Giải Bài 3 trang 12 SGK Toán 5
Đề bài
Chọn câu trả lời đúng.
a) Phân số nào dưới đây là phân số tối giản?
A. $\dfrac{16}{18}$
B. $\dfrac{15}{12}$
C. $\dfrac{7}{9}$
D. $\dfrac{25}{30}$
b) $\dfrac{3}{5}$ bằng phân số chỉ phần đã tô màu của hình nào dưới đây?
Mô tả hình bằng lời
Câu b có 4 hình lục giác đều, mỗi hình chia thành 6 tam giác đều bằng nhau:
- Hình A: 3 tam giác tô màu xanh lá (2 tam giác ở hai đầu và... thực tế 3 trong 6 tam giác được tô) → $\frac{3}{6}$.
- Hình B: 3 tam giác tô màu đỏ → $\frac{3}{6}$.
- Hình C: 4 tam giác tô màu cam → $\frac{4}{6}$.
- Hình D: 3 tam giác tô màu xanh dương → $\frac{3}{6}$.
(Cần chọn hình có phân số tô màu bằng $\frac{3}{5}$.)
Lời giải
a) Phân số tối giản là phân số không thể rút gọn được nữa, tức là tử số và mẫu số không cùng chia hết cho một số tự nhiên nào lớn hơn $1$.
Ta xét từng phân số:
- $\dfrac{16}{18}=\dfrac{16:2}{18:2}=\dfrac{8}{9}$ → rút gọn được, không tối giản.
- $\dfrac{15}{12}=\dfrac{15:3}{12:3}=\dfrac{5}{4}$ → rút gọn được, không tối giản.
- $\dfrac{7}{9}$ có $7$ và $9$ không cùng chia hết cho số nào lớn hơn $1$ → không rút gọn được, là phân số tối giản.
- $\dfrac{25}{30}=\dfrac{25:5}{30:5}=\dfrac{5}{6}$ → rút gọn được, không tối giản.
Vậy phân số tối giản là $\dfrac{7}{9}$.
Chọn đáp án C.
b) Phân số $\dfrac{3}{5}$ có mẫu số là $5$, nghĩa là hình phải được chia thành $5$ phần bằng nhau và tô màu $3$ phần.
Theo mô tả hình đã cho, mỗi hình lục giác đều được chia thành $6$ tam giác bằng nhau:
| Hình | Số phần tô | Tổng số phần | Phân số |
|------|-----------|--------------|---------|
| A | $3$ | $6$ | $\dfrac{3}{6}=\dfrac{1}{2}$ |
| B | $3$ | $6$ | $\dfrac{3}{6}=\dfrac{1}{2}$ |
| C | $4$ | $6$ | $\dfrac{4}{6}=\dfrac{2}{3}$ |
| D | $3$ | $6$ | $\dfrac{3}{6}=\dfrac{1}{2}$ |
Cả $4$ hình đều chia thành $6$ phần, mà $\dfrac{3}{5}$ có mẫu số $5$ nên không hình nào có phần tô màu bằng $\dfrac{3}{5}$ (vì $\dfrac{3}{5}\neq\dfrac{3}{6}$ và $\dfrac{3}{5}\neq\dfrac{4}{6}$).
> Lưu ý: Theo mô tả hình đã cho thì không có hình nào tô màu bằng $\dfrac{3}{5}$. Trong sách in gốc, hình cần chọn phải được chia thành $5$ phần và tô $3$ phần; mô tả hình ở đây chưa phản ánh đúng điều đó nên chưa xác định được đáp án câu b.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
