Sách bài tập Toán 9 Tập một

Giải Bài 1.14 trang 13 SBT Toán 9

Bài tập cuối chương I

Đề bài

Trong kinh tế học, đường IS là một phương trình bậc nhất biểu diễn tất cả các kết hợp thu nhập $Y$ và lãi suất $r$ để duy trì trạng thái cân bằng của thị trường hàng hoá trong nền kinh tế. Đường LM là một phương trình bậc nhất biểu diễn tất cả các kết hợp giữa thu nhập $Y$ và lãi suất $r$ duy trì trạng thái cân bằng của thị trường tiền tệ trong nền kinh tế. Trong một nền kinh tế, giả sử mức thu nhập cân bằng $Y$ (tính bằng triệu đô la) và lãi suất cân bằng $r$ thoả mãn hệ phương trình

$\begin{cases} 0{,}06Y - 5\,000r = 240 \\ 0{,}06Y + 6\,000r = 900. \end{cases}$

Tìm mức thu nhập và lãi suất cân bằng.

Lời giải

Gọi ẩn. Gọi $Y$ (triệu đô la) là mức thu nhập cân bằng và $r$ là lãi suất cân bằng. Theo đề, ta có hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn:

$$\begin{cases} 0{,}06Y - 5\,000r = 240 \\ 0{,}06Y + 6\,000r = 900. \end{cases}$$

Giải hệ bằng phương pháp cộng đại số. Nhận thấy hệ số của $Y$ ở hai phương trình bằng nhau (đều là $0{,}06$), nên trừ từng vế của phương trình thứ hai cho phương trình thứ nhất để khử $Y$:

$$(0{,}06Y + 6\,000r) - (0{,}06Y - 5\,000r) = 900 - 240$$

$$11\,000r = 660$$

$$r = \dfrac{660}{11\,000} = 0{,}06.$$

Tìm $Y$. Thay $r = 0{,}06$ vào phương trình thứ nhất:

$$0{,}06Y - 5\,000 \cdot 0{,}06 = 240$$

$$0{,}06Y - 300 = 240$$

$$0{,}06Y = 540$$

$$Y = \dfrac{540}{0{,}06} = 9\,000.$$

Vậy hệ có nghiệm duy nhất $(Y; r) = (9\,000;\ 0{,}06)$.

Kiểm tra lại. Thay vào phương trình thứ hai: $0{,}06 \cdot 9\,000 + 6\,000 \cdot 0{,}06 = 540 + 360 = 900$ (đúng). Thay vào phương trình thứ nhất: $0{,}06 \cdot 9\,000 - 5\,000 \cdot 0{,}06 = 540 - 300 = 240$ (đúng).

Kết luận. Mức thu nhập cân bằng là $Y = 9\,000$ triệu đô la (tức 9 tỉ đô la) và lãi suất cân bằng là $r = 0{,}06$ (tức $6\%$).

Đáp số

Thu nhập cân bằng $Y = 9\,000$ triệu đô la; lãi suất cân bằng $r = 0{,}06$

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.