Giải Câu 3 trang 43 Chuyên đề Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Bức tranh _Rô-mê-ô và Giu-li-ét_ (Phranh Bơ-nát Đích-xi) và mối liên hệ với vở kịch của Sếch-xpia

a) Bối cảnh và tư thế chung của hai nhân vật

Bức tranh tái hiện khoảnh khắc hai người yêu nhau ôm nhau lần cuối trên chiếc ban công cao, trong ánh sáng mờ tỏ của buổi bình minh vừa rạng. Bên cạnh họ là chiếc thang dây buông xuống — chi tiết cho thấy Rô-mê-ô sắp phải trèo xuống để ra đi. Hai nhân vật được đặt ở trung tâm, thân hình quấn quýt, gương mặt kề sát nhau trong một nụ hôn/cái ôm bịn rịn, tạo nên một khối hình khép kín gợi sự gắn bó không muốn rời.

b) Hoạt động của Rô-mê-ô

Rô-mê-ô đang trong tư thế _vừa ở lại vừa phải ra đi_: một chân đã bước về phía chiếc thang, thân người hơi nghiêng xuống, nhưng đầu vẫn quay lại, vòng tay ôm ghì lấy Giu-li-ét và cúi xuống hôn nàng. Cử chỉ ấy diễn tả sự níu kéo, quyến luyến, dùng dằng không nỡ dứt áo — con người của tình yêu đang bị giằng xé bởi lệnh trục xuất phải rời khỏi thành Vê-rô-na.

c) Hoạt động của Giu-li-ét

Giu-li-ét trong bộ y phục trắng mỏng của buổi sớm, ngả người, vươn tay ôm choàng lấy Rô-mê-ô như muốn giữ chàng ở lại thêm giây lát. Gương mặt nàng áp vào người yêu, biểu lộ nỗi lưu luyến, khát khao và cả linh cảm chia lìa. Dáng vẻ chủ động níu giữ ấy cho thấy một Giu-li-ét mạnh mẽ, đắm say, dám sống hết mình cho tình yêu.

d) Liên hệ với hình ảnh hai nhân vật trong vở kịch của Sếch-xpia

Khoảnh khắc trong tranh gợi trực tiếp đến _cảnh chia tay lúc rạng đông_ (Hồi III) — sau đêm tân hôn, hai người phải xa nhau vì Rô-mê-ô bị trục xuất. Đó cũng chính là cảnh có lời thoại nổi tiếng khi Giu-li-ét cố níu giữ, khẳng định tiếng chim vừa hót là _họa mi_ của đêm chứ chưa phải _sơn ca_ báo sáng, để Rô-mê-ô được nán lại. Bức tranh khắc họa đúng những phẩm chất mà Sếch-xpia dựng nên: một tình yêu mãnh liệt, say đắm, bất chấp hận thù dòng họ; đồng thời ánh bình minh chia cắt và chiếc thang buông xuống lại nhuốm màu dự cảm bi kịch — sự gắn bó càng tha thiết thì chia lìa càng đau đớn, báo trước kết cục thương tâm của đôi tình nhân. Nhờ ngôn ngữ hội họa (ánh sáng, tư thế, đường nét), Đích-xi đã "dịch" thành công tinh thần và cảm xúc của văn bản kịch sang một hình tượng thị giác cô đọng, giàu sức gợi.

Nhận xét khái quát: Bức tranh chọn đúng một khoảnh khắc giàu kịch tính (giây phút chia tay), qua tư thế ôm ghì – níu giữ – dùng dằng của hai nhân vật mà làm nổi bật vẻ đẹp và bi kịch của tình yêu Rô-mê-ô – Giu-li-ét trong nguyên tác Sếch-xpia.