
Trang 1
CHUYÊN ĐỀ ĐƯỜNG THẲNG VÀ MẶT PHẲNG TRONG KHÔNG GIAN
QUAN HỆ SONG SONG
BÀI GIẢNG HAI MẶT PHẲNG SONG SONG
Mục tiêu
Kiến thức
+ Nhận biết được hai mặt phẳng song song.
+ Nhận biết được hình lăng trụ, hình hộp và hình chóp cụt.
Kĩ năng
+ Chứng minh được hai mặt phẳng song song với nhau.
+ Áp dụng tính chất song song vào bài toán tìm thiết diện của hai mặt phẳng.
TOANMATH.com Trang 2
I. LÍ THUYẾT TRỌNG TÂM
Định nghĩa
Hai mặt phẳng gọi là song song nếu chúng không có điểm
chung.
Vị trí tương đối của hai mặt phẳng
Với hai mặt phẳng phân biệt và có thể xảy ra một trong hai
trường hợp sau:
+ ;a
+ // .
Định lí 1. Nếu mặt phẳng chứa hai đường thẳng a, b cắt
nhau và cùng song song với mặt phẳng thì song song
với .
,
// .
// ,b //
a b
a b A
a
Định lí 2. Qua một điểm nằm ngoài một mặt phẳng, có một và
chỉ một mặt phẳng song song với mặt phẳng đó.
Hệ quả 1: Nếu đường thẳng a song song với mặt phẳng
thì có duy nhất một mặt phẳng chứa a và song song
với .
Hệ quả 2: Hai mặt phẳng phân biệt cùng song song với
mặt phẳng thứ ba thì song song nhau.
Định lí 3. Nếu hai mặt phẳng và song song thì mọi
mặt phẳng đã cắt thì phải cắt và các giao tuyến
của chúng song song.
//
a // b
b
a
Hình lăng trụ và hình hộp.
Hình lăng trụ. Cho hai mặt phẳng và song song
TOANMATH.com Trang 3
nhau. Trên cho đa giác 1 2... . n A A A Qua các đỉnh
1 2 , ,..., n A A A vẽ các đường thẳng song song với nhau lần lượt
cắt tại 1 2 , ,..., . n A A A Khi đó hình hợp bởi n hình bình hành
1 2 2 1 2 3 3 2 1 1 , ,..., n n A A A A A A A A A A A A và hai đa giác
1 2 1 2 ... ; ... n n A A A A A A gọi là hình lăng trụ. Kí hiệu
1 2 1 2 ... , ... . n n A A A A A A
+ Mặt bên: là các hình bình hành 1 2 2 1 2 3 3 2 ; ;... A A A A A A A A
+ Mặt đáy: là hai đa giác 1 2 1 2 ... ; ... n n A A A A A A
+ Cạnh bên: là các đoạn 1 1 2 2 ; ;...; n n A A A A A A
+ Cạnh đáy: là các cạnh của đa giác đáy.
+ Đỉnh: là các đỉnh của đa giác đáy.
Lưu ý:
+ Tùy theo đa giác đáy mà ta có tên gọi hình lăng trụ tương
ứng.
+ Hình lăng trụ có đáy là hình bình hành thì được gọi là hình
hộp.
+ Hình lăng trụ có đáy và các mặt bên là hình chữ nhật thì được
gọi là hình hộp chữ nhật.
+ Hình lăng trụ có đáy và các mặt bên là hình vuông thì được
gọi là hình lập phương.
Hình chóp cụt
Cho hình chóp 1 2 . ... n S A A A và mặt phẳng không qua S,
song song với mặt đáy và cắt các cạnh 1 2 , ,..., n SA SA SA lần lượt
tại 1 2 , ,..., . n A A A Khi đó, hình hợp bởi đa giác
1 2 1 2 ... , ... n n A A A A A A và các hình thang
1 2 2 1 2 3 3 2 1 1 , ,..., n n A A A A A A A A A A A A được gọi là hình chóp cụt.
Ký hiệu: 1 2 1 2 ... . ... . n n A A A A A A
Trong đó:
+ Đáy lớn là đa giác 1 2... . n A A A
+ Đáy nhỏ là đa giác 1 2... . n A A A
+ Mặt bên là các hình thang 1 2 2 1 2 3 3 2 1 1 , ,..., . n n A A A A A A A A A A A A
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.