Sách bài tập Toán 9 Tập hai

Giải Bài 7.24 trang 38 SBT Toán 9

Bài tập cuối chương VII

Đề bài

Kiểm tra khối lượng của một số bao xi măng trước khi xuất xưởng cho kết quả như sau:

| Khối lượng (kg) | [48,5; 49) | [49; 49,5) | [49,5; 50) | [50; 50,5) | [50,5; 51) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Tỉ lệ | 5% | 10% | 35% | 40% | 10% |

Vẽ các biểu đồ tần số tương đối ghép nhóm dạng cột và dạng đoạn thẳng biểu diễn dữ liệu trên.

Lời giải

Chuẩn bị số liệu

Bảng tần số tương đối ghép nhóm đã cho (tổng tần số tương đối $= 5\% + 10\% + 35\% + 40\% + 10\% = 100\%$, hợp lệ):

| Khối lượng (kg) | $[48{,}5;49)$ | $[49;49{,}5)$ | $[49{,}5;50)$ | $[50;50{,}5)$ | $[50{,}5;51)$ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Tần số tương đối | $5\%$ | $10\%$ | $35\%$ | $40\%$ | $10\%$ |

a) Biểu đồ tần số tương đối ghép nhóm dạng cột

- Vẽ hai trục vuông góc. Trục ngang biểu diễn khối lượng (kg), chia các mốc $48{,}5;\;49;\;49{,}5;\;50;\;50{,}5;\;51$. Trục đứng biểu diễn tần số tương đối (%).
- Trên mỗi nhóm, dựng một hình chữ nhật (cột) có đáy là đoạn ứng với nhóm đó và chiều cao bằng tần số tương đối của nhóm:
- Nhóm $[48{,}5;49)$: cột cao $5\%$.
- Nhóm $[49;49{,}5)$: cột cao $10\%$.
- Nhóm $[49{,}5;50)$: cột cao $35\%$.
- Nhóm $[50;50{,}5)$: cột cao $40\%$.
- Nhóm $[50{,}5;51)$: cột cao $10\%$.
- Các cột đặt sát nhau (không có khoảng trống), tạo thành biểu đồ tần số tương đối ghép nhóm dạng cột. Cột cao nhất ứng với nhóm $[50;50{,}5)$ ($40\%$).

b) Biểu đồ tần số tương đối ghép nhóm dạng đoạn thẳng

- Với mỗi nhóm, lấy giá trị đại diện là trung điểm của nhóm:

| Nhóm | $[48{,}5;49)$ | $[49;49{,}5)$ | $[49{,}5;50)$ | $[50;50{,}5)$ | $[50{,}5;51)$ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Giá trị đại diện (kg) | $48{,}75$ | $49{,}25$ | $49{,}75$ | $50{,}25$ | $50{,}75$ |
| Tần số tương đối | $5\%$ | $10\%$ | $35\%$ | $40\%$ | $10\%$ |

- Trên mặt phẳng tọa độ, xác định các điểm có hoành độ là giá trị đại diện và tung độ là tần số tương đối tương ứng:
$$(48{,}75;\,5),\;(49{,}25;\,10),\;(49{,}75;\,35),\;(50{,}25;\,40),\;(50{,}75;\,10).$$
- Nối liên tiếp các điểm này bằng các đoạn thẳng. Để khép kín hai đầu, lấy thêm hai giá trị đại diện của hai nhóm trống ở hai bên là $48{,}25$ và $51{,}25$ (đều có tần số tương đối $0\%$), rồi nối tới hai điểm $(48{,}25;\,0)$ và $(51{,}25;\,0)$.
- Đường gấp khúc thu được chính là biểu đồ tần số tương đối ghép nhóm dạng đoạn thẳng, đạt đỉnh cao nhất tại điểm $(50{,}25;\,40)$.

Đáp số

Biểu đồ cột: 5 cột sát nhau cao lần lượt 5%, 10%, 35%, 40%, 10% trên các nhóm từ [48,5;49) đến [50,5;51)Biểu đồ đoạn thẳng: nối các điểm (48,75; 5), (49,25; 10), (49,75; 35), (50,25; 40), (50,75; 10), khép hai đầu về (48,25; 0) và (51,25; 0)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.