Giải Câu 4 trang 43 Chuyên đề Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Câu 4 (trang 43) – Nhận xét về sự tương phản ánh sáng trong bức tranh *Rô-mê-ô và Giu-li-ét* (Phranh Bơ-nát Đích-xi)

a) Sự tương phản ánh sáng giữa phần bên trái và phần bên phải của bức tranh

- Phần bên phải (nơi có Rô-mê-ô và Giu-li-ét đang từ biệt trên ban công) là vùng sáng nhất của bức tranh. Ánh sáng ban mai ửng hồng, dịu và ấm, dồn tụ vào hai nhân vật: gương mặt, trang phục, vòng tay ôm của họ đều được chiếu rọi, nổi bật lên trên nền tường và khung cửa. Ánh sáng ấy làm cho khoảnh khắc bên nhau trở nên lung linh, ấm áp, thơ mộng.
- Phần bên trái (khoảng không gian mở ra phía thành phố Vê-rô-na, con đường Rô-mê-ô sắp phải đi) lại chìm trong bóng tối, lạnh lẽo và mờ xám. Cảnh vật nhòe đi, thiếu chi tiết, gợi cảm giác xa vắng, hun hút và bất định.
- Như vậy, hoạ sĩ đã tạo một trục tương phản sáng – tối rõ rệt theo chiều ngang: bên phải rực sáng – ấm – gần; bên trái tối – lạnh – xa. Chính hiệu ứng ánh sáng độc đáo này khiến ánh mắt người xem lập tức bị hút về đôi tình nhân, đồng thời cảm nhận được một ranh giới vô hình đang chia cắt không gian.

b) Liên hệ với vở kịch – suy nghĩ mà sự tương phản không gian gợi ra

- Vùng sáng bên phải tượng trưng cho thế giới của tình yêu, của hạnh phúc và sự sống mà Rô-mê-ô và Giu-li-ét đang níu giữ trong giây phút cuối cùng bên nhau (cảnh chia tay sau đêm tân hôn, trước khi Rô-mê-ô bị đày khỏi Vê-rô-na). Đó là khoảnh khắc đẹp nhưng ngắn ngủi, mong manh.
- Vùng tối bên trái tượng trưng cho thế giới của thù hận, chia li và cái chết đang chờ phía trước: mối thù hai dòng họ Môn-ta-ghiu và Ca-piu-lét, lệnh trục xuất, và số phận bi kịch không thể tránh khỏi của họ. Con đường tối thẫm mà Rô-mê-ô phải bước vào chính là con đường dẫn tới bi kịch.
- Sự tương phản ánh sáng vì thế cụ thể hoá xung đột cơ bản của vở kịch: đối lập giữa tình yêu và hận thù, giữa ánh sáng của khát vọng tự do, hạnh phúc và bóng tối của định kiến, thù hận vây bủa. Đôi tình nhân đứng ngay trên đường ranh giới ấy, được ánh sáng nâng niu nhưng lại sắp bị bóng tối nuốt chửng.
- Từ đó, bức tranh gợi lên niềm xót thương và sự trân trọng: tình yêu trong sáng, mãnh liệt của Rô-mê-ô và Giu-li-ét càng rực rỡ bao nhiêu thì càng làm nổi bật bấy nhiêu sự tàn nhẫn của hoàn cảnh đang đẩy họ tới chia lìa. Đồng thời nó cũng khẳng định sức mạnh của tình yêu – dù nhỏ bé, vẫn toả sáng giữa bóng tối của thù hận, để lại dư âm nhân văn sâu sắc đúng với tinh thần bi kịch của Sếch-xpia.