
1
ỨNG DỤNG HÀNG ĐIỂM ĐIỀU HÒA TRONG BÀI TOÁN ĐƯỜNG PHÂN
GIÁC VÀ BÀI TOÁN ĐỒNG QUY, THẲNG HÀNG
Tác giả: Nguyễn Bá Hoàng
Trường THPT Chuyên Lào Cai
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài
Các bài toán về Hình học phẳng thường xuyên xuất hiện trong các kì thi HSG môn toán
và luôn được đánh giá là nội dung khó trong đề thi. Có rất nhiều dạng bài tập về hình học
phẳng cùng với sự tương ứng của các công cụ đi cùng, trong đó hàng điểm điều hòa là một
trong những công cụ mạnh để giải nhiều lớp bài toán về hình học. Mặc dù là một vấn đề khá
quen thuộc của hình học phẳng, kiến thức về nó khá đơn giản và dễ hiểu, tuy nhiên nó có ứng
dụng nhiều đối với các bài toán chứng minh vuông góc, đồng quy, thẳng hàng, điểm cố đinh,
đường cố định hay các bài toán về tập hợp điểm…. Chính vì thế trong các kì thi học sinh giỏi
quốc gia, thi Olympic Toán quốc tế và khu vực, những bài toán có liên quan đến hàng điểm
điều hòa thường xuyên được đề cập và thường được xem là những dạng toán hay của kì thi.
Chính vì vậy tác giả lựa chọn chuyên đề: "Ứng dụng hàng điểm điều hòa trong bài toán
phân giác và đồng quy, thẳng hàng" để thấy được ứng dụng quan trọng của hàng điểm điều hòa
đối với khá nhiều dạng bài tập hình học phẳng. Trong chuyên đề tác giả cố gắng tập hợp được
các bài toán đặc trưng cho việc sử dụng công cụ hàng điểm điều hòa.
II. Mục đích của chuyên đề
Thông qua chuyên đề "Ứng dụng hàng điểm điều hòa trong bài toán phân giác và đồng
quy, thẳng hàng" tác giả rất mong muốn nhận được góp ý trao đổi của các bạn đồng nghiệp và
các em học sinh. Chúng tôi mong muốn chuyên đề này góp một phần nhỏ để việc ứng dụng
hàng điểm điều hòa trong bài toán hình học phẳng đạt hiệu quả cao nhất. Từ đó giúp các em
học sinh hiểu rõ hơn về việc sử dụng hàng điểm điều hòa và tăng khả năng vận dụng nó vào
giải các bài toán hình học một cách tốt nhất.
2
B. PHẦN NỘI DUNG
I. Hệ thống lý thuyết cơ bản về hàng điểm điều hòa
1. Tỉ số kép của hàng điểm
a) Định nghĩa 1
+ Bộ bốn điểm đôi một khác nhau có kể đến thứ tự cùng thuộc một đường thẳng được gọi là
hàng điểm.
+ Tỉ số kép của hàng điểm , , , A B C D là một số, kí hiệu là (ABCD) và được xác định bởi:
: CA DA ABCD CB DB
b) Tính chất của tỉ số kép:
+) ABCD CDAB BADC DCBA +) 1 1 ABCD BACD ABDC
+) 1 1 ABCD ACBD DBCA +) Nếu ' ABCD ABCD thì ' D D
2. Hàng điểm điều hòa
a) Định nghĩa 2:
A D B C
Nếu 1 ABCD thì hàng điểm A, B, C, D được gọi là hàng điểm điều hòa.
Nói cách khác nếu CA DA CB DB thì hàng điểm A, B, C, D được gọi là hàng điểm điều hòa.
b) Một số định định lí quan trọng (được suy trực tiếp từ định nghĩa):
Định lí 1: (Hệ thức Newton)
Cho ( ) 1 ABCD . Gọi N là trung điểm của AB. Khi đó 2 2 . NA NB NC ND
Định lí 2: (Hệ thức Descartes)
Cho ( ) 1 ABCD . Khi đó 2 1 1 AB AC AD
Định lí 3: (Hệ thức Maclaurin)
Cho ( ) 1 ABCD . Gọi I là trung điểm của CD. Khi đó . . AC AD AB AI
Định lí 4: Cho ( , , , ) 1 A B C D . Lấy O sao cho OC là phân giác trong của AOB thì OD là phân
giác ngoài của AOB.
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.