Giải Bài 1.13 trang 23 Chuyên đề Toán 12
Đề bài
Một chiếc hộp đựng ba tấm thẻ cùng loại ghi số 0, ghi số 1 và ghi số 2. Bạn An rút thẻ ba lần một cách độc lập, mỗi lần rút một tấm thẻ từ trong túi, ghi lại số trên tấm thẻ rồi trả lại thẻ vào hộp. Gọi $X$ là tổng ba số An nhận được sau ba lần rút thẻ. Lập bảng phân bố xác suất của $X$.
Lời giải
Phân tích phép thử.
Mỗi lần rút, An lấy ngẫu nhiên một trong ba thẻ ghi số $0,1,2$ rồi trả lại, nên mỗi lần rút số nhận được nhận một trong ba giá trị $0,1,2$ với xác suất bằng nhau là $\dfrac13$. Ba lần rút là độc lập, do đó mỗi bộ ba số $(a,b,c)$ với $a,b,c\in\{0,1,2\}$ đều có xác suất như nhau.
Số kết quả có thể xảy ra của ba lần rút là:
$$3\times 3\times 3 = 27.$$
Mỗi bộ $(a,b,c)$ có xác suất $\dfrac{1}{27}$.
Xác định giá trị của $X$.
Vì mỗi số nhỏ nhất là $0$ và lớn nhất là $2$ nên tổng $X=a+b+c$ nhận các giá trị:
$$X\in\{0,1,2,3,4,5,6\}.$$
Đếm số kết quả thuận lợi cho từng giá trị của $X$ (đếm số bộ $(a,b,c)$ có tổng bằng mỗi giá trị):
- $X=0$: chỉ $(0,0,0)$ — có $1$ bộ.
- $X=1$: các hoán vị của $(0,0,1)$ — có $3$ bộ.
- $X=2$: các hoán vị của $(0,0,2)$ và $(0,1,1)$ — có $3+3=6$ bộ.
- $X=3$: các hoán vị của $(0,1,2)$ và $(1,1,1)$ — có $6+1=7$ bộ.
- $X=4$: các hoán vị của $(0,2,2)$ và $(1,1,2)$ — có $3+3=6$ bộ.
- $X=5$: các hoán vị của $(1,2,2)$ — có $3$ bộ.
- $X=6$: chỉ $(2,2,2)$ — có $1$ bộ.
Kiểm tra: $1+3+6+7+6+3+1=27$ (đúng bằng tổng số kết quả).
Tính xác suất (lấy số kết quả thuận lợi chia cho $27$):
$$P(X=0)=\frac{1}{27},\quad P(X=1)=\frac{3}{27}=\frac19,\quad P(X=2)=\frac{6}{27}=\frac29,$$
$$P(X=3)=\frac{7}{27},\quad P(X=4)=\frac{6}{27}=\frac29,\quad P(X=5)=\frac{3}{27}=\frac19,\quad P(X=6)=\frac{1}{27}.$$
Bảng phân bố xác suất của $X$:
| $X$ | $0$ | $1$ | $2$ | $3$ | $4$ | $5$ | $6$ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| $P$ | $\dfrac{1}{27}$ | $\dfrac{3}{27}$ | $\dfrac{6}{27}$ | $\dfrac{7}{27}$ | $\dfrac{6}{27}$ | $\dfrac{3}{27}$ | $\dfrac{1}{27}$ |
Kiểm tra: Tổng các xác suất bằng $\dfrac{1+3+6+7+6+3+1}{27}=\dfrac{27}{27}=1$, thỏa mãn điều kiện của bảng phân bố xác suất.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
