Giải Bài 3.15 trang 69 Chuyên đề Toán 12
Đề bài
Sẽ mất bao nhiêu năm để tiết kiệm được 100 triệu đồng nếu mỗi tháng bạn gửi 1 triệu đồng vào một tài khoản tích luỹ với lãi suất 6% một năm và được tính lãi kép hằng tháng?
Lời giải
Lãi suất theo tháng.
Lãi suất $6\%$ một năm, tính lãi kép hằng tháng nên lãi suất mỗi tháng là
$$r=\frac{6\%}{12}=0{,}5\%=0{,}005.$$
Thiết lập công thức (tổng cấp số nhân).
Mỗi tháng gửi $1$ triệu đồng vào tài khoản (khoản gửi tính vào cuối mỗi tháng). Ngay sau lần gửi thứ $n$:
- Khoản gửi ở tháng thứ nhất đã sinh lãi trong $n-1$ tháng, thành $(1{,}005)^{n-1}$ (triệu đồng);
- Khoản gửi ở tháng thứ hai đã sinh lãi trong $n-2$ tháng, thành $(1{,}005)^{n-2}$ (triệu đồng);
- …
- Khoản gửi ở tháng thứ $n$ chưa sinh lãi, là $1$ (triệu đồng).
Tổng số tiền tích luỹ được là tổng $n$ số hạng đầu của cấp số nhân có số hạng đầu $u_1=1$, công bội $q=1{,}005$:
$$T_n=1+1{,}005+(1{,}005)^2+\cdots+(1{,}005)^{n-1}=\frac{(1{,}005)^n-1}{1{,}005-1}=200\left[(1{,}005)^n-1\right]\ (\text{triệu đồng}).$$
Tìm $n$ để $T_n\ge 100$.
$$200\left[(1{,}005)^n-1\right]\ge 100\iff (1{,}005)^n\ge 1{,}5\iff n\ge \log_{1{,}005}1{,}5=\frac{\ln 1{,}5}{\ln 1{,}005}\approx 81{,}3.$$
Vì $n$ nguyên dương nên $n=82$.
Thử lại.
- Với $n=81$: $T_{81}=200\left[(1{,}005)^{81}-1\right]\approx 200\cdot 0{,}4978\approx 99{,}56$ (triệu đồng) $<100$, chưa đủ.
- Với $n=82$: $T_{82}=200\left[(1{,}005)^{82}-1\right]\approx 200\cdot 0{,}5053\approx 101{,}05$ (triệu đồng) $\ge 100$, đạt.
Kết luận. Cần ít nhất $82$ tháng, mà $82=6\cdot 12+10$ nên $82$ tháng bằng $6$ năm $10$ tháng. Vậy mất khoảng $7$ năm (chính xác là $6$ năm $10$ tháng) để tiết kiệm được $100$ triệu đồng.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
