α chỉ đi được tối đa khoảng vài cm trong không khí và có khả năng đâm xuyên kém, có thể bị chặn bởi tờ bìa giấy có bề dày khoảng 1 mm.

+ Tia β: Có thể được phóng ra với tốc độ đạt xấp xỉ tốc độ ánh sáng trong chân không. Tia β cũng có khả năng ion hoá các nguyên tử trên đường đi của nó nhưng yếu hơn so với tia α. Vì vậy, tia β có thể đi được quãng đường khoảng …