bài Luyện từ và câu - Giữ phép lịch sự khi đặt câu hỏi

Đặt câu hỏi cho các tình huống

Luyện từ và câu

2- Có một bài toán em chưa hiểu, em muốn nhờ bạn giảng lại.

1- Trong cửa hàng bán đồ chơi, em muốn cô bán hàng cho xem một con gấu bông.

Luyện từ và câu Giữ phép lịch sự khi đặt câu hỏi

Tìm câu hỏi trong khổ thơ dưới đây. Những từ ngữ nào trong câu hỏi thể hiện thái độ lễ phép của người con?

- Mẹ ơi, con tuổi gì? - Tuổi con là tuổi Ngựa Ngựa không yên một chỗ Tuổi con là tuổi đi…

XUÂN QUỲNH

1

I. Nhận xét

- Mẹ ơi, con tuổi gì? Mẹ ơi Em muốn biết sở thích của mọi người trong ăn mặc, vui chơi, giải trí. Hãy đặt câu hỏi thích hợp:

2

a) Với cô giáo hoặc thầy giáo em

Thưa cô, cô có thích mặc áo dài không ạ?

Bạn thích trò chơi gì? b) Với bạn em

Theo em, để giữ lịch sự, cần tránh hỏi những câu hỏi có nội dung như thế nào? 3

Cả tháng nay tớ chưa thấy cậu mặc cái áo mới nào vậy? Thưa cô, sao lúc nào cô cũng mặc chiếc áo xanh này thế ạ?

Khi hỏi chuyện người khác, cần giữ phép lịch sự. Cụ thể là: 1. Cần thưa gửi, xưng hô cho phù hợp với quan hệ giữa mình và người được hỏi. 2. Cần tránh những câu hỏi làm phiền lòng người khác.

II. Ghi nhớ

Luyện từ và câu: Giữ phép lịch sự khi đặt câu hỏi I. Nhận xét II. Ghi nhớ III. Luyện tập

a) Ông bố dắt con đến gặp thầy giáo để xin học. Thầy Rơ-nê đã

già, mái tóc ngả màu xám, da nhăn nheo, nhưng đi lại vẫn nhanh nhẹn… Thầy hỏi: – Con tên là gì? Ông Giô-dép liếc mắt nhìn Lu-i, có ý bảo con trả lời. – Thưa thầy, con là Lu-i Pa-xtơ ạ. – Con đã muốn đi học chưa hay còn thích chơi? – Thưa thầy con muốn đi học ạ.

Cách hỏi và đáp trong mỗi đoạn đối thoại dưới đây thể hiện quan hệ giữa các nhân vật và tính cách của mỗi nhân vật như thế nào? 1

b) Một lần I-u-ra chạm trán tên sĩ quan phát xít. Tên sĩ quan hỏi: – Thằng nhóc tên gì? – I-u-ra. – Mày là đội viên hả? – Phải. – Sao mày không đeo khăn quàng? – Vì không thể quàng khăn trước mặt bọn phát xít.

- Quan hệ giữa hai nhân vật là: …… - Tính cách nhân vật: - Thầy Rơ - nê: ………

....................................

- Lu-I Pa-xtơ: ………

....................................

- Quan hệ giữa hai nhân vật là: …… - Tính cách nhân vật: - Tên sĩ quan phát xít:

....................................

- Cậu bé: ……………..

....................................

Thầy - trò

Thù địch

rất yêu học trò

là học trò

ngoan, kính trọng thầy

yêu nước,

hách dịch, xấc xược

khinh bỉ tên xâm lược

Luyện từ và câu Giữ phép lịch sự khi đặt câu hỏi So sánh các câu hỏi trong đoạn văn sau. Em thấy câu các bạn nhỏ hỏi cụ già có thích hợp hơn những câu hỏi khác không? Vì sao? Sau một cuộc dạo chơi, đám trẻ ra về. Tiếng nói cười ríu rít. Bỗng các em dừng lại khi thấy một cụ già đang ngồi ở vệ cỏ ven đường. Trông cụ thật mệt mỏi, cặp mắt lộ rõ vẻ u sầu.

– Chuyện gì xảy ra với ông cụ thế nhỉ ? - Một em trai hỏi. Đám trẻ tiếp lời, bàn tán sôi nổi: – Chắc là cụ bị ốm ? – Hay cụ đánh mất cái gì ? – Chúng mình thử hỏi xem đi ! Các em tới chỗ ông cụ, lễ phép hỏi : – Thưa cụ, chúng cháu có thể giúp gì cụ không ạ ?

2

Câu hỏi các bạn hỏi cụ già: - Thưa cụ, chúng cháu có thể giúp gì cụ không ạ?

Câu hỏi này …………………

……………………………………

……………………………………

Câu hỏi các bạn tự hỏi nhau: - Chuyện gì đã xảy ra với ông cụ thế nhỉ? - Chắc là cụ bị ốm? - Hay cụ đánh mất cái gì không?

Một trong ba câu hỏi này …….

…………………………………….

thích hợp thể hiện thái độ tế nhị, thông cảm, sẵn lòng giúp đỡ cụ già của các bạn.

hoặc hơi tò mò hoặc chưa tế nhị.