Sách giáo khoa Toán 12 Tập một

Giải Bài 2.10 trang 60 SGK Toán 12

Bài 6. Vectơ trong không gian   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hình lăng trụ tứ giác đều $ABCD.A'B'C'D'$ có độ dài mỗi cạnh đáy bằng 1 và độ dài mỗi cạnh bên bằng 2. Hãy tính góc giữa các cặp vectơ sau đây và tính tích vô hướng của mỗi cặp vectơ đó:
a) $\overrightarrow{AA'}$ và $\overrightarrow{C'C}$;
b) $\overrightarrow{AA'}$ và $\overrightarrow{BC}$;
c) $\overrightarrow{AC}$ và $\overrightarrow{B'A'}$.

Lời giải

Lăng trụ tứ giác đều $ABCD.A'B'C'D'$ có đáy là hình vuông cạnh $1$ và các cạnh bên vuông góc với đáy, độ dài $2$. Do đó $|\overrightarrow{AA'}|=|\overrightarrow{C'C}|=2$, $|\overrightarrow{BC}|=|\overrightarrow{B'A'}|=1$ và $|\overrightarrow{AC}|=\sqrt{1^2+1^2}=\sqrt2$ (đường chéo hình vuông cạnh $1$).

a) $\overrightarrow{AA'}$ và $\overrightarrow{C'C}$

Ta có $\overrightarrow{AA'}$ và $\overrightarrow{CC'}$ là hai cạnh bên nên cùng hướng, suy ra $\overrightarrow{AA'}$ và $\overrightarrow{C'C}=-\overrightarrow{CC'}$ là hai vectơ ngược hướng. Vậy:
$$\left(\overrightarrow{AA'},\,\overrightarrow{C'C}\right)=180^\circ.$$
Tích vô hướng:
$$\overrightarrow{AA'}\cdot\overrightarrow{C'C}=|\overrightarrow{AA'}|\,|\overrightarrow{C'C}|\cos180^\circ=2\cdot2\cdot(-1)=-4.$$

b) $\overrightarrow{AA'}$ và $\overrightarrow{BC}$

Vì lăng trụ đều nên cạnh bên $AA'$ vuông góc với mặt đáy $(ABCD)$, mà $BC$ nằm trong mặt đáy nên $AA'\perp BC$. Do đó:
$$\left(\overrightarrow{AA'},\,\overrightarrow{BC}\right)=90^\circ,$$
$$\overrightarrow{AA'}\cdot\overrightarrow{BC}=|\overrightarrow{AA'}|\,|\overrightarrow{BC}|\cos90^\circ=2\cdot1\cdot0=0.$$

c) $\overrightarrow{AC}$ và $\overrightarrow{B'A'}$

Do $ABB'A'$ là hình chữ nhật nên $\overrightarrow{B'A'}=\overrightarrow{BA}$. Vậy $\left(\overrightarrow{AC},\,\overrightarrow{B'A'}\right)=\left(\overrightarrow{AC},\,\overrightarrow{BA}\right)$.

Xét hình vuông $ABCD$: đường chéo $AC$ tạo với cạnh $AB$ góc $\widehat{CAB}=45^\circ$, tức $\left(\overrightarrow{AC},\,\overrightarrow{AB}\right)=45^\circ$. Mà $\overrightarrow{BA}=-\overrightarrow{AB}$ nên:
$$\left(\overrightarrow{AC},\,\overrightarrow{BA}\right)=180^\circ-45^\circ=135^\circ.$$
Vậy $\left(\overrightarrow{AC},\,\overrightarrow{B'A'}\right)=135^\circ$ và:
$$\overrightarrow{AC}\cdot\overrightarrow{B'A'}=|\overrightarrow{AC}|\,|\overrightarrow{B'A'}|\cos135^\circ=\sqrt2\cdot1\cdot\left(-\dfrac{\sqrt2}{2}\right)=-1.$$

Đáp số

Góc 180°; tích vô hướng bằng −4Góc 90°; tích vô hướng bằng 0Góc 135°; tích vô hướng bằng −1

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.