
Mục lục
Chương 1. Sốphức 2 1.1 Tập hợp biểu diễn sốphức . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 1.2 Vịtrí tương đối của đường thẳng và đường tròn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 1.3 Bài tập . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
Chương 2. Tiếp tuyến 31 2.1 Hàm phân thức . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 2.2 Hàm bậc ba . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36
1
Chương 1 Sốphức
1.1 Tập hợp biểu diễn sốphức
Tính chất 1.1
Cho hai sốphức z và z1. Gọi M là điểm biểu diễn cho sốphức z, A là điểm biểu diễn cho sốphức z1. Đại lượng |z −z1| là độdài đoạn thẳng AM.
Chứng minh. Gọi M(x, y), A(x1, y1). Ta có
|z −z1| = q
(x−x1)2 +(y−y1)2.
Tính chất 1.2
Cho sốphức z1 = a+ bi, tập hợp các điểm biểu diễn sốphức z thoả|z −z1| = R là đường tròn tâm I(a;b), bán kính R.
Chứng minh. Gọi M(x, y). Từgiảthiết ta có
(x−a)2 +(y−b)2 = R2.
Ví dụ1.1
Tập hợp các điểm biểu diễn cho sốphức z thoả|z +2−i| = 3 là đường tròn tâm (−2,1) bán kính R = 3.
Ví dụ1.2
Tập hợp các điểm biểu diễn cho sốphức z thoả|z + i| = 1 là đường tròn tâm (0,−1) bán kính R = 1.
2
1.1. Tập hợp biểu diễn sốphức 3
Ví dụ1.3
Cho sốphức z thoả|z +3+ i| = 5. Tính giá trịcủa biểu thức
E = |z +7−2i|2 +|z +6+5i|2 +|z −3i|2 +|z −1+4i|2.
A
C
B
T
D
O x
y
Lời giải. Gọi M là điểm biểu diễn cho sốphức z, thì M thuộc đường tròn tâm T(−3,−1), bán kính R = 5. Xét các điểm A(−7,2), B(−6,−5), C(1,−4), D(0,3). Ta có
E = AM2 +BM2 +CM2 + DM2.
Đểý rằng, ABCD là hình vuông có các đỉnh thuộc đường tròn, nên
E = AM2 +BM2 +CM2 + DM2 = 8R2 = 200.
♦
Lời bình. Cho đa giác đều A1A2... An nội tiếp trong đường tròn (C ) có tâm O, bán kính R. Với M là điểm tuỳý trong mặt phẳng chứa đường tròn, ta có
A1M2 + A2M2 +ããã+ AnM2 = n(R2 +OM2).
♣
4 Chương 1. Sốphức
Ví dụ1.4
Cho sốphức z thoả|z +4−i| = 5 p
2. Tính giá trịcủa biểu thức
E = |z +12+5i|2 +|z +10−9i|2 +|z −4−7i|2 +|z −2+7i|2.
B
C
T
A
D
O x
y
−12
−5
−10
9
4
7
2
−7
−4
1
Lời giải. Gọi M là điểm biểu diễn cho sốphức z, thì M thuộc đường tròn (C ) có tâm T(−4,1), bán kính R = 5 p
2.
1.1. Tập hợp biểu diễn sốphức 5
Xét các điểm A(−12,−5), B(−10,9), C(4,7), C(2,−7). Ta có
E = AM2 +BM2 +CM2 + DM2.
Đểý rằng, ABCD là hình vuông ngoại tiếp đường tròn (C ), nên
E = AM2 +BM2 +CM2 + DM2 = 3AB2 = 600.
♦
Tính chất 1.3
Cho các sốphức z, z1, z2 thoả|z −z1| = R. Tập hợp biểu diễn của sốphức w = z + z2 là đường tròn có tâm là điểm biểu diễn cho sốphức z1 + z2 và bán kính bằng R.
Chứng minh. Ta có w = z + z2, nên
w−z2 −z1 = z −z1.
Do đó
|w−z2 −z1| = |z −z1|.
Hay
|w−(z1 + z2)| = R.
Vậy tập hợp các điểm biểu diễn sốphức w là đường tròn có tâm là điểm biểu diễn cho số phức z1 + z2 và bán kính bằng R.
Ví dụ1.5
Cho sốphức z thoả|z+2−3i| = 3. Tìm tập hợp các điểm biểu diễn cho sốphức w = z+3+i.
Lời giải. Ta viết lại giảthiết thành
|z −(−2+3i)| = 3.
Tập hợp các điểm biểu diễn cho sốphức w = z +3+ i là đường tròn có tâm là điểm biểu diễn cho sốphức
(−2+3i)+(3+ i) = 1+4i.
Tức có tâm là điểm I(1,4). Bán kính của đường tròn là R = 3. ♦
Ví dụ1.6
Cho sốphức z thoả|z−i| = 4. Tìm tập hợp các điểm biểu diễn cho sốphức w = z−5+2i.
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.