Sách giáo khoa Toán 12 Tập một

Giải Bài 2.3 trang 59 SGK Toán 12

Bài 6. Vectơ trong không gian   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một chiếc bàn cân đối hình chữ nhật được đặt trên mặt sàn nằm ngang, mặt bàn song song với mặt sàn và bốn chân bàn vuông góc với mặt sàn như Hình 2.29. Trọng lực tác dụng lên bàn (biểu thị bởi vectơ $\vec{a}$) phân tán đều qua bốn chân bàn và gây nên các phản lực từ mặt sàn lên các chân bàn (biểu thị bởi các vectơ $\vec{b}$, $\vec{c}$, $\vec{d}$, $\vec{e}$).
a) Hãy chỉ ra mối quan hệ về phương và hướng của các vectơ $\vec{a}$, $\vec{b}$, $\vec{c}$, $\vec{d}$ và $\vec{e}$.
b) Giải thích vì sao các vectơ $\vec{b}$, $\vec{c}$, $\vec{d}$, $\vec{e}$ đôi một bằng nhau.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 59 · mở sách.
Mô tả hình bằng lời

Hình 2.29: Một chiếc bàn hình chữ nhật đặt trên sàn nằm ngang. Trọng lực biểu thị bởi vectơ $\vec{a}$ hướng thẳng đứng xuống dưới (đặt ở giữa mặt bàn). Bốn phản lực từ sàn tại bốn chân bàn biểu thị bởi các vectơ $\vec{b}$, $\vec{c}$, $\vec{d}$, $\vec{e}$ đều hướng thẳng đứng lên trên tại chân mỗi chân bàn.

Lời giải

a) Mối quan hệ về phương và hướng của các vectơ $\vec{a},\ \vec{b},\ \vec{c},\ \vec{d},\ \vec{e}$

Trọng lực $\vec{a}$ có phương thẳng đứng, hướng xuống dưới. Các phản lực $\vec{b},\ \vec{c},\ \vec{d},\ \vec{e}$ tại bốn chân bàn cũng có phương thẳng đứng nhưng hướng lên trên.

Do đó:

- Cả năm vectơ $\vec{a},\ \vec{b},\ \vec{c},\ \vec{d},\ \vec{e}$ cùng phương (đều có phương thẳng đứng, tức là vuông góc với mặt sàn).

- Bốn vectơ $\vec{b},\ \vec{c},\ \vec{d},\ \vec{e}$ cùng hướng với nhau (cùng hướng thẳng đứng lên trên).

- Vectơ $\vec{a}$ ngược hướng với mỗi vectơ $\vec{b},\ \vec{c},\ \vec{d},\ \vec{e}$ ($\vec{a}$ hướng xuống, còn $\vec{b},\ \vec{c},\ \vec{d},\ \vec{e}$ hướng lên).

b) Vì sao các vectơ $\vec{b},\ \vec{c},\ \vec{d},\ \vec{e}$ đôi một bằng nhau

Hai vectơ bằng nhau khi chúng cùng hướng và có cùng độ dài.

- Về hướng: theo câu a), bốn phản lực $\vec{b},\ \vec{c},\ \vec{d},\ \vec{e}$ đều có phương thẳng đứng và cùng hướng lên trên, nên chúng cùng hướng.

- Về độ dài: vì chiếc bàn cân đối và trọng lực $\vec{a}$ phân tán đều qua bốn chân bàn, nên mỗi chân bàn chịu một phần trọng lực như nhau (bằng $\dfrac{1}{4}$ độ lớn trọng lực). Do đó bốn phản lực có độ lớn bằng nhau, tức là $|\vec{b}| = |\vec{c}| = |\vec{d}| = |\vec{e}|$.

Vì cùng hướng và cùng độ dài nên bốn vectơ $\vec{b},\ \vec{c},\ \vec{d},\ \vec{e}$ đôi một bằng nhau: $\vec{b} = \vec{c} = \vec{d} = \vec{e}$ (đpcm).

Đáp số

Năm vectơ cùng phương (thẳng đứng); $\vec{b},\vec{c},\vec{d},\vec{e}$ cùng hướng (lên trên) và ngược hướng với $\vec{a}$ (xuống dưới)đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.