Giải Câu 3 trang 45 Chuyên đề Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Câu 3 (trang 45) — Chọn ca khúc để biểu diễn và hình dung phong cách trình bày

Đây là câu hỏi mở, yêu cầu nêu lựa chọn cá nhân kèm lí giải và hình dung cụ thể về cách biểu diễn. Dưới đây là một phương án tham khảo (mỗi người có thể chọn ca khúc còn lại nếu thấy hợp với chất giọng và sở thích của mình).

a) Chọn ca khúc và lí do lựa chọn

Tôi chọn thể hiện ca khúc *Thuyền và biển* do Phan Huỳnh Điểu phổ nhạc.

- Bản phổ của Phan Huỳnh Điểu giữ được gần trọn vẹn mạch cảm xúc và nhiều câu thơ nguyên vẹn của Xuân Quỳnh, giai điệu tha thiết, dàn trải, giàu chất trữ tình — rất hợp để bộc lộ tình yêu nồng nàn, chân thành mà cũng đầy khắc khoải, lo âu của người phụ nữ trong thơ.
- Cấu trúc bài hát có sự chuyển từ kể chuyện ("Từ ngày nào chẳng biết…") đến cao trào bộc bạch ("Nếu phải cách xa anh / em chỉ còn bão tố"), tạo không gian cho người hát thể hiện được sự tăng tiến cảm xúc, phù hợp với chất giọng và mong muốn truyền cảm của tôi.
- Giai điệu mềm mại, luyến láy nhiều nên tôn được sắc thái nữ tính, sâu lắng — điều tôi muốn gửi gắm khi biểu diễn.

b) Hình dung và miêu tả phong cách biểu diễn

- *Không gian, bối cảnh:* một sân khấu nhỏ hoặc đêm nhạc thính phòng, ánh sáng dịu màu xanh biển, phía sau là hình ảnh sóng và cánh buồm mờ ảo, gợi không gian "thuyền và biển".
- *Trang phục:* áo dài hoặc trang phục màu xanh — trắng nhã nhặn, gợi màu của biển và sự trong trẻo của tình yêu.
- *Cách hát (thanh nhạc):* mở đầu hát nhẹ, chậm rãi, giọng thủ thỉ như đang kể một câu chuyện tình; đến đoạn "Chỉ có thuyền mới hiểu / biển mênh mông nhường nào" thì nâng dần cường độ, ngân nga tha thiết; đẩy tới cao trào ở "Những đêm trăng hiền từ… / Nếu phải cách xa anh…" bằng giọng mạnh, day dứt rồi lắng lại, buông nhẹ ở câu kết để dư âm còn ngân.
- *Biểu cảm, hình thể:* ánh mắt và nét mặt thay đổi theo mạch cảm xúc — dịu dàng khi kể, rạo rực khi yêu, xao xuyến, lo âu khi nói về xa cách; động tác tay khoan thai, hướng ra không gian như đang trò chuyện cùng "biển", tránh động tác thừa để giữ sự lắng đọng.
- *Hòa âm, phối khí:* đệm piano hoặc guitar mộc ở đoạn đầu, thêm dàn dây (violin, cello) ở cao trào để tăng độ dạt dào, rồi thu về mộc mạc ở đoạn kết.
- *Thông điệp muốn truyền tải:* làm nổi bật vẻ đẹp của một tình yêu mãnh liệt, thủy chung nhưng cũng đầy trăn trở — đúng tinh thần thơ Xuân Quỳnh.

*Lưu ý:* Nếu chọn bản của Hữu Xuân, người biểu diễn nên khai thác chất giai điệu khỏe khoắn, phóng khoáng hơn, hợp với sân khấu rộng và cách hát bay bổng, mạnh mẽ.