Giải Câu hỏi trang 18 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Yêu cầu: Chỉ ra những từ ngữ khái quát được tính chất phản ứng của đám đông trong đoạn trích.

a) Phân tích biểu hiện phản ứng của đám đông trong đoạn văn

- Bị Xuân Tóc Đỏ gọi là "mi" (một cách xưng hô trịch thượng, xấc xược) nhưng "mấy nghìn người" "không những đã chẳng tức giận chút nào, lại còn vô cùng cảm phục".
- Đám đông ngộ nhận, suy diễn ngược đời: cho rằng "người ta 'phải thế nào' người ta mới dám ngôn luận tự do như thế".
- Vỗ tay "ran lên như mưa rào", "sốt sắng hoan hô" cả những điều vô nghĩa, phi lí: "Xuân Tóc Đỏ vạn tuế! Sự đại bại vạn tuế!".
- Khi Xuân ra về, đám đông còn "bùi ngùi và cảm động".

b) Những từ ngữ có thể dùng để khái quát tính chất phản ứng của đám đông

Có thể dùng những từ ngữ sau (mỗi từ nêu một sắc thái):

- Mù quáng, thiếu tỉnh táo: đám đông không nhận ra sự giả dối, lố bịch mà tin theo hoàn toàn.
- Cả tin, dễ bị lừa gạt, dễ bị kích động: chỉ nghe những lời hùng biện rỗng tuếch đã lập tức cảm phục, hoan hô.
- A dua, hùa theo ("tâm lí đám đông"): người này reo hò kéo theo người kia, vỗ tay như mưa rào.
- Nghịch dị, lố bịch, đầy nghịch lí: hoan hô cả "sự đại bại", bị xúc phạm mà lại cảm phục.
- Ngộ nhận, mê muội, bị dắt mũi: biến kẻ vô học, bịp bợm thành "vĩ nhân", "nhà chính trị đại tài".

c) Nhận xét (giá trị châm biếm)

Qua tính chất phản ứng ấy, Vũ Trọng Phụng châm biếm, đả kích sâu cay sự lố lăng, kệch cỡm của xã hội "thượng lưu" thành thị đương thời và sự mê muội, a dua của đám đông; đồng thời làm nổi bật bản chất bịp bợm, cơ hội của Xuân Tóc Đỏ.