Giải Bài 3 trang 11 SGK Tiếng Việt 5
Đề bài
NGỮ LIỆU: (1) Chúng tôi đi chăn trâu, ngày nào cũng qua suối. (2) Cỏ gần nước tươi tốt nên trâu ăn cỏ men theo bờ suối, rồi mới lên đồi, lên núi. (3) Chiều về, đàn trâu no cỏ đằm mình dưới suối, chúng tôi tha thẩn tìm những viên đá đẹp cho mình.
(Theo Văn Thành Lê)
Tìm câu ghép trong đoạn văn dưới đây và xác định các vế trong mỗi câu ghép.
Mô tả hình bằng lời
Tranh minh hoạ: đàn trâu đằm mình dưới suối, phía xa là đồi núi xanh.
Gợi ý trả lời
Nhắc lại kiến thức: Câu ghép là câu do hai hay nhiều vế câu ghép lại, mỗi vế có đủ cấu tạo chủ ngữ – vị ngữ (C – V) và diễn đạt một ý tương đối trọn vẹn. Ta xét từng câu trong đoạn:
a) Câu (1): "Chúng tôi đi chăn trâu, ngày nào cũng qua suối."
- Cả câu chỉ có một chủ ngữ là *Chúng tôi*, đi kèm hai vị ngữ: *đi chăn trâu* và *(ngày nào cũng) qua suối*.
- Vì chỉ có một cụm C – V (một chủ ngữ) nên đây là câu đơn (có nhiều vị ngữ), không phải câu ghép.
b) Câu (2): "Cỏ gần nước tươi tốt nên trâu ăn cỏ men theo bờ suối, rồi mới lên đồi, lên núi."
- Đây là câu ghép, gồm 2 vế, nối với nhau bằng quan hệ từ "nên" (chỉ quan hệ nguyên nhân – kết quả):
- Vế 1: *Cỏ gần nước* (C) // *tươi tốt* (V).
- Vế 2: *trâu* (C) // *ăn cỏ men theo bờ suối, rồi mới lên đồi, lên núi* (V).
c) Câu (3): "Chiều về, đàn trâu no cỏ đằm mình dưới suối, chúng tôi tha thẩn tìm những viên đá đẹp cho mình."
- Đây là câu ghép, gồm 2 vế, nối với nhau bằng dấu phẩy:
- Vế 1: *đàn trâu* (C) // *no cỏ đằm mình dưới suối* (V).
- Vế 2: *chúng tôi* (C) // *tha thẩn tìm những viên đá đẹp cho mình* (V).
- (*Chiều về* là trạng ngữ chỉ thời gian, chung cho cả câu.)
Kết luận: Trong đoạn văn có hai câu ghép là câu (2) và câu (3).
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
