Giải Bài 1 trang 11 SGK Tiếng Việt 5

Gợi ý trả lời

a. Xác định chủ ngữ, vị ngữ của mỗi câu ở ví dụ a

Ví dụ a gồm hai câu tách rời nhau bằng dấu chấm:

- Câu 1: *Trời không mưa.*
- Chủ ngữ: Trời
- Vị ngữ: không mưa

- Câu 2: *Ruộng đồng khô hạn, nứt nẻ.*
- Chủ ngữ: Ruộng đồng
- Vị ngữ: khô hạn, nứt nẻ

Mỗi câu chỉ có một cụm chủ ngữ – vị ngữ (một cụm C – V) nên mỗi câu là một câu đơn.

b. Câu ở ví dụ b có mấy cụm chủ ngữ – vị ngữ? Từ *nên* có tác dụng gì?

Câu b: *Trời không mưa nên ruộng đồng khô hạn, nứt nẻ.*

Tách câu thành các vế:

- Vế 1: *Trời / không mưa* → chủ ngữ: Trời, vị ngữ: không mưa
- Vế 2: *ruộng đồng / khô hạn, nứt nẻ* → chủ ngữ: ruộng đồng, vị ngữ: khô hạn, nứt nẻ

→ Câu b có hai cụm chủ ngữ – vị ngữ (hai cụm C – V). Vì có từ hai cụm C – V trở lên nên đây là câu ghép.

Tác dụng của từ *nên*: Từ *nên* là từ nối (kết từ), dùng để nối hai vế của câu ghép, thể hiện quan hệ nguyên nhân – kết quả giữa hai vế (trời không mưa là *nguyên nhân*; ruộng đồng khô hạn, nứt nẻ là *kết quả*).