0912 699 269

Công ty phần mềm ứng dụng Hà Nội - HanoiSoft

Quản lý thư viện điện tử -

Liên hệ: 0912 699 269  Đăng nhập  Đăng ký

Trí Não Bất Bại

“Quá đát.” “Gần đất xa trời.” “Xế chiều.” “Hưu trí.” Những ngôn từ này cho thấy một sự ngộ nhận dai dẳng rằng tuổi tác là một trải nghiệm tiêu cực và tuổi già êm đẹp chẳng có gì khác ngoài việc làm chậm tiến trình suy thoái tất yếu của thân và tâm. Thật là sai lầm. Một số tặng phẩm quý giá nhất trong cuộc sống chỉ có thể đến bằng tuổi tác: Sự uyên bác, chẳng hạn, và sự tinh thông biết bao địa hạt kinh nghiệm khác của con người đều đòi hỏi hàng chục năm học hỏi. Tuổi tác là lúc con người đầy ắp những kinh nghiệm tích cực, và tuổi cao niên cũng là lúc để khai thác và thể hiện tiềm năng tích cực lớn lao mà mỗi chúng ta đều có, nhằm tiến hóa, thương yêu và hạnh phúc. Tất nhiên, tuổi tác cũng mang lại những thách thức và tổn thất..." Cuốn sách Trí Não Bất Bại (The Mature Mind) của tiến sĩ Gene D. Cohen là cuốn sách đầu tiên công bố một cách súc tích các khám phá đầy bất ngờ về não bộ và tuổi tác, mang lại tin vui thật sự cho những ai quan tâm đến hoạt động trí não, nhất là những người cao niên. Bằng lối mô tả thật cô đọng và đặc sắc về các thành tựu mới nhất của ngành thần kinh học, cùng với những câu chuyện minh họa lý thú và các ca nghiên cứu điển hình, ông đã giúp độc giả thay đổi hoàn toàn cái nhìn về tuổi tác và trí não, hiểu được bản thân và những người xung quanh, và có thể tự đề ra các chiến lược để hoàn thiện cá nhân. *** Trước tiên, tôi muốn cám ơn sự hỗ trợ và kiên nhẫn đầy ân cần từ gia đình tôi trong thời gian tôi soạn sách này. Thực tế là trong suốt mười tháng này tôi đang hồi phục sau khi bị gãy xương đùi và phải giải phẫu hai lần, điều đó càng khiến cho cho sự ủng hộ của gia đình trở nên bội phần quý giá. Vợ tôi, Wendy Miller, và con gái tôi, Eliana, thật phi thường trong thời gian qua, và con trai tôi, Alex, cùng vợ, Kate, và hai cháu gái của tôi – Ruby và Lucy – cũng là một sự cổ vũ tuyệt vời từ nơi xa, ở Camden, Maine. Tôi cũng muốn cám ơn những lời khuyên, sự trợ giúp và khích lệ vô giá mà Teresa Barker dành cho tôi trong quá trình lên kế hoạch, phác thảo sơ bộ và soạn thảo cuốn sách. Tôi cũng hết sức biết ơn Stephen Braun, người đã cộng tác rất chặt chẽ với tôi để giúp bản thảo cuối cùng đi đến đích, góp phần cực kỳ quan trọng trong việc bản thảo đạt chất lượng và kịp thời hạn. Tôi cũng rất biết ơn Gail Ross, đại diện xuất bản của tôi, người đã nỗ lực để kết nối tôi với Basic Books và tiếp tục hỗ trợ để mọi việc diễn ra suôn sẻ. Và tôi cũng biết ơn rất nhiều với Howard Yoon, người đã làm việc cần mẫn với Gail trong suốt quá trình này. Cảm ơn Jo Ann Miller, biên tập viên sách của tôi tại Basic Books, người đã làm việc chặt chẽ với tôi, luôn luôn nhanh nhẹn và tận tình trả lời các câu hỏi, giải quyết vấn đề và thúc đẩy công việc. Xin gửi lời tri ân sâu sắc đến các nhà bảo trợ những cuộc nghiên cứu chủ chốt tôi mô tả trong sách này. Tổ chức Atlantic Philanthropies (USA) Inc. đã hỗ trợ Nghiên cứu Hưu niên Thế kỷ 21. Cùng với Quỹ Helen Bader, họ cũng hỗ trợ biên soạn và đánh giá danh mục sách thiếu nhi đã chọn (để trẻ em có cái nhìn tích cực về sự lão hóa). Nghiên cứu Tính sáng tạo và Cao niên đã được hỗ trợ bởi sáu nhà bảo trợ, dẫn đầu bởi Quỹ Bảo trợ Nghệ thuật Quốc gia (NEA). Năm nhà bảo trợ kia là Trung tâm Dịch vụ Sức khỏe Tâm thần thuộc Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ, Viện Sức khỏe Tâm thần tại Viện Y tế Quốc gia, AARP, Quỹ Stella và Charles Guttman và Quỹ Nghiên cứu Âm nhạc Quốc tế. Về cuộc nghiên cứu này, xin đặc biệt cám ơn Paula Terry, cán bộ dự án tại NEA. Sau khi cuốn sách Thời sáng tạo của tôi ra đời, Paula, người đứng đầu Văn phòng Chương trình Tiếp cận và điều phối các dự án về lão hóa tại Quỹ Bảo trợ Nghệ thuật Quốc gia, đã đọc và quan tâm đến phần tóm tắt của cuộc nghiên cứu về tác động của sự biểu đạt sáng tạo đối với sức khỏe ở tuổi cao niên. Quỹ bảo trợ này từ lâu đã cam kết đưa toàn bộ các loại hình nghệ thuật đến với những người không đủ điều kiện tiếp cận, gồm cả người lớn tuổi. Nhận thấy phần dữ liệu ít ỏi ấy đã đề cập đến tác động của các chương trình nghệ thuật chuyên nghiệp đối với người lớn tuổi, Paula đã khuyến khích tôi soạn định hướng cho một cuộc nghiên cứu và nộp đề xuất cho Quỹ. Tôi cũng xin cám ơn Quỹ Small-Alper Family đã đóng góp cho quá trình biên soạn cuốn sách này. Cuối cùng, tôi muốn bày tỏ sự tri ân đặc biệt với các đồng nghiệp của tôi tại ba địa bàn nghiên cứu trong Nghiên cứu Tính sáng tạo và Cao niên mà tôi đã dẫn dắt. Jeanne Kelly, thuộc Trường Âm nhạc Levine, giữ vai trò giám đốc nghệ thuật khu vực Washington, D.C., một phần của cuộc nghiên cứu. Jeff Chapline, người đứng đầu Trung tâm Cao niên và Thanh niên trong Nghệ thuật (CEYA), chỉ đạo khu vực San Francisco. Susan Perlstein, người đứng đầu tổ chức Người cao niên Chia sẻ Nghệ thuật (ESTA), chỉ đạo khu vực Brooklyn và chia sẻ các phát hiện quan trọng của Nghiên cứu về Tính sáng tạo và Cao niên với Trung tâm Quốc gia về Cao niên Sáng tạo (NCCA), mà bà cũng là người lãnh đạo, để thúc đẩy việc đưa các kết quả nghiên cứu vào ứng dụng thực tiễn trong các chương trình nghệ thuật cộng đồng trên cả nước. Làm việc với những đồng nghiệp tuyệt vời này giống như được đứng trong một đội hình lý tưởng. *** Trở ngại lớn nhất đối với hành trình khám phá không phải là sự dốt nát – mà là ảo tưởng về sự hiểu biết. • Daniel J. Boorstin “Quá đát.” “Gần đất xa trời.” “Xế chiều.” “Hưu trí.” Những ngôn từ này cho thấy một sự ngộ nhận dai dẳng rằng tuổi tác là một trải nghiệm tiêu cực và tuổi già êm đẹp chẳng có gì khác ngoài việc làm chậm tiến trình suy thoái tất yếu của thân và tâm. Thật là sai lầm. Một số tặng phẩm quý giá nhất trong cuộc sống chỉ có thể đến bằng tuổi tác: Sự uyên bác, chẳng hạn, và sự tinh thông biết bao địa hạt kinh nghiệm khác của con người đều đòi hỏi hàng chục năm học hỏi. Tuổi tác là lúc con người đầy ắp những kinh nghiệm tích cực, và tuổi cao niên cũng là lúc để khai thác và thể hiện tiềm năng tích cực lớn lao mà mỗi chúng ta đều có, nhằm tiến hóa, thương yêu và hạnh phúc. Tất nhiên, tuổi tác cũng mang lại những thách thức và tổn thất. Nữ diễn viên Bette Davis từng có câu châm biếm nổi tiếng, “Tuổi tác không dành cho những ai yếu đuối”. Mắt có thể mờ, tai có thể ngễnh ngãng, bạn bè có thể lìa trần hoặc không thể đi lại. Tất cả những điều này đều là sự thật, nhưng không phải toàn bộ sự thật. Từ xưa đến nay, khoa học và văn hóa trong xã hội phương Tây tập trung hoàn toàn vào những mặt tiêu cực của sự lão hóa và phớt lờ mặt tích cực. Đã đến lúc phải có một mô hình tốt đẹp hơn, đích thực hơn và giàu cảm hứng hơn – không phải một nhãn quan màu hồng, mọi thứ đều tuyệt vời, mà một cái nhìn chân thực để ghi nhận thực tế khó khăn của tuổi tác đồng thời tôn vinh những lợi ích, niềm vui và thành quả nó mang lại. Với cuốn sách này, tôi muốn phá vỡ ảo tưởng “kiến thức” về lão hóa dựa trên lý luận sai lầm, thiếu nghiên cứu và định kiến về bệnh tật và bệnh lý. Quan điểm tích cực của tôi về quá trình lão hóa xuất phát từ kết quả tiên tiến trong nghiên cứu khoa học cũng như kinh nghiệm của riêng tôi trong vai trò bác sĩ tâm thần, với hơn 35 năm điều trị cho những người cao niên và gia đình của họ. Các kết quả nghiên cứu mới nhất rất đáng khích lệ và quan trọng. Việc chối bỏ hoặc xem thường tiềm năng tích cực của quá trình lão hóa sẽ khiến người ta không nhận thức được trọn vẹn tài năng, trí tuệ và cảm xúc của chính mình. Khi ta kỳ vọng tuổi tác sẽ đến cùng với một sự tiến hóa, sự tiến hóa ấy sẽ được vun đắp. Chúng ta vẫn còn một chặng đường dài để làm chuyển biến nhận thức này, nhưng tôi hy vọng cuốn sách này sẽ là chất xúc tác mạnh mẽ để tạo nên sự thay đổi theo chiều hướng đó. Khoa học mới, những chân trời mới Một số nghiên cứu thú vị nhất hậu thuẫn cho quan niệm tích cực về lão hóa được lấy từ các nghiên cứu gần đây về não bộ và trí tuệ. Phần lớn các nghiên cứu lão hóa được tiến hành trong thế kỷ 20 đều nhấn mạnh việc cải thiện sức khỏe cho cơ thể lão hóa. Kết quả là tuổi thọ và sức khỏe tổng thể được cải thiện đáng kể trong thực tế. Nghiên cứu lão hóa vào đầu thế kỷ 21, ngược lại, đã diễn ra với trọng tâm nhấn mạnh rõ nét vào việc cải thiện sức khỏe tinh thần. Hàng chục kết quả nghiên cứu mới đã làm đảo lộn quan niệm cho rằng não cao tuổi không còn sức tiếp thu. Kết quả chỉ ra rằng não cao tuổi không những tiếp thu tốt mà thật ra, đối với nhiều công việc trí óc, còn tốt hơn cả não bộ trẻ tuổi. Thông tin trọng đại ở đây là não bộ linh hoạt hơn và thích ứng hơn rất nhiều so với những gì mọi người từng nghĩ. Não không những giữ nguyên khả năng tạo ký ức mới, vốn đòi hỏi khởi tạo các kết nối mới giữa các tế bào não, mà còn sinh ra những tế bào não hoàn toàn mới – một phát hiện choáng váng và đầy hứa hẹn. Chúng ta cũng biết được rằng não bộ lớn tuổi có thể xử lý thông tin một cách rất khác so với não bộ trẻ tuổi. Những người lớn tuổi có thể sử dụng cả hai bán cầu não để làm việc trong khi những người trẻ tuổi chỉ sử dụng một bên. Nhiều công trình khoa học cũng khẳng định cơ chế “càng dùng càng tốt”: Trí óc phát triển mạnh mẽ hơn khi bị thách thức, hệt như cơ bắp được luyện tập thì cường tráng. Nhưng não bộ không phải là bộ phận duy nhất có tiềm năng lớn lao hơn ta tưởng. Tính cách, tính sáng tạo và “các thể” tâm lý của ta vẫn tiếp tục phát triển suốt đời. Điều này giờ đây nghe thật hiển nhiên, nhưng suốt nhiều thập kỷ các nhà khoa học nghiên cứu hành vi con người đã không đồng tình quan điểm này. Thật ra, trước cuối thế kỷ 20, người ta không mấy chú ý đến sự phát triển tâm lý trong nửa sau cuộc đời, và mỗi khi quan tâm, họ thường rút ra những kết luận sai lầm. Ví dụ, Sigmund Freud, người có ảnh hưởng lớn đến lý thuyết tâm lý học, đã nói thế này về người cao niên: “Vào khoảng 50 tuổi, như một quy luật, các tiến trình trí não thiếu độ đàn hồi, vốn là nền tảng của trị liệu. Người già không còn đào luyện được nữa”. Trớ trêu thay, Freud khẳng định điều này vào năm 1907, khi ông 51 tuổi, và một số tác phẩm vĩ đại nhất của ông đã được viết sau tuổi 65. Chưa hết, Oedipus Rex của Sophocles, kiệt tác mà Freud dựa vào để hình thành lý thuyết phân tâm học tiên phong của mình, được viết khi kịch tác gia Hy Lạp này 71 tuổi. Freud không phải là người tiên phong duy nhất nói sai về lão hóa. Jean Piaget, người đã có công lớn giúp chúng ta hiểu về sự phát triển nhận thức, đã kết thúc phần mô tả của ông về quá trình phát triển trí tuệ bằng khái niệm ông gọi là “thao tác hình thức”, loại tư duy trừu tượng vốn trưởng thành trong những năm niên thiếu. Theo Piaget, sự phát triển này dừng lại vào đầu độ tuổi trưởng thành và sau đó bắt đầu một tiến trình suy thoái chậm. Ngay cả nhà tâm lý học phát triển vĩ đại Erik Erikson, một trong những vị thầy dạy tôi tại Đại học Harvard, cũng chú ý rất ít đến sự phát triển ở tuổi cao niên. Erikson vạch ra tám giai đoạn phát triển tâm lý và định nghĩa mỗi giai đoạn như một vấn đề, hoặc xung đột, phải giải quyết. Thế nhưng chỉ duy nhất một giai đoạn của ông đề cập đến sự phát triển sau tuổi trưởng thành – được gọi là “thời kỳ trưởng thành,” kéo dài đến 50 năm! Tác phẩm kinh điển của ông mang tên “Bản thể và chu trình sống” đề cập chỉ một trang cho mỗi giai đoạn trong hai giai đoạn cuối của đời người. Erikson được ghi nhận là một trong những nhà tư tưởng có uy tín đầu tiên khẳng định rằng có một dạng phát triển tâm lý diễn ra trong suốt cuộc đời. Ông thừa nhận công trình của mình về lão hóa là không đầy đủ, và đã mời gọi các sinh viên tiếp tục đi vào lĩnh vực này. Cuốn sách này một phần cũng là sự đáp lại của tôi đối với lời kêu gọi Erikson nêu ra cách đây mấy thập kỷ. Bốn giai đoạn Trong cuốn sách này, tôi trình bày một kiến giải mới về sự phát triển tâm lý ở nửa sau của đời người. Quan điểm mới này giải thích nhiều điều về tuổi cao niên, và cơ bản là tư tưởng cấp tiến và lạc quan về tiềm năng con người có thể phát triển, sáng tạo và viên mãn về cảm xúc trong suốt cuộc đời. Dựa trên các nghiên cứu với hơn 3.000 người lớn tuổi, các cuộc phỏng vấn chuyên sâu và câu hỏi khảo sát được tiến hành nhiều lần trong nhiều năm, tôi đã xác định được bốn giai đoạn phát triển ở tuổi cao niên: tái đánh giá ở tuổi trung niên, khai phóng, đúc kết và encore [vẫn tiếp diễn]. Con người bước vào và đi qua những giai đoạn này bởi tác động của những động lực, ham muốn và sự thôi thúc trồi sụt trong suốt cuộc đời. Tôi gọi những động lực này là “Động lực Nội tại” và đã chứng kiến ​​nó ở hàng ngàn đối tượng lớn tuổi tham gia các dự án nghiên cứu và lâm sàng của tôi. Động lực Nội tại là nhiên liệu thúc đẩy sự phát triển; nó vận hành phối hợp với những biến đổi trong não bộ cao tuổi mà tôi khảo sát trong chương 1. Tôi quan niệm các giai đoạn này linh hoạt và năng động hơn so với quan niệm của Erikson vì tôi nhận ra rằng khi lớn tuổi, mọi người rất khác nhau về mọi mặt, và không một hệ thống cứng nhắc nào chính xác cho tất cả. Các giai đoạn tôi đưa ra là có thật – tôi đã nhìn thấy chúng hiển lộ – nhưng mọi người trải nghiệm chúng theo những cách khác nhau và đôi khi theo một trình tự hơi khác với những gì tôi trình bày. Giai đoạn đầu tiên, tái đánh giá ở tuổi trung niên, là thời điểm thăm dò và chuyển tiếp. Đây hoàn toàn không phải “khủng hoảng tuổi trung niên” – khái niệm mà nghiên cứu hiện nay cho thấy đã bị thổi phồng và phần lớn chỉ là một sự ngộ nhận trong văn hóa. Chỉ 10% những người tôi phỏng vấn cho biết họ gặp khủng hoảng tuổi trung niên. Thay vào đó, tôi thấy trong giai đoạn này, từ khoảng 40 đến 65 tuổi, người ta trải qua một cuộc tái đánh giá sâu sắc, và thường tự vấn: Lâu nay tôi đang ở đâu? Giờ tôi đang ở đâu? Tôi sẽ đi về đâu? Với hầu hết mọi người, giai đoạn này không phải một cuộc khủng hoảng mà là một cuộc tìm kiếm – ước muốn tìm được lãnh địa mới, giải đáp được những câu hỏi sâu xa và tìm kiếm những gì xác thực và mang ý nghĩa trong cuộc sống. Tiếp theo giai đoạn tái đánh giá ở tuổi trung niên là giai đoạn mà tôi gọi là khai phóng: Giai đoạn ta cảm thấy muốn thử nghiệm, đổi mới và giải thoát bản thân khỏi những sự kiềm tỏa hoặc bó buộc trước đó. Mong ước này thường chồng lấp với thời điểm tái đánh giá ở tuổi trung niên và sau đó tiếp diễn mạnh mẽ suốt từ cuối độ tuổi 50 và 60 sang đến 70. Trong thời gian này, não bộ chúng ta trải qua những biến đổi sinh lý quan trọng, trong đó có việc sinh sôi các kết nối mới giữa các tế bào não và vận dụng cân bằng hơn hai bán cầu não. Đây là lúc người ta thường nảy sinh ý niệm: “Nếu không phải lúc này thì lúc nào?”. Giai đoạn đúc kết, từ độ tuổi cuối 60 sang 70 và 80, là thời kỳ tổng kết, giải quyết, và đánh giá. Một trong những thành quả chung của giai đoạn tự đúc kết này là ước muốn đáp trả – cho gia đình, bạn bè và xã hội. Hoạt động tình nguyện và tham gia từ thiện, vốn thịnh hành ở những người cao niên và kéo dài cho đến độ tuổi 80, là hai biểu hiện có thể thấy của giai đoạn này. Đối với giai đoạn cuối, tôi dùng từ “encore”, mượn từ tiếng Pháp, để diễn tả nghĩa “một lần nữa”, “vẫn” và “tiếp tục”. Giai đoạn này không phải là vũ điệu bế mạc, mà là ước muốn dấn bước, bất chấp nghịch cảnh hoặc mất mát. Nhu cầu duy trì sức sống này có thể dẫn đến những biểu hiện mới về sáng tạo và hoạt động xã hội, khiến cho thời kỳ này đầy rẫy bất ngờ. Khi mọi người hiểu được các giai đoạn này của nửa đời về sau và cơ chế hoạt động của chúng, tôi thấy họ trở nên tràn đầy động lực và nhiệt huyết. Khi thoát khỏi những ảo tưởng quá tiêu cực về tuổi tác, người ta thường được khích động bởi nhiệt huyết mới, hướng đi mới hoặc mục đích mới. Trí thông minh tiến hóa Trong sách này, tôi giới thiệu một khái niệm mới, trí thông minh tiến hóa, mà tôi cho là lợi ích lớn nhất của não bộ/trí óc cao niên. Trí thông minh tiến hóa là mức độ biểu hiện của mỗi người về năng lực thần kinh, cảm xúc, trí tuệ và tâm lý độc nhất của mình. Nó cũng là tiến trình mà những yếu tố này được hợp nhất tối ưu trong não bộ trưởng thành. Cụ thể hơn, trí thông minh tiến hóa phản ánh sức mạnh tổng hợp thành thục của nhận thức, trí tuệ cảm xúc, sự phán đoán, kỹ năng xã hội, kinh nghiệm sống và ý thức. Tất cả chúng ta đều thông minh về mặt tiến hóa ở một mức độ nào đó và, cũng như với trí tuệ, chúng ta có thể chủ động thúc đẩy sự tăng trưởng của nó. Khi ta trưởng thành, trí thông minh tiến hóa được thể hiện dưới dạng sự uyên bác, óc đánh giá, quan điểm và tầm nhìn. Trí thông minh tiến hóa cao cấp được chia làm ba dạng tư duy và lý luận đặc trưng, và hình thành muộn hơn giai đoạn “thao tác hình thức” của Piaget[1] nên được gọi là “thao tác hậu hình thức” (postformal operations): Tư duy tương đối (nhận thức rằng kiến thức có thể là tương đối chứ không tuyệt đối); tư duy biện chứng (khả năng phát hiện và luận giải sự mâu thuẫn của những quan điểm đối nghịch và dường như không thể tương thích); và tư duy hệ thống (có khả năng nhìn thấy bức tranh bao quát hơn, phân biệt được giữa rừng và cây). Ba dạng tư duy này “cao cấp” theo nghĩa rằng chúng không tự nhiên có được ở tuổi trẻ; chúng ta thích câu trả lời của mình phải đen hoặc trắng, đúng hay sai. Và chúng ta thường thích có câu trả lời bất kỳ hơn không có gì cả. Phải mất thời gian, kinh nghiệm và nỗ lực để có được lối tư duy linh hoạt và tinh tế hơn. Khả năng chấp nhận sự bất định, thừa nhận rằng những câu trả lời thường mang tính tương đối, và gác lại phán xét để đánh giá cẩn thận các luận điểm đối nghịch là một chỉ dấu đích thực của trí thông minh tiến hóa. Trong cuốn sách này, tôi sẽ chỉ cho bạn cách trau dồi trí thông minh tiến hóa để từ đó gặt hái thành quả. Hai nghiên cứu mới Tôi có hân hạnh dẫn dắt hai cuộc nghiên cứu đột phá về tuổi cao niên kể từ năm 2000; một xem xét diện mạo mới của giai đoạn hưu niên và một xét đến những lợi ích tích cực của sự sáng tạo ở người lớn tuổi. Cả hai cuộc nghiên cứu đã mang lại những kết quả bất ngờ – và đáng khích lệ. Nghiên cứu về hưu niên của tôi cho thấy từ “nghỉ hưu” lỗi thời ra sao. Với hầu hết mọi người hiện nay, độ tuổi sau 65 hoàn toàn không phải để “nghỉ ngơi”. Chẳng phải mọi người đều không chịu nghỉ ngơi và tận hưởng cho bản thân, nhưng hầu hết những người tôi phỏng vấn đều xem đoạn đời này như cơ hội lớn để theo đuổi các hoạt động và sở thích mà trước đây họ không có thời gian. Rất khác với tinh thần thoát ly khỏi đời sống xã hội và và văn hóa (như đã được mặc nhiên công nhận bởi các nghiên cứu có uy tín trước đây), thời “hưu niên” giờ đây lại dẫn đến sự tham gia sâu rộng hơn, những mối quan hệ tâm đắc hơn, sự mở mang thêm về trí tuệ, và nhiều niềm vui hơn. Cuộc nghiên cứu kia của tôi khảo sát những tác động về tinh thần, thể chất và cảm xúc khi tham gia một chương trình nghệ thuật cộng đồng. Một lần nữa, tôi và các đồng nghiệp đã có những khám phá bất ngờ. Trái ngược với ngộ nhận của xã hội, sự sáng tạo chẳng phải là độc quyền của tuổi trẻ. Nó có thể bừng nở ở bất kỳ lứa tuổi nào – và thực tế, nó có thể nảy nở sâu sắc và phong phú hơn ở người lớn tuổi vì họ được bồi đắp bởi kho tàng kiến ​​thức và kinh nghiệm rộng lớn. Như tôi sẽ giải thích sau, việc tham gia bất kỳ chương trình nghệ thuật nào, gồm cả nghệ thuật phi thị giác như âm nhạc, múa và sân khấu, đều có thể cải thiện sức khỏe, quan điểm và khả năng hồi phục của bạn. Hai nghiên cứu này hàm chứa những ẩn ý quan trọng, cho các cá nhân và cả những người chịu trách nhiệm hỗ trợ sức khỏe và phúc lợi cho người cao tuổi. Kết quả từ nghiên cứu về tính sáng tạo của chúng tôi, chẳng hạn, là hết sức quý giá với các giám đốc chương trình tại các trung tâm người cao niên. Tương tự, kết quả từ nghiên cứu về hưu niên – rằng nhiều người lớn tuổi đang tìm công việc bán thời gian, sẽ là thông tin đáng quan tâm với giám đốc nhân sự trong các công ty và tổ chức phi lợi nhuận. Khi trình bày các kết quả nghiên cứu, tôi hy vọng sẽ đưa ra được một định hướng giúp cải thiện sự hỗ trợ của xã hội và mang đến cơ hội học tập cho tất cả những người lớn tuổi. Niềm hy vọng của tôi Năm 1971, khi tôi bước vào lão khoa, đó là một lĩnh vực nghiên cứu tương đối mới, còn thiếu thốn và chập chững với các định kiến ​​và quan niệm sai lạc. Cách đây chưa lâu, vào những năm 1960 và 1970, nhiều chuyên gia vẫn coi tuổi già là căn bệnh: Họ tin rằng tâm và thân tự khắc sẽ trục trặc, như một chiếc xe sau nhiều năm sử dụng. Đến giữa những năm 1970, các quan điểm này bắt đầu thay đổi bởi ngày càng có nhiều bằng chứng thực tế về lão hóa và dân số lớn tuổi bắt đầu tăng vọt. Chính phủ liên bang bắt đầu chi hàng triệu đô-la cho nghiên cứu mới thông qua hai chương trình lớn: Viện Quốc gia về Lão hóa và Trung tâm Nghiên cứu Sức khỏe Tâm thần Cao niên, mà với cuộc nghiên cứu sau, tôi đã may mắn là giám đốc đầu tiên. Các nhà nghiên cứu bắt đầu hiểu rằng bản thân lão hóa không phải là một bệnh; nó chỉ đơn thuần là một quãng đời mà nhiều bệnh bỗng bộc lộ – những cái gọi là các vấn đề liên quan đến tuổi tác. Trọng tâm mới này đã thúc đẩy lĩnh vực lão khoa và cho một cái nhìn cân bằng hơn về tuổi già. Các nhà nghiên cứu thấy những người lớn tuổi khỏe mạnh vẫn duy trì năng lực tinh thần và cảm xúc mạnh mẽ và thường chỉ suy giảm dần dần về thể lực. Hơn 30 năm sau đó, mức tài trợ cho nghiên cứu về lão hóa đã tăng từ 50 triệu đô-la một năm lên hơn 1 tỉ đô-la hiện nay. Tuy nhiên, bất chấp quỹ thời gian và tài chính dồi dào, các nghiên cứu thường vẫn tập trung vào các vấn đề của tuổi già. Ngay cả cuốn sách quan trọng gần đây, Tuổi cao niên viên mãn (Successful Aging), của John Rowe và Robert Kahn, cũng trình bày mục tiêu nhằm giảm thiểu suy thoái chứ không nhìn nhận tiềm năng to lớn để phát triển tích cực ở nửa đời về sau. Mặc dù Rowe và Kahn đã đúng khi nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì sức khỏe, chức năng tâm thần, và sự tham gia tích cực trong đời sống, họ không trình bày khả năng cải thiện những khía cạnh này theo tuổi tác. Cuốn sách này trình bày một mô hình mới của tiến trình lão hóa, một mô hình mà tôi hy vọng rốt cục sẽ thay thế những quan niệm và giả định tiêu cực hiện nay. Mô hình này nhìn nhận tiềm năng, bên cạnh các vấn đề liên quan đến lão hóa. Nó định vị lại tiến trình lão hóa như một chuỗi giai đoạn phát triển để thật sự thúc đẩy sự tiến hóa, ngược với quan niệm lão hóa là một sự suy thoái tất yếu. Cuốn sách này cho thấy ta có thể nâng đỡ và trau dồi năng lực sẵn có của mình ra sao để thay đổi tích cực. Tôi thật lòng hy vọng nó sẽ thúc đẩy sự đối thoại về chủ đề này bằng cách truyền đi thông điệp đầy hứa hẹn về các giá trị và năng lực của trí não cao niên. Mời các bạn đón đọc Trí Não Bất Bại của tác giả Gene D. Cohen.

Nguồn: dtv-ebook.com

Xem

Não Bộ Kể Gì Về Bạn
Não bộ – cơ quan quan trọng nhất trong cơ thể người - bộ sưu tập tế bào phức tạp nhất trong vũ trụ – khối chất như gel nặng 1,2kg được bảo vệ cẩn thận trong hộp sọ vững chắc – chính là thứ quyết định việc loài người thống trị thế giới tự nhiên. Nhưng bạn biết gì về khối chất tuyệt diệu này? Và nó kể gì về chính bạn? Cuốn sách khoa học thường thức của David Eagleman sẽ giải đáp tất cả. David Eagleman (sinh năm 1971) là nhà khoa học thần kinh tại Đại học Stanford. Nghiên cứu của Eagleman được công bố trên các tập san Science và Nature, ông cũng là tác giả của những cuốn sách bán chạy như Sum và Incognito. Cuốn sách này được viết dựa trên loạt phim tài liệu cùng tên của BBC do chính ông viết kịch bản và dẫn chương trình. Não bộ kể gì về bạn? đặt những nghiên cứu, giả định về “khoa học não” dưới ánh sáng soi chiếu và dẫn dắt bạn trong một cuộc khám phá thú vị, đầy khiêu khích. Eagleman tường tận mô tả sự phát triển của não bộ trong cuộc đời con người, mô tả cách ký ức được hình thành, mô tả cách não bộ nhận thức và ra quyết định, mô tả tương lai của khoa học thần kinh – bằng văn phong hóm hỉnh và hàng trăm thí nghiệm khoa học, so sánh liên tưởng, ví dụ thực tiễn kèm hình minh họa. Tác giả đề cập đến những thành phần mấu chốt của não bộ như vùng não nhỏ (hồi hải mã) – vùng quan trọng cho trí nhớ, và đặc biệt là bộ nhớ không gian. Tác giả cũng đặt ra những vấn đề khoa học thách thức hơn: Có thể sao chép được ký ức không? Có thể đóng băng và lưu trữ thông tin trong não bộ bằng công nghệ? Có thể trẻ hóa tế bào não, kéo dài tuổi thọ người ? Điều đặc biệt nhất, cuốn sách gần như xóa bỏ khoảng cách giữa tài liệu học thuật và cuộc sống. Nó dễ hiểu, sinh động, và trực quan như bạn đang xem một bộ phim tài liệu kỳ thú mà không bị ngắt tập. Như chính Eagleman chia sẻ, cuốn sách không dành riêng cho nhóm độc giả nào, không bao hàm bất kỳ kiến thức chuyên môn nào, mà chỉ có sự tò mò và khát khao tự khám phá. Não bộ con người - một hệ thống điện toán kỳ lạ giúp ta nhận thức, nơi mà theo đó chúng ta định hướng thế giới, cũng từ đó mà các quyết định được đưa ra và trí tưởng tượng được khởi lập. Ước mơ của chúng ta, đời sống tỉnh thức của chúng ta hình thành từ hàng tỉ tế bào đang hoạt động. Những hiểu biết sâu sắc hơn về não bộ sẽ làm sáng tỏ những gì làm nên chúng ta và trả lời được chuỗi câu hỏi quan trọng trong cuộc đời mỗi người: Tôi thực sự là ai? Thực tại là gì? Ai đang điều khiển? Tại sao tôi cần bạn? Chúng ta ra quyết định thế nào? Chúng ta sẽ là trở nên như thế nào? Trong mạng lưới vi xung điện của não bộ, lịch sử và tương lai loài người được tạc dựng. Vì vậy, hãy chắc yên cương cho chuyến hành trình khám phá vũ trụ nội tại. Giữa mênh mông hàng tỉ tế bào não hỗn độn, dày đặc và hàng nghìn kết nối giữa chúng, có thể bạn tìm ra thứ mà đã không mong đợi trước. Chính là bạn. +ĐÁNH GIÁ CỦA CHUYÊN GIA : “Dẫn nhập lý tưởng về cách sinh học tạo ra tâm trí với những câu hỏi quan trọng và bao quát. Và những câu trả lời của Eagleman luôn rõ ràng, hấp dẫn và kích thích tư duy.”– Nature. “Cuốn sách giúp chúng ta dễ dàng hiểu được bộ sưu tập tế bào phức tạp nhất trong vũ trụ – bộ não của chúng ta. Nếu khoa học thần kinh có một huyền thoại sống thì đó hẳn sẽ là David Eagleman.”– Ruby Wax *** Là một cuốn sách hay ho về não bộ mà bất kỳ ai cũng "thấy mình trong đó". Tác giả là David Eagleman, nhà khoa học thần kinh kiêm tác giả của nhiều cuốn sách bán chạy, đã truyền đạt và làm mê hoặc công chúng với những thử nghiệm khoa học phổ thông tài tình về não bộ con người. Một số nhận định về sách: - Một cuốn sách khoa học thường thức tuyệt vời. Dễ đọc, khai sáng và hấp dẫn. - Hình ảnh minh họa cho nội dung một cách xuất sắc. - Rất nhiều sự thật thú vị dàn trải khắp cuốn sách. “Có khoảng hai triệu kết nối mới, hay synapse, được hình thành mỗi giây trong não của một đứa trẻ sơ sinh. Khi lên hai, đứa trẻ có hơn một trăm nghìn tỉ synapse, gấp đôi số lượng mà người trưởng thành có.” - Bao gồm những ví dụ sinh động như vụ xả súng giết người hàng loạt ở trường học do Charles Whitman gây ra. - Miêu tả rất tốt về bộ não của thanh thiếu niên. “Ngoài sự lúng túng xã hội và cảm giác quá mẫn, bộ não thanh thiếu niên được thiết lập để đón nhận những trò mạo hiểm.” - Đề cập đến những thành phần mấu chốt của não bộ. “Các nhà khoa học đặc biệt quan tâm đến một vùng não nhỏ gọi là hồi hải mã (hippocampus) – vùng quan trọng cho trí nhớ, và đặc biệt là bộ nhớ không gian.” - Miêu tả cách ký ức được hình thành. Quá khứ của chúng ta không phải là một bản ghi nhớ trung thành. Thay vào đó nó là một sự phục dựng, và đôi khi nó có thể tiếp giáp với huyền thoại. Khi nhớ lại những kỷ niệm cuộc đời, chúng ta nên nhận thức rằng không phải mọi chi tiết đều chính xác.” - Xem xét những câu hỏi quan trọng mang tính triết học. Liệu bằng chứng khoa học thần kinh hòa hợp thế nào với quan niệm về linh hồn phi vật chất? Hãy tìm hiểu. - Miêu tả thực tại. “Tất cả mọi thứ bạn trải nghiệm – mỗi hình ảnh, âm thanh, mùi – thay vì là một trải nghiệm trực tiếp, lại chỉ là một sự dịch chuyển điện hóa trong một rạp hát tối đen.”“Lát cắt thực tại mà chúng ta có thể thấy bị đặc tính sinh học của chúng ta giới hạn.” - Miêu tả ý thức. “... ý thức của bạn là phần nhỏ nhất trong hoạt động của não bộ. Hành động, niềm tin và những thành kiến của bạn đều được các mạng lưới trong não bộ dẫn dắt mà bạn không thể can thiệp một cách có ý thức.” “Tôi coi ý thức như CEO của một tập đoàn lớn, với hàng ngàn chi nhánh và phòng ban đều đang cộng tác, tương tác và cạnh tranh bằng nhiều cách khác nhau.” - Miêu tả cách não bộ ra quyết định. “Thật dễ dàng để nghĩ rằng não bộ chỉ huy cơ thể từ trên cao – nhưng trên thực tế não bộ lại là tập hợp của chuỗi các phản hồi liên tục với cơ thể.” - Một góc nhìn thú vị về sức mạnh ý chí. “Sức mạnh ý chí không phải là thứ mà chúng ta cần rèn giũa – đó là thứ làm chúng ta suy kiệt.” - Một góc nhìn về khoa học thần kinh xã hội. “Kỹ năng xã hội của chúng ta bắt nguồn từ hệ thống mạng lưới thần kinh của chúng ta – và sự hiểu biết về hệ thống này là nền tảng của một lĩnh vực nghiên cứu non trẻ được gọi là khoa học thần kinh xã hội.” - Một góc nhìn lý thú về Hội chứng E và hậu quả của nó. “Hội chứng E được đặc trưng bằng một phản ứng cảm xúc thoái hóa, cho phép việc lặp đi lặp lại của hành động bạo lực.” “Nạn diệt chủng chỉ có thể xảy ra khi sự phi nhân tính hóa diễn ra trên quy mô lớn, và công cụ hoàn hảo cho việc này chính là tuyên truyền." - Mô tả tương lai của khoa học thần kinh. “Bí quyết để hiểu được thành công – và cơ hội tương lai của chúng ta – là khả năng điều chỉnh to lớn của não bộ, được gọi là tính dẻo của não.” - Có thể sao chép được ý thức không? Hãy tìm hiểu. Sách dày 292 trang (bản tiếng anh), gồm 6 chương: 1. Tôi là ai? 2. Thực tại là gì? 3. Ai đang điều khiển? 4. Chúng ta quyết định như thế nào? 5. Tôi có cần bạn không? 6. Chúng ta sẽ là ai? ***   LỜI GIỚI THIỆU Khoa học não bộ là một lĩnh vực dịch chuyển nhanh, nhanh đến mức mà rất hiếm khi bạn lùi lại để bao quát hết những lớp lang của miền đất này, để đánh giá hết những gì có ý nghĩa mà các nghiên cứu về não mang lại cho cuộc sống của chúng ta, để thảo luận một cách rõ ràng và đơn giản về ý nghĩa của một sinh thể. Cuốn sách này được viết ra nhằm mục đích đó. Các vấn đề về khoa học não bộ. Thứ vật liệu điện toán kỳ lạ - cơ quan nhận thức trong hộp sọ chúng ta, nơi mà theo đó chúng ta định hướng thế giới, cũng từ đó mà các quyết định được đưa ra và trí tưởng tượng được khởi lập. Ước mơ của chúng ta, đời sống tỉnh thức của chúng ta hình thành từ hàng tỉ tế bào đang hoạt động. Những hiểu biết sâu sắc hơn về não bộ sẽ làm sáng tỏ những gì làm nên chúng ta trong các mối quan hệ cá nhân và những gì chúng ta cần trong khế ước xã hội như: chúng ta chiến đấu như thế nào, tại sao chúng ta yếu, chúng ta chấp nhận điều gì như là sự thật, chúng ta nên giáo dục như thế nào, làm thế nào chúng ta có được một khế ước xã hội tốt hơn và cách thiết kế cơ thể chúng ta trong nhiều thế kỷ tới. Trong mạng lưới vi xung điện của não bộ, lịch sử và tương lai loài người được tạc dựng. Đặt não bộ vào trung tâm cuộc sống chúng ta, tôi tự hỏi tại sao xã hội của chúng ta hiếm khi nói về nó, thay vào đó là những câu chuyện nhiễu tạp với những tin đồn về người nổi tiếng và chương trình thực tế. Tôi nghĩ rằng sự thiếu quan tâm đến não bộ không chỉ là một thiếu sót nữa, mà nó thực sự là một vấn đề: chúng ta bị mắc kẹt bên trong thực tế là rất khó để nhận ra bản thân đang bị mắc kẹt trong điều gì đó. Nhìn qua, có vẻ như không có gì đáng để nói đến. Tất nhiên màu sắc luôn hiển hiện trong thế giới bên ngoài. Tất nhiên trí nhớ của tôi giống như một máy quay video. Tất nhiên tôi biết lý do thực sự cho những niềm tin của tôi. Những trang viết trong cuốn sách này sẽ đặt mọi giả định của chúng ta dưới ánh sáng soi chiếu. Bằng cách viết nó ra, tôi muốn thoát khỏi mô hình sách giáo khoa để làm sáng tỏ những truy vấn ở mức độ sâu hơn: chúng ta quyết định như thế nào, chúng ta nhận thức được thực tế như thế nào, chúng ta là ai, cuộc sống của chúng ta được điều khiển như thế nào, tại sao chúng ta cần người khác, chúng ta đang hướng tới đâu trong vai trò một loài mới chỉ bắt đầu nắm được dây cương đời mình. Dự án này cố gắng bắc cây cầu qua khoảng ngăn cách giữa các tài liệu học thuật và cuộc sống mà chúng ta dẫn dắt trong vai trò là người chủ sở hữu não bộ. Cách tiếp cận tôi đưa ra ở đây khác với các bài báo khoa học tôi viết, và thậm chí khác các sách khoa học thần kinh khác của tôi. Dự án này dành cho đối tượng độc giả khác. Nó không bao hàm bất kỳ kiến thức chuyên môn nào, chỉ có sự tò mò và khát khao tự khám phá. Vì vậy, hãy chắc yên cương cho chuyến hành trình vào vũ trụ nội tại. Giữa mênh mông hàng tỉ tế bào não hỗn độn, dày đặc và hàng nghìn kết nối giữa chúng, tôi hi vọng bạn có thể nheo mắt và tìm ra điều mà bạn hẳn không mong đợi sẽ thấy ở đó. Chính là bạn.   Mời các bạn đón đọc Não Bộ Kể Gì Về Bạn của tác giả David Eagleman & Trần Tuấn Hiệp (dịch).
Tư Duy Đặt Cược: Quyết Định Sáng Suốt Hơn Khi Không Có Đủ Thông Tin
Tư duy đặt cược sử dụng rất nhiều ví dụ hấp dẫn để minh họa cho những công cụ hùng mạnh (và gần như không liên quan gì đến toán học) mà bất cứ ai cũng có thể áp dụng được. Nó sẽ giúp bạn nhận diện những sai lầm may mắn và những khoảnh khắc sáng chói xui xẻo để bạn sẽ ít có nguy cơ bị chiếm lĩnh bởi những cảm xúc phản ứng, thành kiến theo phản xạ và thói quen tiêu cực. Và nó sẽ giúp bạn chiêu mộ được sự giúp đỡ của đồng nghiệp, bạn bè và gia đình trên cuộc hành trình tìm kiếm thành công đang tiếp diễn của mình. Cho dù tương lai có ra sao đi nữa thì bạn cũng sẽ trở nên tự tin hơn, điềm tĩnh hơn và bao dung với bản thân mình hơn khi đối mặt với nó. Không phải lúc nào bạn cũng đưa ra được những quyết định đúng đắn, nhưng bạn sẽ có được một lợi thế lớn hơn rất nhiều so với những người đặt cược bằng cảm giác thay vì bằng trí óc. *** Anne LaBarr Duke là một cựu người chơi poker chuyên nghiệp người Mỹ và là tác giả trong lĩnh vực khoa học quyết định hành vi và nhận thức và giáo dục quyết định.   Mời các bạn đón đọc Tư Duy Đặt Cược - Quyết Định Sáng Suốt Hơn Khi Không Có Đủ Thông Tin của tác giả Annie Duke & Mai Chí Trung (dịch).
Thước Đo Lạ Kỳ Của Trí Não
Một con cá 100 đồng được giảm 20 đồng, ôi sao hời quá. Vậy nhưng chiếc xe giá 1 triệu được giảm 20 đồng thì lại cảm thấy như bị lừa. Cùng một con số nhưng đem lại cảm nhận khác nhau, làm đôi lúc cứ thấy như ta bị những con số trêu ngươi vậy. Đã có những thước đo độ dài, đo khối lượng, đo nhiệt độ, vậy thử nghĩ xem thước đo độ rung động khi lần đầu chạm tay, độ phá hoại tình yêu, hay độ vô lý của cấp trên thì sẽ như thế nào nhỉ? Con số sinh ra để làm gì? Tại sao đối với nhiều người con số lại "đáng sợ" đến thế? Chúng tác động thế nào đến tâm lý và cảm xúc của con người? Tác giả Bunpei Yorifuji sẽ giải thích tất cả những thắc mắc đó bằng những thang đo lạ lùng nhưng cũng không kém phần hài hước. Bạn sẽ được khám phá thế giới của những con số và ảnh hưởng của chúng tới tâm lý con người một cách ngắn gọn, dễ nhớ, lại vừa dễ thương. *** Mình không hiểu tại sao cuốn này lại chưa được nhiều người biết đến hơn (ở Việt Nam), có lẽ là vì khâu truyền thông chưa tốt , nhưng thực sự là nó quá dễ thương điii. Sách được viết và vẽ minh họa bởi họa sĩ Nhật, sang bản Việt chất lượng khá tốt, cả phần dịch lẫn phần trình bày. Thước đo lạ kỳ của trí não là một cuốn sách khoa học thường thức nói về những con số, cách chúng xuất hiện và được áp dụng trong đời sống thường ngày thế nào, con số hiện lên trong não bộ và thể hiện ra hành vi của con người ra sao, trình bày những nghiên cứu và suy ngẫm về tác giả. Mình nghĩ điều đặc biệt nhất (và cũng là điều mình thích nhất) về cuốn sách chính là nét vẽ của bác Bunpei. Trời má, đáng yêu quá trời quá đất mà siêu hài hước. Chỉ dùng màu vàng, xanh biển và xanh lá mạ, nét minh họa trông rất đặc trưng, mình cứ cảm giác trông vừa trong sáng, con trẻ nhưng lại cũng mang nhiều nét suy tư, châm biếm của một người trưởng thành. "Thời gian là thứ thần kì mà ta có thể cảm nhận bằng rất nhiều đơn vị khác nhau. Có người cảm thấy nó thật dài, cũng có người cảm thấy nó thật ngắn. Có lẽ cách chúng ta cảm nhận về thời gian phản ánh cảm nhận của chúng ta về chính bản thân vào thời điểm đó. Điều quan trọng nhất trong cuộc sống có lẽ chính là những đơn vị ta dùng để khắc họa thời gian của mình." Sách còn minh họa mấy hiện tượng đời thường hay ho nữa chứ, như việc nhiều người vừa nghe nhạc vừa lái xe thì sẽ không tính độ dài quãng đường bằng cây số, bằng thời gian, mà là bằng bài hát họ nghe ("nghe hết Summertime thì sẽ đi từ điểm A tới điểm B"), hay việc khi vượt quá giới hạn thì người ta sẽ thấy bình thản (đang chạy deadline thì sẽ thấy adrenaline chảy ầm ầm tim đập thình thình, cơ mà nhỡ bị qua deadline rồi vẫn chưa xong thì sẽ thấy hơi "buông xuôi" hơn - lúc này mới cần nhiều ý chí để hoàn thành nốt này. thế nên là cuộc đời này vẫn cần có deadline haha). Trừ 0.5 vì có mấy chỗ mình chưa hiểu có phải khoa học thiệt không hay là tác giả sáng tạo ra mà chưa có nguồn peer review. Cơ mà rất recommend mua để làm quà tặng cho bạn bè, người thân nhaa, hoặc mua về thi thoảng dở ra đọc cũng vui, hì hì. Chắc chắn sẽ tìm đọc thêm mấy cuốn khác của bác Bunpei, bản Việt hình như có cuốn Cuộc Sống Diệu Kỳ Của Các Nguyên Tố và Suy Nghĩ Vẩn Vơ Về Cái Chết nữa thì phải. Mời các bạn đón đọc Thước Đo Lạ Kỳ Của Trí Não của tác giả Bunpei Yorifuji & Hạnh Nguyễn (dịch).  
Thành Công Không Còn Là Bí Mật
Quyển sách Thành Công Không Còn Là Bí Mật của tác giả Noah là một bước nhảy vọt đáng kể. Trong một thế hệ, hiếm có ai chịu loay hoay tìm câu trả lời vừa đơn giản vừa hiệu quả cho câu hỏi cũ rích: “Tại sao có quá nhiều người tự tước đi thành công của bản thân mà lẽ ra họ có khả năng đạt được?” Quan trọng hơn hết, cách Noah giải quyết vấn đề sẽ giúp bạn - dù bạn đang giàu có hay nghèo khổ, hạnh phúc hay bất hạnh, thất bại hay thành công - nhấc chân khỏi bàn đạp thắng và cho phép bản thân mình gặt hái nhiều thành công rạng rỡ hơn trong cuộc sống, sự nghiệp, và các mối quan hệ mà bạn chưa bao giờ được hưởng. Dù khía cạnh bạn mong muốn cải thiện trong cuộc sống là gì - kiếm được nhiều tiền hơn, có thêm thời gian nghỉ ngơi, củng cố các mối quan hệ, nâng cao hiệu suất làm việc, giảm cân, hay trở nên tự tin hơn - Noah không chỉ giúp bạn đạt được mục tiêu… anh còn chỉ cho bạn cách đạt được chúng nhanh chóng hơn, dễ dàng hơn và ít nhọc sức hơn hẳn hiện tại! Trong quyển sách này, bạn sẽ biết được: - Điều gì tách biệt 3% người đứng đầu với những cá nhân còn lại trên thế giới - Làm thế nào để dẹp bỏ những suy nghĩ đang kìm hãm bạn - Một công thức hết sức đơn giản giúp bạn nhấc chân khỏi bàn đạp thắng, được thiết kế riêng cho bạn để bạn không ngừng vươn tới thành công trong mọi lĩnh vực đã chọn Gặp được một người tạo sự khác biệt thật sự cho cuộc đời bạn không phải là chuyện xảy ra như cơm bữa, và hơn thế nữa, người này còn giúp bạn mang đến sự khác biệt cho cuộc sống của nhiều người khác. Dù bạn là ai, hoặc làm thế nào bạn cầm trên tay quyển sách này, thì những trang sách cũng sẽ đưa bạn bước vào một cuộc sống mới. Nếu bạn mong chờ những khẩu hiệu sáo rỗng, bạn sẽ không tìm thấy ở đây. Nếu bạn đang tìm một quyển sách nói bạn không cần làm gì cũng có được điều bạn khao khát, thì bạn sẽ phải thất vọng. Trong quyển sách này, tác giả phá bỏ một vài quy tắc và áp dụng những phương pháp phát triển bản thân hiệu quả nhất. Một số phương pháp ban đầu nghe có vẻ kỳ quặc, và đó chính là điểm mấu chốt! Nếu bạn đã có tất cả những gì bạn muốn, bạn đâu cần một quyển sách khác bày cho bạn cách làm, đúng không? Nếu có thời điểm nào trong lịch sử loài người, ta cần thay đổi tư duy để xây dựng một thế giới trong đó tất cả mọi người đều thành công và hạnh phúc, thì thời điểm ấy là lúc này đây! *** Lời Nói Đầu Jack Canfield Kỷ niệm gặp gỡ giữa hai chúng tôi không có gì đặc biệt. Tôi vừa đáp chuyến bay quốc nội đến Đại học Massachusetts – nơi tôi lấy bằng thạc sĩ giáo dục – bởi họ mời tôi đến nhận Giải Thưởng Thành Tựu Suốt Đời, điều tôi cũng không chắc cho lắm bởi tôi vẫn còn cả đời để sống! Khi tự giới thiệu về mình, anh đã làm một việc mà hàng ngàn người khác đã và đang làm – bày tỏ sự ngưỡng mộ tác phẩm Chicken Soup for the Soul® (Hạt Giống Tâm Hồn) của tôi. Nhưng tiếp theo là hành động không mấy ai thực hiện, buộc tôi phải chú ý. Anh đưa cho tôi một thứ trông như bản thảo viết tay và nói: “Ông Canfield, không biết ông có vui lòng xem qua quyển sách này không?” Sau đó, anh giải thích mình đã khám phá một thứ có thể thay đổi lĩnh vực phát triển bản thân trước giờ… bởi anh đã tìm ra lý do tại sao rất nhiều người thông minh, sáng tạo và đầy tài năng vẫn bế tắc và cứ thế trượt dài trên con dốc cuộc đời với một chân liên tục đạp thắng! Cách nói của anh có điều gì đó khiến tôi chú ý. Anh hoàn toàn không có vẻ tự mãn hay kiêu ngạo; thay vào đó, vẻ trầm lặng của anh cho thấy anh chỉ đơn thuần giải quyết được một vấn đề mà bao người vướng mắc. Tôi nhìn sơ qua tập giấy dán băng keo – theo đúng nghĩa đen, băng keo quấn quanh tập giấy! Nhìn không hấp dẫn cho lắm, nhưng rõ ràng là anh đã thu thập được kha khá cảm nhận ấn tượng từ những độc giả cho rằng tác phẩm của anh đã thay đổi, thậm chí trong vài trường hợp, cứu vớt cuộc đời họ. Có thể chỉ là cảm tính, nhưng có một điều gì đó mách bảo tôi rằng quyển sách này đặc biệt. Tôi nhìn lên và nói: “Trông được đấy. Tôi sẽ gửi nó cho đơn vị xuất bản.” Vẻ mặt của anh lúc ấy thật vô giá. Anh ngạc nhiên như thể tôi vừa nói rằng hẻm núi Grand Canyon là một lỗ hổng to tổ bố. Sau khi quyển sách đầu tiên của Noah được xuất bản, anh và tôi vẫn giữ liên lạc. Khi chứng kiến anh dần dần tiến bộ và giúp đỡ ngày càng nhiều người hơn thông qua những buổi hội thảo và chương trình đào tạo, tôi cảm thấy như một người thầy đầy tự hào – nhìn thấy cậu học trò trẻ tuổi của mình tác động mạnh mẽ đến hàng vạn người trên khắp thế giới. Với sự xuất bản của quyển sách mới này, Thành Công Không Còn Là Bí Mật, tôi cảm nhận được rằng Noah sắp tạo ra bước nhảy vọt đáng kể. Trong một thế hệ, hiếm có ai chịu loay hoay tìm câu trả lời vừa đơn giản vừa hiệu quả cho câu hỏi cũ rích: “Tại sao có quá nhiều người tự tước đi thành công của bản thân mà lẽ ra họ có khả năng đạt được?” Quan trọng hơn hết, cách Noah giải quyết vấn đề sẽ giúp bạn – dù bạn đang giàu có hay nghèo khổ, hạnh phúc hay bất hạnh, thất bại hay thành công – nhấc chân khỏi bàn đạp thắng và cho phép bản thân mình gặt hái nhiều thành công rạng rỡ hơn trong cuộc sống, sự nghiệp, và các mối quan hệ mà bạn chưa bao giờ được hưởng. Dù khía cạnh bạn mong muốn cải thiện trong cuộc sống là gì – kiếm được nhiều tiền hơn, có thêm thời gian nghỉ ngơi, củng cố các mối quan hệ, nâng cao hiệu suất làm việc, giảm cân, hay trở nên tự tin hơn – Noah không chỉ giúp bạn đạt được mục tiêu… anh còn chỉ cho bạn cách đạt được chúng nhanh chóng hơn, dễ dàng hơn và ít nhọc sức hơn hẳn hiện tại! Gặp được một người tạo sự khác biệt thật sự cho cuộc đời bạn không phải là chuyện xảy ra như cơm bữa, và hơn thế nữa, người này còn giúp bạn mang đến sự khác biệt cho cuộc sống của nhiều người khác. Dù bạn là ai, hoặc làm thế nào bạn cầm trên tay quyển sách này, thì những trang sau cũng sẽ đưa bạn bước vào một cuộc sống mới. Vậy nên, tôi rất hân hạnh giới thiệu người đồng nghiệp và cũng là người bạn của tôi – Noah St. John cùng tác phẩm Thành Công Không Còn Là Bí Mật. Trước khi dừng bút, tôi có một câu hỏi dành cho bạn… Bạn còn chờ gì nữa? Thân mến, JACK CANFIELD Đồng tác giả, Chicken Soup for the Soul® và The Success PrinciplesTM *** “Bí Mật” Của Thành Công Trong Cuộc Sống Và Công Việc Đây không phải là quyển sách viết về thành công mà bạn thường thấy. Mới đây, tôi cùng vài người bạn, vốn là triệu phú, dùng bữa trưa tại Los Angeles – họ là những người có trong túi từ 1 triệu đến 10 triệu đô-la… trở lên. Khi nhìn quanh bàn ăn, tôi bất chợt mỉm cười. Tôi nhận ra cả bọn không ai có vẻ ngoài nổi bật. Không ai mặc com-lê đắt tiền – một vài người còn lè phè như đi ăn tiệc ngoài trời. Cuộc trò chuyện của chúng tôi cũng chẳng có gì sâu sắc hay kinh thiên động địa. Tôi nhận thấy cả nhóm rất đỗi bình thường. Nếu vô tình gặp ai trong số chúng tôi trên đường, hẳn bạn sẽ chẳng ngoái đầu nhìn lại lần thứ hai. Vậy thì nhóm “người bình thường” này đã làm gì để nằm trong tốp những người có thu nhập cao nhất thế giới – trong khi đa số phải vật lộn kiếm sống qua ngày? Và quan trọng hơn: Làm thế nào bạn biết được “mật mã” của họ để mở khóa thành công trong cuộc sống và công việc? Ở những trang tiếp theo, bạn sẽ biết được: Điều gì tách biệt 3% người đứng đầu với những cá nhân còn lại trên thế giới Làm thế nào để dẹp bỏ những suy nghĩ đang kìm hãm bạn Một công thức hết sức đơn giản giúp bạn nhấc chân khỏi bàn đạp thắng, được thiết kế riêng cho bạn để bạn không ngừng vươn tới thành công trong mọi lĩnh vực đã chọn “ NOAH ST. JOHN LÀ AI VÀ TẠI SAO TÔI PHẢI NGHE THEO ANH TA?” Hẳn bạn đang băn khoăn câu hỏi này trong đầu. Thật ra, như tôi sẽ chỉ cho bạn thấy, bạn không thắc mắc thế mới lạ. Vậy hãy cho phép tôi trả lời luôn nhé. Với tư cách là nhà sáng lập và giám đốc điều hành SuccessClinic.com, tôi lãnh đạo một công ty đào tạo đi đến thành công ở tầm cỡ quốc tế. Hơn 10 năm qua, nhiều cá nhân và tổ chức thuộc hơn 40 quốc gia đã sử dụng phương pháp của tôi nhằm gặt hái kết quả tốt hơn trong cuộc sống và công việc, đồng thời tốn ít thời gian, tiền bạc, và sức lực hơn. Tôi cảm thấy rất may mắn khi được các chuyên gia hàng đầu trong các lĩnh vực kinh doanh, bán hàng, sản xuất và nhân sự công nhận chất lượng chương trình đào tạo của mình. Nhưng mọi chuyện không phải lúc nào cũng được như thế. Không hề. Dù xấu hổ nhưng tôi phải thú nhận với bạn một điều. Khi nghe giới thiệu về các diễn giả thành công, bạn thường nghe câu chuyện đời của họ đại loại như: Anh ấy/cô ấy là chuyên gia bán hàng số 1 tại bất kỳ công ty nào họ từng làm việc… giỏi “từ trong trứng nước”… hoặc trở thành triệu phú khi người khác còn đang ngồi chơi game. Chà, câu chuyện của tôi hoàn toàn ngược lại. Sau khi học vượt lớp tám, tốt nghiệp thứ nhì trong lớp, là Sinh Viên Xuất Sắc Cấp Quốc Gia, nhận học bổng đại học toàn phần, bạn sẽ nghĩ tôi có một tương lai tươi sáng ở phía trước, đúng không? Vậy thì bạn sai rồi. Sau khi tốt nghiệp đại học (lần đầu tiên), tôi trở thành người có học vấn nhưng thất bại nhất mà bạn từng thấy. Tôi rơi vào vòng xoáy của những công việc không lối thoát: thư ký, bồi bàn, tiếp tân; bán diều, bán áo len (dĩ nhiên là không trong cùng một cửa tiệm); thậm chí còn chùi toilet khi làm quản gia. Càng về sau công việc càng khiến tôi chán chường nhụt chí. Trong suốt những năm dài thê thảm ấy, hai câu hỏi cứ thiêu đốt trong lòng tôi: “Tại sao một người học nhiều như vậy lại không thành công?” và “Tại sao những người ngu hơn tôi lại giàu hơn tôi gấp nhiều lần?” Vì thế, tôi đã làm điều mà bất kỳ ai rơi vào tình cảnh này cũng làm: tôi bắt đầu tìm hiểu về hiện tượng có tên gọi “thành công”. Tôi mua sách về đọc, tìm đĩa CD về nghe, và tham dự càng nhiều buổi hội thảo càng tốt. Tôi bỏ ra rất nhiều thời gian, tiền bạc, và công sức để đi tìm câu trả lời. Tôi mất hàng năm trời miệt mài nghiên cứu và sau ngần ấy thời gian, nỗ lực và phí tổn, giờ đây câu hỏi trong tôi là: “Vì sao một người đã dành rất nhiều thời gian, tiền bạc để nghiên cứu phương pháp thành công rốt cuộc vẫn túng quẫn?” Rồi một đêm, tôi vô tình tìm thấy câu trả lời – câu trả lời làm thay đổi cuộc đời tôi. Nó không chỉ giải đáp những câu hỏi trong tôi, mà quan trọng hơn, phát hiện của tôi còn mang lại lời giải cho hàng ngàn người trên khắp thế giới trong công cuộc tìm kiếm thành công. Và tôi đã sửng sốt khi biết rằng câu trả lời luôn nằm ở trước mắt… VÌ SAO TÔI CHIA SẺ VỚI BẠN BÍ MẬT NÀY? Như đã nói với bạn, cá nhân tôi đã giúp đỡ hàng vạn người thuộc mọi tầng lớp xã hội tận hưởng thành công và trở nên hạnh phúc hơn. Nhưng điều tôi chưa nói với bạn là tôi làm việc này vì một mục đích lớn lao cao cả hơn. Tôi thành lập doanh nghiệp với một tầm nhìn rõ ràng cụ thể. Tôi muốn tạo ra một hệ thống mà con người thuộc mọi thành phần đều có thể học, làm, và hướng dẫn cho người khác, một hệ thống mang đến cho họ những kỹ năng và công cụ để trở nên cực kỳ thành công trong mọi lĩnh vực – và tôi muốn gầy dựng một doanh nghiệp lớn hơn chính bản thân mình, để chúng tôi có thể giúp hàng triệu người khác đang vật lộn với cuộc sống, dù đó không phải là lỗi của họ, và vươn tới thành công. Tôi đã đi đúng hướng. Nhưng, giai đoạn phát triển tiếp theo của công ty buộc tôi phải giảm đáng kể thời gian tôi trực tiếp huấn luyện và tư vấn cho học viên. Sứ mệnh lớn nhất của tôi hiện giờ là đào tạo và phát triển đội ngũ huấn luyện viên, những người sẽ tiếp nối công việc của tôi, mang đến cho nhiều người khác những công cụ mở ra tự do tài chính. Nói thế nghĩa là ngoài một số chuyên gia chọn lọc trong ngành, hầu hết mọi người không có dịp làm việc trực tiếp với tôi. Vậy nên, tôi quyết định tiết lộ các thông tin này ở đây, để ai cũng được hưởng lợi. CÒN MỘT ĐIỀU NỮA  Nếu bạn mong chờ những khẩu hiệu sáo rỗng, bạn sẽ không tìm thấy ở đây. Nếu bạn đang tìm một quyển sách nói bạn không cần làm gì cũng có được điều bạn khao khát, thì tôi xin lỗi phải làm bạn thất vọng. Trong quyển sách này, chúng ta sẽ phá bỏ vài quy tắc và áp dụng những phương pháp phát triển bản thân hiệu quả nhất. Tôi hoàn toàn nhận thức được rằng một số phương pháp của tôi ban đầu nghe có vẻ kỳ quặc, và đó chính là điểm mấu chốt! Nếu bạn đã có tất cả những gì bạn muốn, bạn đâu cần một quyển sách khác bày cho bạn cách làm, đúng không? Nếu có thời điểm nào trong lịch sử loài người, ta cần thay đổi tư duy để xây dựng một thế giới trong đó tất cả mọi người đều thành công và hạnh phúc, thì thời điểm ấy là lúc này đây. Nào ta cùng bắt đầu! Vì Thành Công của bạn, NOAH ST. JOHN Nhà sáng lập, SUCCESSCLINIC.COM Mời các bạn đón đọc Thành Công Không Còn Là Bí Mật của tác giả Noah St. John.