Giải Luyện tập 3 trang 19 Chuyên đề Toán 12
Đề bài
Khi tham gia một trò chơi, người chơi gieo một con xúc xắc cân đối, đồng chất một cách độc lập liên tiếp 5 lần. Mỗi lần gieo nếu số chấm xuất hiện lớn hơn 4 thì người chơi được 10 điểm. Tính xác suất để người chơi nhận được ít nhất 30 điểm.
Lời giải
Phân tích bài toán
Gieo con xúc xắc cân đối, đồng chất. Số chấm lớn hơn $4$ nghĩa là xuất hiện mặt $5$ hoặc mặt $6$. Xác suất mỗi lần gieo được điểm là:
$$p = P(\text{số chấm} > 4) = \frac{2}{6} = \frac{1}{3}.$$
Gọi $X$ là số lần (trong $5$ lần gieo) mà số chấm xuất hiện lớn hơn $4$. Vì $5$ lần gieo độc lập và mỗi lần có cùng xác suất thành công $p = \dfrac{1}{3}$, nên $X$ tuân theo phân bố nhị thức:
$$X \sim B\left(5;\ \frac{1}{3}\right),\qquad P(X=k) = C_5^k\left(\frac{1}{3}\right)^k\left(\frac{2}{3}\right)^{5-k}.$$
Mỗi lần thành công được $10$ điểm, nên số điểm người chơi nhận được là $10X$. Yêu cầu nhận ít nhất $30$ điểm tương đương:
$$10X \ge 30 \iff X \ge 3.$$
Tính xác suất
$$P(X \ge 3) = P(X=3) + P(X=4) + P(X=5).$$
- $P(X=3) = C_5^3\left(\dfrac{1}{3}\right)^3\left(\dfrac{2}{3}\right)^2 = 10\cdot\dfrac{1}{27}\cdot\dfrac{4}{9} = \dfrac{40}{243}.$
- $P(X=4) = C_5^4\left(\dfrac{1}{3}\right)^4\left(\dfrac{2}{3}\right)^1 = 5\cdot\dfrac{1}{81}\cdot\dfrac{2}{3} = \dfrac{10}{243}.$
- $P(X=5) = C_5^5\left(\dfrac{1}{3}\right)^5 = \dfrac{1}{243}.$
Do đó:
$$P(X \ge 3) = \frac{40}{243} + \frac{10}{243} + \frac{1}{243} = \frac{51}{243} = \frac{17}{81} \approx 0{,}21.$$
Kết luận: Xác suất để người chơi nhận được ít nhất $30$ điểm là $\dfrac{17}{81} \approx 0{,}21.$
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.
