Giải Câu hỏi 1 trang 24 Chuyên đề Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Xác định vấn đề: Các cụm từ được nêu trong đề chính là những đề mục (luận điểm chính) mà tác giả bài viết dùng để tổ chức nội dung nghiên cứu. Căn cứ vào hệ thống đề mục này, ta có thể suy ra phạm vi (giới hạn) nghiên cứu của bài viết về tiểu thuyết *Ông già và biển cả*.

a) Phạm vi nghiên cứu được xác định qua các phương diện cụ thể

Bài viết không bao quát toàn bộ mọi khía cạnh của tác phẩm mà chỉ tập trung vào một số phương diện then chốt tạo nên giá trị đặc sắc của tiểu thuyết, gồm:

- Nhan đề "Ông già và biển cả": tìm hiểu ý nghĩa gợi mở từ nhan đề (mối quan hệ giữa con người – ông già Xan-ti-a-gô và thiên nhiên – biển cả), coi đây là điểm khởi đầu để khám phá tư tưởng tác phẩm.
- Cốt truyện và điểm nhìn: nghiên cứu phương diện nghệ thuật tự sự – cách tổ chức câu chuyện (hành trình ra khơi, chinh phục và mất con cá kiếm) và nghệ thuật trần thuật, cách lựa chọn điểm nhìn để kể chuyện.
- Hiện thực và biểu tượng: nghiên cứu tính đa nghĩa của tác phẩm – lớp nghĩa hiện thực (cuộc mưu sinh, cuộc chiến của người đánh cá) và lớp nghĩa biểu tượng, hàm ẩn (nguyên lí "tảng băng trôi", triết lí về con người và số phận).

b) Kết luận về phạm vi nghiên cứu

Các đề mục trên cho biết bài viết có phạm vi nghiên cứu tương đối tập trung, có chọn lọc: đi vào những yếu tố nội dung tư tưởng và nghệ thuật tiêu biểu nhất của *Ông già và biển cả* – từ gợi ý của nhan đề, qua nghệ thuật kể chuyện (cốt truyện, điểm nhìn), đến chiều sâu ý nghĩa (quan hệ hiện thực – biểu tượng). Đây là những phương diện làm nổi bật giá trị và phong cách nghệ thuật đặc trưng của Hê-minh-uê, chứ bài viết không nghiên cứu toàn diện mọi mặt (như tiểu sử tác giả, hoàn cảnh sáng tác, so sánh với các tác phẩm khác…). Nhờ giới hạn phạm vi như vậy, vấn đề nghiên cứu trở nên rõ ràng, tập trung và có chiều sâu.