Giải Bài 1.23 trang 17 SBT Toán 9
Đề bài
Chuyến bay thẳng của hãng hàng không Delta Air Lines (một hãng hàng không của Mỹ) trên chặng Atlanta - Paris dài 4 000 dặm, mất khoảng 8 giờ để đi từ Atlanta đến Paris (đi về phía đông) và mất 10 giờ để đi từ Paris đến Atlanta (đi về phía tây). Mặc dù máy bay có vận tốc riêng (tức là vận tốc so với không khí) không đổi, nhưng có gió ngược khi di chuyển về phía tây và gió thuận khi di chuyển về phía đông nên vận tốc của máy bay so với mặt đất là khác nhau tuỳ vào hướng di chuyển của máy bay. Tính vận tốc riêng của máy bay và vận tốc gió.
Lời giải
Gọi ẩn và đặt điều kiện.
Gọi vận tốc riêng của máy bay là $x$ (dặm/giờ) và vận tốc gió là $y$ (dặm/giờ), với điều kiện $x > y > 0$.
Lập hệ phương trình.
- Khi bay từ Atlanta đến Paris (đi về phía đông) máy bay được gió thuận nên vận tốc so với mặt đất là $x + y$ (dặm/giờ). Quãng đường dài $4\,000$ dặm và mất $8$ giờ nên:
$$8(x + y) = 4\,000 \quad\Rightarrow\quad x + y = 500.$$
- Khi bay từ Paris đến Atlanta (đi về phía tây) máy bay gặp gió ngược nên vận tốc so với mặt đất là $x - y$ (dặm/giờ). Quãng đường dài $4\,000$ dặm và mất $10$ giờ nên:
$$10(x - y) = 4\,000 \quad\Rightarrow\quad x - y = 400.$$
Ta có hệ phương trình:
$$\begin{cases} x + y = 500 \\ x - y = 400 \end{cases}$$
Giải hệ phương trình.
Cộng từng vế hai phương trình:
$$2x = 900 \quad\Rightarrow\quad x = 450.$$
Thay $x = 450$ vào phương trình $x + y = 500$:
$$450 + y = 500 \quad\Rightarrow\quad y = 50.$$
Các giá trị $x = 450$, $y = 50$ thỏa mãn điều kiện $x > y > 0$.
Kiểm tra lại.
- Vận tốc khi đi về phía đông: $450 + 50 = 500$ (dặm/giờ), thời gian $4\,000 : 500 = 8$ giờ (đúng).
- Vận tốc khi đi về phía tây: $450 - 50 = 400$ (dặm/giờ), thời gian $4\,000 : 400 = 10$ giờ (đúng).
Kết luận. Vận tốc riêng của máy bay là $450$ dặm/giờ và vận tốc gió là $50$ dặm/giờ.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
