Giải Bài 1.1 trang 14 SGK Toán 12
Đề bài
Tìm các khoảng đồng biến, khoảng nghịch biến của các hàm số có đồ thị như sau:
a) Đồ thị hàm số $y = x^3 - \dfrac{3}{2}x^2$ (H.1.11);
b) Đồ thị hàm số $y = \sqrt[3]{\left(x^2 - 4\right)^2}$ (H.1.12).
Mô tả hình bằng lời
Hình 1.11: đồ thị hàm số $y = x^3 - \dfrac{3}{2}x^2$. Đường cong đi qua gốc O, có điểm cực đại tại $(0;0)$ và điểm cực tiểu tại $\left(1; -\dfrac{1}{2}\right)$ (đánh dấu bằng đường kẻ đứt tới trục tung tại $-\dfrac{1}{2}$ và tới $x=1$). Đồ thị giảm từ trái xuống rồi tăng qua O, giảm đến điểm $(1;-1/2)$ rồi tăng dần đi lên; cắt trục hoành tại $x=\dfrac{3}{2}$. Trục x có các mốc $-1, O, 1, \dfrac{3}{2}, 2$; trục y có mốc $-1, -\dfrac{1}{2}, 1, 2$.
Hình 1.12: đồ thị hàm số $y = \sqrt[3]{(x^2-4)^2}$ dạng chữ W, đối xứng qua trục tung. Có hai điểm nhọn (cực tiểu, giá trị 0) tại $x=-2$ và $x=2$, một điểm cực đại tại $(0; \approx 2,5)$. Đồ thị đi lên vô hạn hai bên. Trục x có mốc $-2, -1, O, 1, 2, 3$; trục y có mốc $-1, 1, 2, 3$.
Lời giải
a) Đồ thị hàm số $y = x^3 - \dfrac{3}{2}x^2$ (H.1.11)
Quan sát đồ thị theo chiều tăng của biến $x$ (từ trái sang phải):
- Trên khoảng $(-\infty; 0)$: đồ thị đi lên (từ dưới lên tới điểm cực đại $O(0;0)$) nên hàm số đồng biến.
- Trên khoảng $(0; 1)$: đồ thị đi xuống (từ điểm cực đại $(0;0)$ tới điểm cực tiểu $\left(1; -\dfrac{1}{2}\right)$) nên hàm số nghịch biến.
- Trên khoảng $(1; +\infty)$: đồ thị đi lên nên hàm số đồng biến.
Vậy hàm số đồng biến trên các khoảng $(-\infty; 0)$ và $(1; +\infty)$; nghịch biến trên khoảng $(0; 1)$.
b) Đồ thị hàm số $y = \sqrt[3]{\left(x^2 - 4\right)^2}$ (H.1.12)
Đồ thị có dạng chữ W, đối xứng qua trục tung, với hai điểm cực tiểu tại $x = -2$ và $x = 2$ (giá trị $0$) và một điểm cực đại tại $(0; \approx 2{,}5)$.
Quan sát đồ thị theo chiều tăng của biến $x$:
- Trên khoảng $(-\infty; -2)$: đồ thị đi xuống (tới điểm cực tiểu tại $x=-2$) nên hàm số nghịch biến.
- Trên khoảng $(-2; 0)$: đồ thị đi lên (từ điểm cực tiểu tới điểm cực đại tại $x=0$) nên hàm số đồng biến.
- Trên khoảng $(0; 2)$: đồ thị đi xuống (từ điểm cực đại tới điểm cực tiểu tại $x=2$) nên hàm số nghịch biến.
- Trên khoảng $(2; +\infty)$: đồ thị đi lên nên hàm số đồng biến.
Vậy hàm số đồng biến trên các khoảng $(-2; 0)$ và $(2; +\infty)$; nghịch biến trên các khoảng $(-\infty; -2)$ và $(0; 2)$.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
