Sách giáo khoa Toán 12 Tập một

Giải Luyện tập 1 trang 29 SGK Toán 12

Bài 4. Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số   Đã kiểm

Đề bài

Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số $y = -2x^3 + 3x^2 - 5x$.

Lời giải

## Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số $y = -2x^3 + 3x^2 - 5x$

### 1) Tập xác định
$D = \mathbb{R}$.

### 2) Sự biến thiên

• Giới hạn tại vô cực:
$$\lim_{x \to -\infty} y = +\infty, \qquad \lim_{x \to +\infty} y = -\infty.$$

• Đạo hàm:
$$y' = -6x^2 + 6x - 5.$$
Xét tam thức $-6x^2+6x-5$ có $a=-6<0$ và
$$\Delta = 6^2 - 4\cdot(-6)\cdot(-5) = 36 - 120 = -84 < 0.$$
Do $\Delta<0$ và $a<0$ nên $y'<0$ với mọi $x\in\mathbb{R}$.

Vậy hàm số nghịch biến trên $\mathbb{R}$ và không có cực trị.

• Bảng biến thiên:

| $x$ | $-\infty$ | | $+\infty$ |
|:---:|:---:|:---:|:---:|
| $y'$ | | $-$ | |
| $y$ | $+\infty$ | $\searrow$ | $-\infty$ |

### 3) Đồ thị

• Giao với trục tung: $x=0 \Rightarrow y=0$, đồ thị qua gốc $O(0;0)$.

• Giao với trục hoành: $-2x^3+3x^2-5x=0 \Leftrightarrow -x(2x^2-3x+5)=0$. Vì $2x^2-3x+5$ có $\Delta=9-40=-31<0$ (luôn dương) nên phương trình chỉ có nghiệm $x=0$. Đồ thị cắt trục hoành tại duy nhất $O(0;0)$.

• Điểm uốn (tâm đối xứng): $y''=-12x+6=0 \Leftrightarrow x=\dfrac12$. Với $x=\dfrac12$: $y=-2\cdot\dfrac18+3\cdot\dfrac14-5\cdot\dfrac12=-\dfrac14+\dfrac34-\dfrac52=-2$. Vậy điểm uốn $I\left(\dfrac12;-2\right)$ là tâm đối xứng.

• Một số điểm phụ:

| $x$ | $-1$ | $0$ | $\dfrac12$ | $1$ |
|:---:|:---:|:---:|:---:|:---:|
| $y$ | $10$ | $0$ | $-2$ | $-4$ |

• Dạng đồ thị: đường cong bậc ba nghịch biến trên $\mathbb{R}$, đi qua $(-1;10)$, $O(0;0)$, $I\left(\dfrac12;-2\right)$, $(1;-4)$, nhận $I\left(\dfrac12;-2\right)$ làm tâm đối xứng.

Đáp số

Tập xác định: D = ℝy' = -6x² + 6x - 5 có Δ = -84 < 0, a < 0 ⇒ y' < 0 với mọi x; hàm số nghịch biến trên ℝ, không có cực trịGiới hạn: khi x→ -∞ thì y→ +∞; khi x→ +∞ thì y→ -∞Điểm uốn (tâm đối xứng) I(1/2; -2)Đồ thị cắt hai trục chỉ tại gốc O(0; 0) (không cắt trục hoành ở điểm nào khác)Các điểm vẽ đồ thị: (-1; 10), (0; 0), (1/2; -2), (1; -4)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.