Sách giáo khoa Toán 12 Tập một

Giải Hoạt động 2 trang 22 SGK Toán 12

Bài 3. Đường tiệm cận của đồ thị hàm số   Đã kiểm

Đề bài

Nhận biết đường tiệm cận đứng
Cho hàm số $y = f(x) = \dfrac{x}{x-1}$ có đồ thị $(C)$. Với $x > 1$, xét điểm $M(x; f(x))$ thuộc $(C)$. Gọi $H$ là hình chiếu vuông góc của $M$ trên đường thẳng $x = 1$ (H.1.22).
a) Tính khoảng cách $MH$.
b) Khi $M$ thay đổi trên $(C)$ sao cho khoảng cách $MH$ dần đến 0, có nhận xét gì về tung độ của điểm $M$?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 22 · mở sách.
Mô tả hình bằng lời

Hình 1.22: Hệ trục toạ độ Oxy. Đường thẳng đứng $x = 1$. Đồ thị $(C)$ của hàm số $y = \dfrac{x}{x-1}$ gồm hai nhánh: nhánh bên phải nằm phía trên, đi xuống từ trên gần đường thẳng $x=1$ về phía bên phải; nhánh bên trái nằm phía dưới bên trái gốc O. Điểm $M$ nằm trên nhánh phải của $(C)$ với hoành độ $x > 1$, $H$ là hình chiếu của $M$ lên đường thẳng $x=1$ (nằm ngang cùng tung độ với $M$); đoạn $MH$ nằm ngang.

Lời giải

a) Điểm $M$ thuộc $(C)$ với $x>1$ có toạ độ $M\left(x;\dfrac{x}{x-1}\right)$. Hình chiếu vuông góc $H$ của $M$ lên đường thẳng $x=1$ có cùng tung độ với $M$, hoành độ bằng $1$, nên $H\left(1;\dfrac{x}{x-1}\right)$. Đoạn $MH$ nằm ngang nên:
$$MH=|x-1|=x-1\quad(\text{vì }x>1).$$

b) Khi $MH\to 0$ tức $x-1\to 0^+$, hay $x\to 1^+$ (điểm $M$ tiến gần đường thẳng $x=1$ từ bên phải). Tung độ của $M$ là $y=\dfrac{x}{x-1}$. Khi $x\to 1^+$: tử số $x\to 1>0$, mẫu số $x-1\to 0^+$, nên
$$y=\dfrac{x}{x-1}\to +\infty.$$
Vậy khi $M$ càng gần đường thẳng $x=1$ thì tung độ của $M$ tăng vô hạn ($y\to+\infty$). Đường thẳng $x=1$ là tiệm cận đứng của $(C)$.

Đáp số

$MH = x - 1$Khi $MH \to 0$ thì $x \to 1^+$, tung độ $y=\dfrac{x}{x-1}\to +\infty$; đường thẳng $x=1$ là tiệm cận đứng của $(C)$

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.