Lịch sử Hoa Kỳ

Lời mà đầu

Trong khoảng 100 năm từ năm 1607 đến năm 1733, nước Anh lần lượt thành lâp 13 thuộc địa ven bờ Đại Tây Dương ở Bắc Mỹ. Trước khi cuộc chiến giành đôc lập nổ ra, nền kinh tế của các thuộc địa này đã có những thành tựu đáng kể. Để tiếp tục kiểm soát các thuộc địa và biến những nơi này thành nơi sản xuất nguyên liệu và thị trường tiêu thụ hàng hóa của mình, chính phủ Anh nghĩ đủ trăm phương ngàn kế để hạn chế sự phát triển kinh tế của các thuộc địa. Chính phủ Anh liên tục ban bố một loạt các chính sách gây sức ép lớn hòng khiến nhân dân của các thuộc địa phải khuất phục. Thế nhưng trái lại, nhân dân các thuộc địa lại không hề run sợ và gục ngã dưới sự đàn áp mạnh tay của nước Anh, họ đoàn kết và đấu tranh ngoan cường với mẫu quốc. Ngày 19 tháng 4 năm 1775, quân Anh đồn trú tại Boston đột kích kho vũ khí của quân du kích Bắc Mỹ ở Concord thuộc phía Tây Bắc của Boston. Tại làng Lexington, quân Anh bị du kích đánh chặn, từ nơi này đã vang lên tiếng súng đầu tiên của cuộc chiến tranh giành độc lập. Tháng 5 năm 1775, quốc hội lục địa lần thứ hai khai mạc tại thành phô' Philadelphia. Quốc hội quyết định cử George Washington làm tổng tư lệnh quân đội lục địa, tổ chức xây dựng quân đội vũ trang chống quân Anh. Mùa xuân năm 1776, quân lục địa đuổi quân Anh ra khỏi Boston. Ngày 4 tháng 7 cùng năm, quốc hội lục địa công bô' bản “Tuyên ngôn độc lập”.

Tháng 6 năm 1777, quân Anh chia làm nhiều ngả tấn công quân lục địa, trong đó đội quân Anh do tướng Burgoyne dẫn đầu xuất phát từ vùng Quebec của Canada. Suốt dọc đường họ bị quân lục địa Bắc Mỹ tấn công, khi tới Saratoga thì bị quân lục địa bao vây, buộc phải đầu hàng vào ngày 17 tháng 10. Đây là bước ngoặt của cuộc chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mỹ. Tháng 5 năm 1780, quân Anh dốc toàn lực tấn công, quân Bắc Mỹ dũng cảm phản kích, khiến phần lớn quân Anh lui về cố thủ tại Yorktown, bang Virginia vào đầu năm 1781. Tháng 9, một hạm đội của Pháp đánh bại hải quân Anh trên vùng biển bên ngoài Yorktown, cắt đứt đường tiếp tế trên biển của quân Anh. Sau khi nghe tin, Washington dẫn quân xuống phía Nam hợp sức với quân Pháp do bá tước Rochambeau chỉ huy để bao vây tàn quân Anh. Tướng Anh Cornwallis buộc phải dẫn theo đội quân 7.000 người đầu hàng, cuộc chiến tranh giành độc lập của Bắc Mỹ tuyên bô" kết thúc.

Sairjđó, quân Bắc Mỹ phục viên, nhu cầu về lương thực trên thị trường giảm mạnh, giá lương thực tụt dôc. Thu nhập của nông dân ở Massachusetts giảm, nợ nần chồng chất, vì thế nhiều người phải vào tù. Năm 1786 nổ ra cuộc khởi nghĩa của nông dân, đó chính là cuộc khởi nghĩa Shays, kéo dài từ mùa thu năm 1786 tới nửa đầu năm 1787, cuối cùng thất bại.

Cuộc khởi nghĩa là chất xúc tác thúc đẩy soạn thảo hiến pháp. Ngày 25 tháng 5 năm 1787, hội nghị hiến pháp được tổ chức tại Philadelphia và họp đến ngày 17 tháng 9. Cuối cùng hội nghị đã thông qua một hiến pháp mối, đó chính là “Hiến pháp Hoa Kỳ”. George Washington được bầu làm tổng thống đầu tiên.

Sau khi giành được độc lập, nước Mỹ nhanh chóng mở rộng lãnh thổ với quy mô lớn, cư dân ở các bang miền Đông và dân di cư sau này liên tục tiến về miền Tây, dần dần hình thành phong trào Tây tiến. Đây là phong trào khai hoang quy mô lớn, có ảnh hưởng tích cực và sâu rộng đốì với sự phát triển kinh tế, chính trị và xã hội của nước Mỹ.

Song song với phong trào Tây tiến, các bang miền Nam nước Mỹ duy trì chế độ nô lệ, một hình thức sản xuất bóc lột sức lao động mâu thuẫn với hình thức sản xuất tư bản chủ nghĩa ở miền Bắc. Mâu thuẫn trở nên gay gắt và thành xung đột, cuối cùng ươm mầm cho cuộc nội chiến lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ, tức là cuộc chiến tranh Nam - Bắc. Trả giá bằng số lượng người thương vong khổng lồ và sự tổn thất nặng nề về kinh tế, cuộc chiến tranh này kết thúc với thắng lợi của quân đội miền Bắc. Trải qua cuộc chiến đó, vị thế của người da đen ở nước Mỹ được cải thiện rất nhiều, ngoài ra, miền Nam cũng bước vào quỹ đạo phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa, từ đó đặt nền móng vững chắc cho nền nông - công - thương nghiệp của …