Chuyên đề học tập Toán 12

Giải Bài 1.10 trang 22 Chuyên đề Toán 12

Bài 2. Phân bố Bernoulli và phân bố nhị thức   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong một lớp học có 6 bóng đèn hoạt động độc lập với nhau. Mỗi bóng có xác suất bị hỏng là 0,25. Gọi $X$ là số bóng sáng.
a) Gọi tên phân bố xác suất biến ngẫu nhiên $X$.
b) Biết rằng lớp học có đủ ánh sáng nếu có ít nhất 4 bóng sáng. Tính xác suất để lớp học đủ ánh sáng.
c) Tính kì vọng, phương sai và độ lệch chuẩn của $X$.

Lời giải

a) Gọi tên phân bố xác suất của $X$.

Mỗi bóng đèn có xác suất bị hỏng là $0{,}25$ nên xác suất mỗi bóng sáng là:
$$p = 1 - 0{,}25 = 0{,}75.$$

Có $6$ bóng đèn hoạt động độc lập, mỗi bóng chỉ có hai kết quả (sáng / hỏng) với cùng xác suất sáng $p = 0{,}75$. Gọi $X$ là số bóng sáng thì $X$ đếm số lần "thành công" (bóng sáng) trong $n = 6$ phép thử Bernoulli độc lập.

Vậy $X$ có phân bố nhị thức với tham số $n = 6$ và $p = 0{,}75$, kí hiệu:
$$X \sim B(6\,;\,0{,}75).$$

b) Xác suất để lớp học đủ ánh sáng.

Lớp đủ ánh sáng khi có ít nhất $4$ bóng sáng, tức là biến cố $X \ge 4$. Ta có:
$$P(X \ge 4) = P(X = 4) + P(X = 5) + P(X = 6),$$
trong đó $P(X = k) = C_6^k \, (0{,}75)^k \, (0{,}25)^{6-k}$.

$$P(X = 4) = C_6^4 (0{,}75)^4 (0{,}25)^2 = 15 \cdot 0{,}31640625 \cdot 0{,}0625 \approx 0{,}2966.$$
$$P(X = 5) = C_6^5 (0{,}75)^5 (0{,}25)^1 = 6 \cdot 0{,}2373046875 \cdot 0{,}25 \approx 0{,}3560.$$
$$P(X = 6) = C_6^6 (0{,}75)^6 (0{,}25)^0 = (0{,}75)^6 \approx 0{,}1780.$$

Do đó:
$$P(X \ge 4) \approx 0{,}2966 + 0{,}3560 + 0{,}1780 = 0{,}8306.$$

Vậy xác suất để lớp học đủ ánh sáng khoảng $0{,}8306$.

c) Kì vọng, phương sai và độ lệch chuẩn của $X$.

Vì $X \sim B(6\,;\,0{,}75)$ nên áp dụng các công thức cho phân bố nhị thức:

$$E(X) = np = 6 \cdot 0{,}75 = 4{,}5.$$
$$V(X) = np(1-p) = 6 \cdot 0{,}75 \cdot 0{,}25 = 1{,}125.$$
$$\sigma(X) = \sqrt{V(X)} = \sqrt{1{,}125} \approx 1{,}06.$$

Đáp số

$X \sim B(6\,;\,0{,}75)$ (phân bố nhị thức)$P(X \ge 4) \approx 0{,}8306$$E(X) = 4{,}5$; $V(X) = 1{,}125$; $\sigma(X) \approx 1{,}06$

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.