Sách giáo khoa Toán 12 Tập một

Giải Câu hỏi trang 21 SGK Toán 12

Bài 3. Đường tiệm cận của đồ thị hàm số   Đã kiểm

Đề bài

Giả sử khối lượng còn lại của một chất phóng xạ (gam) sau $t$ ngày phân rã được cho bởi hàm số
$y = m(t) = 15e^{-0,012t}$.
Khối lượng $m(t)$ thay đổi ra sao khi $t \to +\infty$? Điều này thể hiện trên Hình 1.18 như thế nào?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 21 · mở sách.
Mô tả hình bằng lời

Hình 1.18: Hệ trục toạ độ Oty. Đồ thị hàm số $y = m(t)$ là đường cong xuất phát từ điểm $(0; 15)$ trên trục Oy, giảm dần và tiến gần về trục Ot (trục hoành) khi $t$ tăng, không cắt trục hoành.

Lời giải

Xét hàm số $y = m(t) = 15e^{-0,012t}$ với $t \ge 0$.

Sự thay đổi của $m(t)$ khi $t \to +\infty$:

Vì $-0,012 < 0$ nên khi $t \to +\infty$ thì $-0,012t \to -\infty$, do đó $e^{-0,012t} \to 0$. Suy ra:
$$\lim_{t \to +\infty} m(t) = \lim_{t \to +\infty} 15e^{-0,012t} = 15 \cdot 0 = 0.$$

Vậy khi $t$ càng lớn (thời gian phân rã càng dài) thì khối lượng chất phóng xạ còn lại $m(t)$ càng giảm và tiến dần về $0$ (gam). Tuy nhiên vì $m(t) = 15e^{-0,012t} > 0$ với mọi $t$ nên khối lượng không bao giờ bằng $0$ (chất phóng xạ không bao giờ phân rã hết hẳn).

Thể hiện trên Hình 1.18:

Đồ thị hàm số $y = m(t)$ xuất phát từ điểm $(0; 15)$ trên trục $Oy$, giảm dần khi $t$ tăng và tiến ngày càng sát về trục hoành $Ot$ (đường thẳng $y = 0$) nhưng không cắt trục hoành. Nói cách khác, trục $Ot$ ($y = 0$) là đường tiệm cận ngang của đồ thị hàm số.

Đáp số

$\lim_{t \to +\infty} m(t) = 0$: khối lượng giảm dần về $0$ gam (nhưng luôn dương, không bao giờ bằng $0$)Đồ thị tiến sát trục hoành $Ot$; trục $Ot$ ($y = 0$) là đường tiệm cận ngang của đồ thị

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.