Giải Bài 1 trang 68 Chuyên đề Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Yêu cầu của đề: Xác định những thao tác khoa học cơ bản mà các nhà nghiên cứu, lí luận thường thực hiện khi nghiên cứu tổng quan phong cách sáng tác của một trường phái văn học.

Để có cái nhìn tổng quan về phong cách của một trường phái, người nghiên cứu thường lần lượt tiến hành các thao tác sau:

a) Khảo sát, tập hợp và hệ thống hoá tư liệu: Xác định phạm vi trường phái (thời gian, không gian, đội ngũ tác giả), sưu tầm các tuyên ngôn nghệ thuật, các tác giả và tác phẩm tiêu biểu làm cơ sở dữ liệu cho việc nghiên cứu.

b) Phân tích, đối chiếu – so sánh: Đọc, phân tích các hiện tượng văn học của trường phái; so sánh giữa các tác giả, tác phẩm trong cùng trường phái và so sánh với các trường phái khác để phát hiện những nét chung, lặp lại, có tính ổn định về tư tưởng thẩm mĩ và hình thức nghệ thuật.

c) Khái quát, tổng hợp thành đặc trưng phong cách: Từ những nét chung đã phát hiện, khái quát, hệ thống hoá thành những đặc điểm cốt lõi, nổi bật tạo nên diện mạo (phong cách) riêng của trường phái.

d) Lí giải cơ sở hình thành: Cắt nghĩa nguồn gốc của phong cách trong mối liên hệ với hoàn cảnh lịch sử – xã hội – văn hoá, với quan niệm nghệ thuật và đời sống tư tưởng của thời đại sinh ra trường phái đó.

e) Đánh giá vị trí, ý nghĩa và giới hạn: Xác định đóng góp, ảnh hưởng của trường phái đối với tiến trình văn học, đồng thời chỉ ra những hạn chế hoặc giới hạn lịch sử của nó.

Kiểm tra lại: Năm thao tác trên tạo thành một quy trình hợp lí đi từ *tập hợp tư liệu → phân tích, so sánh → khái quát đặc trưng → lí giải → đánh giá*, đúng với trình tự nghiên cứu một trường phái văn học được trình bày trong chuyên đề.