Nhận biết ánh sáng-nguồn sáng và vật sáng

Thanh đ H i: ố ả Đ t m t cái đèn pin n m ngang tr c ặ ộ ằ ướ m t sao cho không nhìn th y bóng đèn. B m công t c ắ ấ ấ ắ b t đèn pin, m t ta có nhìn th y ánh sáng tr c ti p t ậ ắ ấ ự ế ừ đèn phát ra không? Vì sao? (hình 1.1).

H i: ả t t nhiên là nhìn th y vì đèn pin đã b c sáng. ấ ấ ậ

Thanh cãi: Đèn không chi u th ng vào m t làm sao mà ế ẳ ắ nhìn th y đ c! B n nào đúng? ấ ượ ạ

BÀI 1 NH N BI T ÁNH SÁNG NGU N Ậ Ế Ồ SÁNG VÀ V T SÁNG Ậ I. Nh n bi t ánh sáng ậ ế :

Quan sát và thí nghi m ệ

T nh ng thí nghi m ho c quan sát hàng ngày sau ừ ữ ệ ặ đây, tr ng h p nào m t ta ườ ợ ắ nh n bi t ánh sáng? ậ ế

1. Ban đêm đ ng trong phòng có c a g đóng kín, không b t ứ ử ỗ ậ đèn, m m t. ở ắ 2. Ban đêm đ ng trong phòng đóng kín c a, b t đèn, m m t ứ ử ậ ở ắ 3. Ban ngày, đ ng ngoài tr i, m m t. ứ ờ ở ắ 4. Ban ngày, đ ng ngoài tr i, m m t, l y tay che kín m t. ứ ờ ở ắ ấ ắ

C1: Trong nh ng tr ng h p m t ta nh n bi t đ c ánh ữ ườ ợ ắ ậ ế ượ sáng, có đi u ki n gì gi ng nhau? ề ệ ố

Trong nh ng tr ng h p m t ta nh n bi t đ c ánh sáng. ữ ườ ợ ắ ậ ế ượ Có đi u ki gi ng nhau là ánh sáng truy n vào m t. ề ệ ố ề ắ

K t lu n: ế ậ M t ta nh n bi t đ c ánh sáng khi có . . . . . . . . truy n vào ắ ậ ế ượ ề m t ta. ắ

ánh sáng

Thí nghi m ệ C2. Hãy nhìn hình 1.2a. m nh gi y tr ng dán trên thành màu ả ấ ắ đenbên trong h p ộ kín. Tr ng h p nào d i đây ta nhìn th y m nh gi y ườ ợ ướ ấ ả ấ tr ng: ắ

a) Đèn sáng (hình 1.2a) b) Đèn t t (hình 1.2b) ắ T i sao l i nhìn th y? ạ ạ ấ Ta nhìn th y m nh gi y tr ng khi đèn b c sáng. ấ ả ấ ắ ậ Đó là vì đèn chi u sáng m nh gi y r i m nh gi y h t l i ánh ế ả ấ ồ ả ấ ắ ạ sáng, cu i cùng ánh sáng truy n vào m t ta ố ề ắ . V y ta nhìn ậ th y m nh gi y tr ng vì có ánh sáng t m nh gi y truy n ấ ả ấ ắ ừ ả ấ ề vào m t ta. ắ

II. Nhìn th y m t v t ấ ộ ậ

K t lu n: ế ậ Ta nhìn th y m t v t khi có . . . . . . . . . . . . . . . . . truy n vào ấ ộ ậ ề m t ta. ắ

ánh sáng t v t đó ừậ

III. Ngu n sáng và v t sáng ồ ậ

Thí nghi m ệ C3: Trong các thí nghi m hình 1.2a và 1.3 ta nhìn th y ệ ở ấ m nh gi y tr ng và ả ấ ắ dây tóc bóng đèn đang phát sáng vì t hai v t đó đ u có ánh ừ ậ ề sáng truy n đ n ề ế m t ta. V t nào t nó phát sáng, v t nào h t l i ánh sáng do ắ ậ ự ậ ắ ạ v t khác chi u t i? ậ ế ớ

Dây tóc bóng đèn t nó phát ra ánh sáng còn m nh gi y ự ả ấ tr ng h t l i ánh sáng do v t khác chi u vào nó. ắ ắ ạ ậ ế

K t lu n: ế ậ Ta nhìn th y m t v t khi có . . . . . . . . . . . . . . . . . truy n vào ấ ộ ậ ề m t ta. ắ

ánh sáng t v t đó ừậ

III. Ngu n sáng và v t sáng ồ ậ

K t lu n ế ậ Dây tóc bóng đèn t nó. . . . . . . . ánh sáng g i là ự ọ ngu n sáng ồ . Dây tóc bóng đèn phát ra ánh sáng và mãnh gi y ấ tr ng. . . . . . . . ánh sáng t v t khác chi u vào nó g i chung ắ ừậ ế ọ là v t sáng. ậ

phát ra

h t l i ắ ạ

IV. V n d ng ậ ụ

C4: Trong cu c tranh lu n đ u bài, b n nào đúng? Vì ộ ậởầ ạ sao?

Thanh đúng. Vì ta ch nhìn th y m t v t khi có ánh sáng ỉ ấ ộ ậ truy n t v t đó vào m t ta. ề ừậ ắ

C5: Trong thí nghi m hình 1.1 n u ta th p m t n m ệ ế ắ ộ ắ h ng đ cho khói bay lên ươ ể phía d i đèn pin, ta s nhìn th y m t v t sáng t đèn ở ướ ẽ ấ ộ ệ ừ phát ra xuyên qua khói. Gi i thích t i sao? Bi t kkhói g m nh ng h t nh li li bay ả ạ ế ồ ữ ạ ỏ l l ng. ơ ữ

Ta nhìn th y m t v t sáng xuyên qua khói vì các h t khói ấ ộ ệ ạ h t ánh sáng. ắ