Giải Câu hỏi trang 64 Chuyên đề Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Xác định vấn đề: Câu hỏi yêu cầu chỉ ra những phương diện tiêu biểu (nội dung – tư tưởng – nghệ thuật) khiến tiểu thuyết *Nhà thờ Đức Bà Pa-ri* (Vích-to Huy-gô) trở thành tác phẩm kết tinh và thể hiện đậm nét những chủ đề lớn của chủ nghĩa lãng mạn (khát vọng tự do – cá nhân, tương phản – đối lập, cái phi thường – kỳ vĩ, tình yêu và số phận con người, tinh thần nhân đạo). Có thể trình bày theo các ý sau:

a) Đề cao con người cá nhân với thế giới nội tâm mãnh liệt, phi thường

Đây là chủ đề trung tâm của chủ nghĩa lãng mạn. Trong tác phẩm, mỗi nhân vật là một thế giới cảm xúc bão táp, được đẩy đến cực điểm: nàng Ét-xmê-ran-đa trong trắng, giàu lòng trắc ẩn; Ca-di-mô-đô xấu xí, dị dạng nhưng có trái tim cao thượng, biết yêu và biết hy sinh; phó giáo chủ Phrô-lô bị đam mê cuồng dại giày vò đến biến chất. Nhân vật lãng mạn không phải "con người trung bình" mà là con người khác thường, mang cảm xúc lớn, số phận đặc biệt — đúng với lý tưởng thẩm mỹ lãng mạn.

b) Nghệ thuật tương phản, đối lập được đẩy đến cực độ

Huy-gô là bậc thầy của thủ pháp tương phản — nguyên tắc mĩ học tiêu biểu nhất của trường phái. Sự tương phản diễn ra trên nhiều bình diện: giữa cái đẹp và cái xấu (nhan sắc Ét-xmê-ran-đa >< diện mạo Ca-di-mô-đô), giữa hình thức và bản chất (Ca-di-mô-đô xấu người – đẹp nết; Phrô-lô khoác áo tu hành – tâm hồn nhơ bẩn), giữa ánh sáng và bóng tối, cao cả và thấp hèn. Chính sự đối lập gay gắt ấy làm nổi bật tư tưởng: cái đẹp đích thực nằm ở tâm hồn, không ở dáng vẻ bên ngoài.

c) Cảm hứng về cái phi thường, kỳ vĩ và không gian – thời gian đặc biệt

Tác phẩm dựng lên một không gian kỳ vĩ, cổ kính, hoành tráng là nhà thờ Đức Bà Pa-ri thời trung cổ. Kiến trúc Gô-tích đồ sộ vừa là bối cảnh, vừa như một "nhân vật", biểu tượng cho vẻ đẹp trường tồn của nghệ thuật và của khát vọng con người. Việc lựa chọn bối cảnh quá khứ xa xăm, khung cảnh nhà thờ uy nghiêm, những sự kiện dữ dội thể hiện rõ cảm hứng lãng mạn hướng tới cái lớn lao, khác thường, thoát khỏi cái tầm thường của đời sống hằng ngày.

d) Khát vọng tự do và tinh thần nhân đạo sâu sắc

Tác phẩm bênh vực những con người dưới đáy xã hội, bị khinh miệt, ruồng bỏ (cô gái Di-gan, kẻ tật nguyền, đám dân nghèo "vương quốc ăn mày"), lên án cường quyền và thần quyền giả dối. Qua đó, nhà văn khẳng định giá trị và quyền được sống, được yêu thương của con người, đề cao lòng vị tha, đức hy sinh — chính là chủ đề nhân đạo và khát vọng tự do lớn lao mà chủ nghĩa lãng mạn theo đuổi.

đ) Tình yêu và số phận bi kịch của con người

Câu chuyện xoay quanh những mối tình đơn phương, mãnh liệt và bi thảm, dẫn tới cái chết. Số phận nghiệt ngã, kết cục đau thương thể hiện đậm chất bi kịch lãng mạn — nơi khát vọng cao đẹp của cá nhân xung đột dữ dội với hoàn cảnh và định kiến xã hội.

Kết luận: Bằng hệ thống nhân vật khác thường, thủ pháp tương phản đẩy đến cực độ, không gian kỳ vĩ và cảm hứng nhân đạo – tự do mãnh liệt, *Nhà thờ Đức Bà Pa-ri* là tác phẩm tiêu biểu, kết tinh trọn vẹn những chủ đề lớn của chủ nghĩa lãng mạn, xứng đáng là kiệt tác đại diện cho trường phái này.