Sách bài tập Toán 9 Tập một

Giải Bài 2.19 trang 28 SBT Toán 9

Bài 3. Giải bài toán bằng cách lập hệ phương trình

Đề bài

Chiều dài của một hình chữ nhật thì luôn lớn hơn hoặc bằng chiều rộng. Hãy viết và giải bất phương trình để tìm giá trị có thể của $x$ (cm) trong hình vẽ dưới đây:

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 28 · mở sách.
Mô tả hình bằng lời

Hình chữ nhật có cạnh đáy (chiều dài) ghi 15 cm và cạnh bên (chiều rộng) ghi $x - 3$ cm.

Lời giải

Phân tích bài toán

Hình chữ nhật có:
- Chiều dài: $15$ cm
- Chiều rộng: $(x-3)$ cm

Để $(x-3)$ là số đo một cạnh (chiều rộng) thì trước hết nó phải dương:
$$x-3>0 \;\Leftrightarrow\; x>3.$$

Lập bất phương trình

Theo đề, chiều dài luôn lớn hơn hoặc bằng chiều rộng, nên:
$$15 \ge x-3.$$

Giải bất phương trình

$$15 \ge x-3$$
$$15+3 \ge x$$
$$18 \ge x$$
$$x \le 18.$$

Kết luận

Kết hợp với điều kiện $x>3$ để chiều rộng có nghĩa, giá trị có thể của $x$ là:
$$3 < x \le 18.$$

Kiểm tra lại: Lấy thử $x=18$ thì chiều rộng $=18-3=15$ cm $=$ chiều dài (thỏa mãn dấu bằng). Lấy $x=10$ thì chiều rộng $=7$ cm $\le 15$ cm (thỏa mãn). Nếu $x=20$ thì chiều rộng $=17$ cm $>15$ cm (không thỏa mãn), đúng với $x\le 18$.

Đáp số

Bất phương trình: $15 \ge x-3$; nghiệm: $x \le 18$ (với điều kiện chiều rộng dương $x>3$, ta được $3 < x \le 18$)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.